Bông Lau - An Lộc địa sử ghi chiến tích

Trong trận An Lộc hồi Mùa hè đỏ lửa 1972, bộ đội cộng sản Bắc Việt bị cấp trên lừa dối khốn nạn là thành phố đã được giải phóng nên cứ lái xe vào tiếp thu. Kết quả là hàng chục hay trăm xe thiết giáp bị quân trú phòng và máy bay bắn hạ.

Nhưng thành phố này cũng tan tành gần như thành bình địa, giống một thành phố bị trúng bom nguyên tử, sau 3 tháng bị mấy sư đoàn Vi Xi bao vây từ tháng Tư cho đến tháng Bảy năm 1972.

Quân trú phòng và dân chúng không còn lương thực. Người bị thương nặng thì đã chết vì không được di tản, chỉ còn người bị thương nhẹ mới sống sót.

Dân và lính cùng bị thương chết, ăn ngủ bài tiết trong những căn hầm chật chội suốt mấy tháng bị bao vây dưới trời mưa đại pháo kích.

Máy bay phải thả dù tiếp tế, mà theo nhà văn Phan Nhật Nam thì dù thả xuống 10 cái là hết 9 cái rớt ra ngoài lọt vào tay Bắc quân. Tù binh Vi Xi khi bị bắt đòi ăn đồ hộp vì đã quen miệng với thức ăn tiếp tế do máy bay thả.

Mới đầu công tác thả dù tiếp tế do Không quân Việt Nam Cộng Hòa đảm trách bằng máy bay C-123. Nhưng sau khi một chiếc C-123 của Không quân Việt Nam Cộng Hòa bị phòng không bắn rớt và toàn thể phi hành đoàn tử nạn, Không quân VNCH ngừng tiếp tế và để Không quân Mỹ dùng C-130 thả dù. Tuy nhiên có một chiếc C-130 của Mỹ cũng bị bắn rớt, toàn thể phi hành đoàn tử nạn, và hàng chục chiếc C-130 khác bị trúng phòng không hư hại nặng.

Trong ba tháng bị bao vây, An Lộc bị hàng trăm ngàn đạn pháo kích của Bắc quân rót vào. Như trong một ngày ở tháng Tư, thành phố bị 8.000 trái đạn pháo kích và chiến xa Cộng quân chia làm mấy mũi tiến vào thành phố. Xe tăng Vi Xi đã tới gần hầm chỉ huy của Tướng Lê Văn Hưng chỉ mấy trăm thước. Nhưng cuối cùng cuộc tấn công đã bị bẻ gãy.

Thử hỏi một thị trấn bé nhỏ như An Lộc bị pháo chừng vài chục trái hỏa tiễn là đủ xanh mặt náo loạn rồi. Đằng này bị 8.000 đạn pháo bắn vào thành phố một ngày, và thiết giáp địch ùn ùn tiến vào. Quả thật người dân An Lộc và quân trú phòng đã có một trái tim thép mới tồn tại.

Theo một số tài liệu thì An Lộc đã không thất thủ, vì quân trú phòng bị vây chặt không một khe hở cho nên không còn lựa chọn nào khác là phải tử thủ.

Ngoài ra Tướng Mỹ chỉ huy quân đội Mỹ ở Quân khu 3 ra lịnh các Cố vấn Mỹ phải ở lại với quân trú phòng Việt Nam Cộng Hòa để giúp yểm trợ phi pháo. Tướng lãnh Mỹ muốn binh sĩ Việt Nam Cộng Hòa giữ vững An Lộc và dùng thành phố này làm cục nam châm để hút các đơn vị cộng sản Bắc Việt tới gần rồi dùng B-52 tiêu diệt.

Khi Tiểu đoàn 6 Dù Việt Nam Cộng Hòa bị quánh tan hàng ở Đồi Gió, thì chính Tướng Mỹ chỉ huy quân đội Mỹ ở Quân khu 3 điều động ba phi vụ B-52 rải thảm để lính Dù mở đường máu thoát khỏi Đồi Gió.

Năm 2013 người viết có đến thăm thành phố An Lộc, và có lên Đồi Gió chỉ cách An Lộc khoảng 4 cây số. Những cánh rừng cao su chung quanh giờ đây xanh rì và im vắng. Sau đó có tìm đến cái ấp Srok Ton Cui của tác phẩm Mùa Hè Đỏ Lửa, khi quân Dù tấn công vào và dùng nơi đây để tải thương bằng trực thăng.

Mình gõ vào cổng một căn nhà vắng vẻ nằm sâu trong khu vườn um tùm. Chung quanh nhà có hàng rào và cổng xi măng cửa sắt tuy cũ kỹ tróc sơn nhưng lành lặn. Chắc là được xây dựng sau chiến tranh.

Một thiếu phụ khoảng 50 ra mở cổng và đứng nói chuyện tại chỗ. Bà ấy nhỏ nhẹ từ tốn đằm thắm, không có dấu hiệu gì đã sống qua những ngày binh lửa khủng khiếp ấy. Bà lớn lên ở đây và cho biết ấp Srok Ton Cui tọa lạc gần đó. Bà vẫn còn nhớ tiếng trực thăng đáp xuống để bốc thương binh Dù.

Thương quá những người dân đã sống sót sau cơn bão lửa!

BÔNG LAU 16.10.2026