Ngô Mạnh Hùng - Khi chiến tranh quay trở lại Matxcơva

Có những thời điểm lịch sử mà người ta chỉ nhận ra ý nghĩa của nó khi đã quá muộn để thay đổi. Cuộc chiến mà Điện Kremlin châm ngòi vào tháng 2 năm 2022 có lẽ chính là một trong những thời điểm như vậy.

Bốn năm sau, Matxcơva không còn là đô thị đứng ngoài cuộc chiến nữa. Nó đã trở thành một phần của cuộc chiến đó. Và không ai chuẩn bị tinh thần cho điều này.

Ngay từ những ngày đầu, có một "hợp đồng xã hội" không được viết ra nhưng ai cũng hiểu: Chiến tranh là việc của những người lính ở xa, của các vùng biên giới, của Ukraine. Còn người Matxcơva có thể tiếp tục cuộc sống bình thường. Đi cà phê. Đặt đồ ăn qua app. Phớt lờ tin tức chiến trường.

Bước ngoặt đầu tiên, mang tính biểu tượng hơn là vật chất, là vào tháng 5 năm 2023 khi hai chiếc drone phát nổ ngay trên mái vòm Điện Kremlin. Thiệt hại không lớn. Nhưng thông điệp thì rõ ràng đến mức không cần diễn dịch: Ngay cả trái tim quyền lực của nước Nga cũng không còn là vùng bất khả xâm phạm.

Và đó mới chỉ là khởi đầu.

Đến năm 2026, những cuộc tấn công bằng drone không còn là tin tức nữa. Chỉ vài ngày trước lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng năm 2026, Ukraine tung ra đợt tập kích với 347 drone nhằm vào 20 khu vực trên khắp nước Nga. Một trong những mục tiêu nằm ngay sát Matxcơva.

Phản ứng của chính quyền nói lên tất cả. Bốn sân bay lớn đóng cửa đồng loạt. Tín hiệu di động bị tắt. GPS bị gây nhiễu diện rộng.

Matxcơva, một thủ đô châu Âu vào năm 2026, bỗng dưng phải quay về thời đại của "máy bộ đàm và máy nhắn tin". Điều này không chỉ gây bất tiện cho các ứng dụng giao hàng hay dịch vụ taxi. Nó phơi bày một sự thật đau lòng hơn: Nhà nước không còn đảm bảo được sự bình yên căn bản cho người dân của mình.

Ngày 9 tháng 5  luôn là ngày lễ quan trọng nhất trong lịch tuyên truyền của Putin. Xe tăng, tên lửa, hàng nghìn binh lính diễu hành qua Quảng trường Đỏ. Cả thế giới nhìn vào đó để đo lường sức mạnh của Nga.

Năm 2026, lần đầu tiên sau gần hai thập kỷ, Quảng trường Đỏ không có một chiếc xe tăng nào. Không có tên lửa hành trình. Lý do chính thức là "tình hình tác chiến hiện nay". Nhưng thực ra  không ai tin vào lý do đó.

Lễ duyệt binh kéo dài 45 phút thay vì hơn một tiếng như thường lệ. Internet bị cắt hoàn toàn trong suốt buổi lễ để bảo vệ tính mạng các nhà lãnh đạo đứng trên khán đài.

Nhưng đòn giáng mạnh nhất không đến từ drone hay từ sự thiếu vắng của xe tăng. Nó đến từ Kyiv, dưới dạng một sắc lệnh mỉa mai của  Zelenskyy: Ông "cho phép" Nga tổ chức duyệt binh và cam kết không tấn công Quảng trường Đỏ trong thời gian diễn ra lễ, vì lý do nhân đạo.

Sự an toàn của trung tâm Matxcơva, trong ngày lễ thiêng liêng nhất của nước Nga, phụ thuộc vào sự kiềm chế của kẻ thù và sự trung gian của Washington. Khó có thể tưởng tượng một hình ảnh nào nhục nhã hơn với một siêu cường.

Bên trong Điện Kremlin, không khí cũng không khá hơn.

Các báo cáo tình báo rò rỉ cho thấy Putin ngày càng rút vào các boong-ke ngầm ở Krasnodar, cắt đứt liên hệ với đời sống dân sự vì lo sợ ám sát. Các cơ quan an ninh và quân sự đang đổ lỗi cho nhau về các thất bại trên chiến trường.

Và rồi có một chi tiết không thể bỏ qua: Binh lính Triều Tiên diễu hành trên Quảng trường Đỏ năm 2026, vai kề vai với quân đội Nga. Điều này không chỉ là biểu hiện của một liên minh chiến lược mới. Nó là tấm gương phản chiếu sự cạn kiệt của một quốc gia từng tự coi mình là siêu cường.

Chiến tranh đã quay về nhà. Và Matxcơva  không còn đường lùi.

NGÔ MẠNH HÙNG (cựu lưu học sinh Liên Xô) 12.05.2026