Phúc Lai – Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 17/10/2026

 

1. Diễn biến vụ cắt Starshield là nóng nhất.

Trên kênh YouTube của The Hill có phóng sự liên quan đến sự cố nghiêm trọng này. Đại khái đêm 13/10, đúng giai đoạn các làn sóng phản đối trò nới cấm cửa dầu Nga của Trump lên cao trào, thì Lực lượng vũ trang Ukraine bất ngờ gặp trục trặc kết nối nghiêm trọng với hệ thống vệ tinh quân sự Starshield – trong bài trước tôi đã điểm qua phiên bản dành cho chính phủ và quân sự do SpaceX phát triển này.

Cụ thể hơn, gián đoạn xảy ra (khiến đường truyền bị ngắt từ 10 đến 20 giây đối với các thiết bị đang bay hoặc di chuyển nhanh) do thay đổi chế độ: Starshield hạn chế tốc độ di chuyển đối với các vật thể bay trên 160 ki-lô-mét/giờ. Hậu quả của việc này đã làm tê liệt hoạt động của các phi đội drone trinh sát và drone đánh chặn tại các khu vực nóng như mặt trận phía Nam (Huliaipole).

Khi Mykhailo Fedorov kêu gọi dỡ bỏ giới hạn tốc độ, Elon Musk công khai tuyên bố trên mạng xã hội X rằng “Starshield thuộc quyền sở hữu, kiểm soát và chi trả của Chính phủ Mỹ; mọi quyết định giới hạn tốc độ hay phạm vi tác chiến đều do Quân đội Mỹ và Tổng thống quyết định.” Động thái “đá quả bóng thối” sang sân Nhà Trắng và Lầu Năm Góc này đã khiến các quan chức chính quyền Mỹ khá bối rối, tìm cách lấp liếm phủ nhận việc can thiệp kỹ thuật trực tiếp và cam kết làm việc với SpaceX để làm rõ nguyên nhân.

Trước phản ứng dữ dội của Ukraine từ các chỉ huy chiến trường đến lãnh đạo, sự vào cuộc của các đối tác NATO và nguy cơ vấp phải làn sóng chỉ trích từ Quốc hội Mỹ, tính năng kết nối khi di chuyển tốc độ cao của Starshield đã được khôi phục trở lại hoàn toàn cho Lực lượng vũ trang Ukraine. Bộ Quốc phòng Ukraine xác nhận hệ thống đã vận hành bình thường trở lại, dù nguyên nhân sâu xa của việc áp đặt giới hạn kỹ thuật ban đầu vẫn chưa được công bố minh bạch.

Quý vị có thể xem video tại đây:

2. Hôm qua có một người hỏi tôi, tại sao Mỹ (không rõ Musk, Trump hay Bộ Quốc phòng) cắt Starshield không cho Ukraine dùng mà sau đó lại mở lại. Đồng thời Trump đăng đàn chửi Ukraine, nào là đánh vào nhà máy lọc dầu Nga là “đáng hổ thẹn, ô nhục” (disgrace – câu này làm tôi nhớ phim Lion King đoạn thằng Kovu bị đàn sư tử mắng nhiếc thế). Chưa hết, lão ta tấn công Zelenskyy bằng tuyên bố thẳng thừng: “Tôi không phải là fan của Zelenskyy” và lảm nhảm thêm “Zelenskyy còn khó đối phó hơn cả Putler”. Lúc đó tôi khá buồn ngủ và chưa nắm rõ luật lá của Hoa Kỳ lắm, nên trả lời sơ sơ:

“Tức là thế này. Ở các nước như vậy (ý là bọn dân chủ nửa mùa, chứ có những xứ như Tây Phi... dân chủ vạn lần hơn!) dù có là ông trời thì cũng phải theo luật. Chẳng hạn việc hỗ trợ Ukraine đã thành luật, thì việc ngừng một số nội dung trong đó là có thể, trong thẩm quyền của tổng thống có thể bao nhiêu lâu đó, còn muốn kéo dài hơn thì phải có trình tự thủ tục, chẳng hạn trường hợp khẩn cấp. Nếu không theo thủ tục đó thì phải mở lại. Muốn sửa có thể còn phải ra luật, nếu không thì trả lời chất vấn của Quốc Hội. Vì vậy khi điên lên nó có thể ra lệnh chặn một thời gian để dằn mặt, sau có khi bọn ở dưới tự động mở lại. Chuyện này diễn ra nhiều lần rồi, chẳng hạn các vụ trừng phạt, Trump ưu ái cứ ưu ái, bọn các Bộ vẫn thi hành lệnh.”

Hú họa thế mà trúng phết. Hôm nay lên mạng tìm hiểu thì quả là không xa sự thật cho lắm. Đại khái là, việc hỗ trợ liên lạc chiến trường cho Ukraine là một phần trong hợp đồng dịch vụ an ninh quốc phòng đã được Quốc hội phê chuẩn ngân sách và Lầu Năm Góc ký kết hợp pháp. Việc tùy tiện cắt kết nối như vừa rồi không qua quy trình khẩn cấp của Hội đồng An ninh Quốc gia sẽ dẫn đến vi phạm hợp đồng thương mại quân sự và khiến Lầu Năm Góc đối mặt với cuộc điều tra giám sát của các Ủy ban quốc phòng Lưỡng viện.

Đồng thời, sự cố này lập tức khiến các đồng minh chủ chốt của Hoa Kỳ như Anh, Pháp... can thiệp. Chẳng hạn Bộ trưởng Quốc phòng Anh đã gặp trực tiếp người đồng cấp Mỹ để làm rõ, buộc phía Lầu Năm Góc phải cam kết mở lại dịch vụ để tránh làm rạn nứt khối liên minh NATO.

Vì vậy, theo tôi hiểu chắc chắn là Trump đã có một hành động tức thời mang tính cay cú, ra lệnh cho Lầu Năm Góc cắt dằn mặt, nhưng sau đó dù sao cũng không dám ngồi xổm lên luật pháp (vì chính lão ta cũng đã có một số cú như vậy, đang đứng trước nguy cơ bị luận tội mà thêm vụ này cũng chỉ làm dày thêm hồ sơ mà thôi) nên kệ cho nhân viên mở lại.

Vì vậy, theo nguyên tắc pháp lý, khi đã đưa thành luật, trong trường hợp này là với hồ sơ Ukraine, ngân sách viện trợ quân sự và các chương trình hỗ trợ tình báo/viễn thông đã được thể chế hóa thành các luật như NDAA hoặc các gói đạo luật bổ sung khác. Thì ngay cả khi Trump ra lệnh cắt, lệnh này chỉ có thể được duy trì trong một thời gian ngắn, nếu không có các lệnh chính thức tiếp theo được thể chế hóa đúng thủ tục, nhân viên hành pháp của các Bộ sẽ ô-tô-ma-tích mở lại.

Đây là một nguyên tắc rất vớ vẩn của các thể chế dân chủ nửa mùa, vì nó làm hạn chế khả năng lộng quyền của người đứng đầu. Dân chủ nửa mùa nó yếu là vì thế, chứ như ở xứ Kẩm-linh hay Đông Miến, ho phát là chạy răm rắp, toàn bộ máy vào cuộc ngay và luôn, thích thì cho cả thành phố về thời kỳ đồ đá cũng được ấy chứ.

Cách giải thích này giải quyết luôn cả những câu hỏi trước đây rằng, tại sao Trump bênh Putler chằm chặp mà cứ thỉnh thoảng lại ra chính sách cấm vận với trừng phạt, mà không chỉ Trump, còn cả các Bộ nọ Ban ngành kia của Mỹ cũng trừng phạt Nga. Đó là do những nguyên tắc đã được xác định từ ngay cái gốc của tư tưởng dân chủ, là có tính phổ quát, một khi đã thi hành chiến tranh xâm lược nước khác là sai trái, và khi Quốc hội đã ra luật thì không phải là Trump, có là ông Trời cũng không ép được từng cá nhân đến từng cỗ máy trong hệ thống thích trái luật mà được.

Putler có hy vọng thì cũng sẽ thất vọng thôi. Bọn Trump, Witkoff có mất dạy thế chứ mất dạy nữa cũng vô nghĩa. Theo tôi vụ cắt Starshield này còn hại cho tình thế của Trump hơn là không cắt. Đúng là “chuột chạy cùng sào.”

Về vụ này, bình loạn của chị Minh giặc lái như sau:

“Trump và Musk đang đổ lỗi cho nhau vụ ngắt kết nối và làm chậm tốc độ Starlink, bởi vì cả hai đều lo lắng khi quốc hội Mỹ sớm muộn sẽ điều tra vụ việc này, nếu Đảng Dân Chủ thắng cử vào cuộc bầu cử giữa kỳ vào 03/11 thì vụ việc điều tra sẽ sớm thực hiện để xác định rõ ai là người ra lệnh cắt hay làm chậm Starlink. Đây là vụ việc mà nhiều người nghĩ là đơn giản, nhưng thực tế với nước Mỹ kẻ gây ra vụ việc sẽ bị trừng phạt theo đúng luật.

Còn với Elon Musk, hãng Starlink sẽ bị phạt nặng vì không tuân thủ hợp đồng đã ký với khách hàng, thậm chí Musk sẽ bị khởi tố nếu như cuộc điều tra chứng minh Musk cố tình lệnh cắt vì gây hậu quả nghiêm trọng làm chết người, làm mất uy tín các hãng sản xuất nước Mỹ, mất uy tín nước Mỹ. Trong kinh doanh (việc này) là tội nặng, các nước EU, đồng minh Mỹ khắp thế giới có thể tẩy chay hay cắt xoá hợp đồng Starlink, bởi lý do không an toàn khi chủ kinh doanh là Musk không tuân thủ hợp đồng và cố tình gây hại cho đối tác, mà đây là điều Musk lo sợ nhất, vì Starlink có thể phá sản. Do vậy mà Musk và Trump đều ra sức chối bỏ...”

3. Về một số nhảm nhí mới xuất hiện trên mạng

3.1. Bài thứ nhất (ảnh đính kèm). Thằng Dư luận viên tâm thần hô hoán: Sân bay Frankfurt của Đức thiếu dầu, nên cấm vận dầu mỏ Nga là ngu rồi.

Về việc này, tôi sẽ không viết nhiều mà nhường lời cho một số anh em gửi ý kiến qua inbox:

“Tụi phò Nga này không có “critical thinking” (tư duy phản biện – Phúc Lai). Mấy nước EU là thành viên của IEA, quy định của IEA là luôn có dự trữ 90 ngày net import (nhập khẩu ròng) hoặc 60 ngày consumption (tiêu thụ nội địa – gớm chú này làm tôi vất vả quá), nên nói sân bay thiếu dầu là nói ẩu rồi.

Châu Âu vừa rồi không cần phải xả kho dự trữ, chỉ vì Trump ép nên họ phải làm thôi, chứ trên báo nói về thiếu hụt diesel là họ đang nói về thiếu so với bình thường buộc phải xả bớt kho dự trữ, chứ không phải là hết diesel như bọn Dư Luận viên nghĩ đâu. Dự trữ diesel của EU là 315 triệu thùng, trung bình mỗi ngày xài 2,5 triệu thùng. Ukraine cứ tiếp tục đánh mấy nhà máy lọc dầu là bọn tỉ phú Nga rồi cũng quỵ. Cái bọn Dư Luận Viên mấy năm trước ê chề về “Nguyên soái mùa đông” rồi mà không sáng mắt ra nhỉ...”

Sau đó anh này gửi một loạt các biểu đồ, đồ thị (chart) cho biết: Các nhà máy lọc dầu EU mỗi ngày trung bình lọc 11,5 triệu thùng, đủ cho nhu cầu của EU, tầm 10,5 đến 11 triệu thùng mỗi ngày. Chỉ riêng dầu thô, EU nhập 212 tỉ euro cho năm 2025. Vậy EU lấy dầu ở đâu? Đây là ý kiến của một anh khác:

“Đọc chết cười. Na Uy hưởng lợi về vụ bán dầu cho châu Âu giờ thừa tiền, thặng dư nhiều quá đi đầu tư khắp nơi và tài trợ cho Ukraine ục Nga tiếp, đánh sập dầu mỏ Nga. Năm 2027 Na Uy cam kết tài trợ 9,2 tỉ USD cho Ukraine. Năm 2026 tiền tài trợ đã là 7 tỉ rồi.”

Nào, các bác thấy tôi giỏi không, đó gọi là đứng lên vai những người khổng lồ. Xung quanh tôi toàn bậc thầy cả, tôi chỉ cần hóng rồi chép lại cũng đủ, he he. Chính cái anh bạn có ý kiến đầu kết luận hộ: Châu Âu là khách hàng hạng kim cương mà Putler quá ngu, tự nhiên đi ị vào bát cơm của chính mình. Bản thân châu Âu rất giỏi về quản trị hệ thống và quản trị kiểm soát rủi ro. Bọn Dư Luận Viên thần kinh ở đó mà mơ châu Âu hết dầu với chết rét! Nguồn

3.2. Có bác gửi tôi bài viết này, chẳng hiểu của ông nào (có ký tên ở dưới đó)

Trích : Nga mất một tháng để xây dựng sân bay drone mới "Millerovo" phóng Geran-5

Vị trí: Thị trấn và căn cứ quân sự Millerovo nằm tại tỉnh Rostov (Rostov Oblast) ở phía Tây Nam nước Nga, cách biên giới với Ukraine khoảng 60 km (gần khu vực Luhansk thuộc vùng Donbas).

Cơ sở mới xây dựng: Theo phân tích ảnh vệ tinh thương mại (từ Planet Labs, Airbus) và các báo cáo quốc tế, đây là một khu phức hợp quân sự rộng khoảng 0,9 km² (tương đương diện tích 126 sân bóng đá), được xây dựng với tốc độ cực nhanh (chỉ trong khoảng 6 tuần tính đến tháng 10/2026), nằm ngay gần sân bay quân sự Millerovo hiện hữu.

Khoảng cách đường chim bay: Từ Millerovo đến thủ đô Kyiv là khoảng 700 – 750 km về phía Tây Tây Bắc.

Mục đích sử dụng: Cơ sở này được thiết kế chuyên dụng làm trung tâm phóng UAV tấn công tầm xa gắn động cơ phản lực của Nga, cụ thể là các dòng drone như Geran-4 và Geran-5.

Quy mô hoạt động: Thiết kế gồm nhiều bệ phóng và khu vực chuẩn bị (khoảng 8 bệ phóng dọc phía tây cùng hàng chục khu vực chuẩn bị kỹ thuật), cho phép Nga có khả năng phóng hơn 100 UAV động cơ phản lực mỗi ngày, nhằm gia tăng áp lực liên tục lên hệ thống phòng không Ukraine trong các chiến dịch dài hạn.

Tại sao Ukraine chưa tấn công căn cứ này?

Lý do là vì các hangar ngầm chứa UAV tại đây được xây dựng rất kiên cố, lượng thuốc nổ trên các dòng UAV nội địa của Ukraine không đủ sức phá hủy. Để tiêu diệt cấu trúc này, Ukraine cần có bom xuyên phá hoặc tên lửa đạn đạo. Tuy nhiên, về tên lửa đạn đạo, tập đoàn Fire Point vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và Ukraine chưa sở hữu quả nào hoàn chỉnh — mặc dù Tổng thống Zelensky từng hứa hẹn đến mùa thu sẽ có từ 2.000 đến 3.000 quả. Lần thử nghiệm đầu tiên của tên lửa đạn đạo FP-7 gần đây đã thất bại (dù ông Zelensky không công khai xác nhận).

Còn biến thể tên lửa Long Neptune được sử dụng hôm qua là sản phẩm của Cục thiết kế Luch (Luch Design Bureau) — một dự án độc lập. Sẽ có người thắc mắc: Tại sao Neptune đã chứng minh được hiệu quả mà không tập trung sản xuất hàng loạt, lại phải mày mò nghiên cứu một thứ có tính năng tương đương?

Thực tế, Luch đã buộc phải chia sẻ công nghệ với Fire Point, nhưng Fire Point lại chưa thể tiếp thu và triển khai hiệu quả. Trong khi đó, dự án UAV phản lực đánh chặn tiến triển rất chậm; dự án Brave1 do cựu Bộ trưởng Fedorov khởi xướng đang triển khai dở dang thì ông lại bị sa thải... Nhìn vào thực tế này thật sự vô cùng cay đắng.

Giờ đây, việc chống đỡ các đợt UAV phản lực của Nga tràn sang trở nên vô cùng khó khăn và tốn kém. UAV Nga không chỉ vượt trội về công nghệ mà còn áp đảo hoàn toàn về quy mô. Một viễn cảnh thực sự đáng lo ngại.

FB Huyen Cuong

Khiếp, gõ gì mà đầy lỗi, sửa không xuể, bó tay. Riêng bài của tay tâm thần này, các bác để tôi.

ĐIỂM thứ nhất. Vị trí của sân bay Milerovo. Sân bay này thuộc tỉnh Rostov của Nga, ông tác giả bảo là cách Kyiv... 750 ki-lô-mét, he he. Vậy nó cách giới tuyến bao nhiêu? Nó cách biên giới quốc gia giữa hai nước từ 30 đến 35 ki-lô-mét, và cách tiền tuyến từ 180 đến 220 ki-lô-mét tùy chỗ. Các con số này là đường chim bay nhé.

Rồi, với khoảng cách trên, theo quý vị thì tình trạng của nó như thế nào? Ngay từ những ngày đầu cuộc chiến (tháng 2/2022) và gần đây nhất là tháng 7/2024, sân bay này đã liên tục bị Ukraine tấn công bằng tên lửa Tochka-U và UAV làm cháy nhiều máy bay Su-30SM, Su-34 và phá hủy các nhà chứa máy bay dã chiến. Tôi không có thời gian lục lại nhưng chỉ cần trong các bài viết của tôi đã đầy thông tin ra rồi, dù tôi không có chủ đích điểm tin tức.

Nếu xét về tầm bắn của Geran, khoảng 1.500 đến 2.000 ki-lô-mét tôi không hiểu Nga phải xây dựng sân bay cố định cho nó thật gần tiền tuyến như vậy để làm gì?

Với khoảng cách này, không cần ATACMS vốn có tầm bắn 300 ki-lô-mét với bản M39A1/M57, cái ‘sân bay’ trứ danh của lão hâm này chỉ vài quả là nát bét. Hầm bê-tông hả? Được, đã có Storm Shadow / SCALP-EG với đầu đạn xuyên phá kép BROACH. Được chưa? Chưa hết, Cục thiết kế Luch của Ukraine đã cải tiến Neptune đạt tầm bắn hơn 300 – 400 km tấn công mặt đất. Mà Ngay cả khi chưa cần dùng đến tên lửa đắt tiền, Ukraine đã nhiều lần dùng bầy drone tự sát giá rẻ đột kích vào Millerovo gây cháy nổ Su-34 và kho đạn rồi, vậy câu hỏi đặt ra là: bọn lính tác chiến Geran sẽ ở đâu xung quanh cái sân bay đó, trong làng à? Toàn mồi ngon cả.

ĐIỂM thứ hai. Về luận điểm “xây dựng bệ phóng chuyên dụng cho Geran-4, Geran-5 phóng 100 chiếc/ngày.”

Vậy Geran là gì? Các dòng UAV dạng Shahed-136 / Geran-2 (hoặc các biến thể phản lực thử nghiệm) sử dụng giàn phóng gắn trên xe tải cơ động có gắn tầng đẩy phụ trợ (JATO/RATO) hoặc ray phóng container di động. Thế Nga đang “đổ bê tông xây khu phức hợp 0,9 km² với 8 bệ phóng cố định” chỉ để phóng drone??? Hâm à? Xây bệ phóng cố định cách tiền tuyến 200 ki-lô-mét chẳng khác nào “mời ông Ukraine xơi.”

Tiếp, chưa hết. Tay này tung tin sân bay này dùng để phóng 100 Geran phản lực 1 ngày, hay quá – con số vừa xinh năng lực sản xuất của toàn ngành công nghiệp quốc phòng Nga 3000 Geran phản lực / tháng, nay dồn cả vào một chỗ “mời ông xơi” thì tiện quá còn gì.

ĐIỂM thứ ba. Millerovo là sân bay quân sự xây dựng từ thời Liên Xô trên nền đất đồng bằng Rostov, không có địa hình núi đá để khoét các hangar ngầm kiên cố chịu được bom xuyên như căn cứ chiến lược dạng boongke hạt nhân. Vì vậy nếu ra đồng không mông quạnh để xây hangar bê-tông, họa chăng chỉ có thể là... điên.

Hầm chứa có thể chứa được những khí tài chính, nhưng còn nhiên liệu, xe tải... thậm chí các bệ phóng và ngay cả một số khâu lắp ráp drone thì chẳng bao giờ đủ chỗ, dẫn tới luôn phải có phần lớn các hoạt động chiến đấu diễn ra lộ thiên. Ukraine từng phá hủy hàng loạt kho đạn kiên cố ở Toropets hay Tikhoretsk chôn sâu dưới lòng đất mà vẫn bị kích nổ dây chuyền, không rõ một mục tiêu ngon như ăn ớt thế này mà họ lại tha thì quá là lạ.

Vậy tại sao chúng ta lại phải quan tâm bài viết ngớ ngẩn như trẻ con viết này? Vì nó mang tiếng là ủng hộ Ukraine, nhưng cái hại lại lớn hơn rất nhiều so với bọn Dư Luận Viên tung tin giả, tác giả của nó đang xuyên tạc.

Chẳng hạn, trong bài hắn viết “Tập đoàn Fire Point sản xuất tên lửa đạn đạo”. Không có ai tên là tập đoàn ở đây cả, họ chỉ là một công ty công nghệ tư nhân quy mô vừa và nhỏ (defence-tech startup). Điểm mạnh của họ là phần mềm, thuật toán AI dẫn đường quang học và khả năng tích hợp linh kiện thương mại giá rẻ để sản xuất hàng loạt UAV, chứ họ hoàn toàn không phải một “tổ hợp luyện kim / hóa chất / tên lửa đạn đạo”.

Do không phân biệt được chức năng, tay tác giả này gom luôn nhiệm vụ chế tạo tên lửa đạn đạo (vốn thuộc về các viện thiết kế nhà nước lâu đời như Yuzhnoye/Pivdenne với dự án Hrim-2/Sapsan) vào cho Fire Point, rồi gán cho dự án cái tên “tự chế FP-7” và phán là “thất bại.” Vì vậy điểm láo toét đầu tiên là Fire Point sản xuất tên lửa đạn đạo.

Còn nữa. Hắn cho rằng “Cục thiết kế Luch buộc phải chia sẻ công nghệ cho Fire Point nhưng Fire Point không làm nổi” cũng là một suy diễn xuất phát từ sự thiếu hiểu biết. Luch làm tên lửa hành trình đối hải/đối đất hạng nặng (Long Neptune), quy trình và công nghệ hoàn toàn độc lập với mảng UAV tự sát giá rẻ của Fire Point. Vậy Luch có thể chia sẻ cái gì? Và tại sao lại buộc phải chia sẻ?

Fire Point có các sản phẩm then chốt hiện được điểm mặt là FP-1 và FP-6, chính là các mẫu UAV tầm xa mang đầu đạn dẫn đường bằng quang học/AI vừa bay hơn 2.000 – 2.500 km để đánh trúng các nhà máy lọc dầu Omsk và Ukhta. Được kỳ vọng nhất là FP-5 “Flamingo”, dòng UAV lai tên lửa hành trình mini. Ukraine đã từng sử dụng nó để tấn công nhà máy hóa chất Volgogradpromproekt ở Volgograd. Các mẫu khác như FP-7 hay FP-9 gì gì đó chưa vượt qua được thử nghiệm, không có đủ thông tin nên chúng ta không bàn được.

Về vấn đề chia sẻ, họ có thể chia sẻ với các Viện cũ có từ thời Liên Xô như Luch (làm tên lửa Neptune) hay Yuzhnoye (làm tên lửa đạn đạo Grom-2) ... Sự chia sẻ là về các mô-đun như dẫn đường, liên lạc... nhưng cần phải xác định rõ, định hướng sản phẩm  của Fire Point so với các Viện kia là hoàn toàn khác nhau. Fire Point tập trung làm drone bầy đàn và UAV tự sát chi phí thấp sản xuất hàng loạt, còn Luch tập trung vào tên lửa hành trình từ hạng trung đến hạng nặng.

Lại nữa, trong bài viết tay tác giả tâm thần phân liệt này còn úp sọt Zelenskyy. Thực tế, ông Tổng thống Ukraine chưa từng hứa hẹn sẽ “sản xuất 2.000 đến 3.000 quả tên lửa đạn đạo vào mùa thu.” Con số hàng nghìn quả đó là chỉ tiêu dành cho UAV tầm xa và drone đánh chặn FPV, chứ không một quốc gia nào trên thế giới có thể sản xuất 3.000 quả tên lửa đạn đạo trong vài tháng. Từ đó, nhân tiện hắn xuyên tạc luôn về Cục thiết kế Luch và dự án Brave1. Thực tế, Luch vẫn đang độc lập mở rộng và nâng cấp tên lửa hành trình R-360 Neptune (bản đối đất Long Neptune) rất hiệu quả, liên tục lập công trong thời gian vừa qua. Không có chuyện “buộc phải chia sẻ công nghệ cho một tập đoàn lạ hoắc rồi bế tắc.”

Còn về Brave1, nó là cụm liên minh đổi mới công nghệ quốc phòng tiếng Tây là “Defense Tech Cluster” do chính phủ Ukraine bảo trợ, hoạt động công khai và kết nối hàng trăm startup quân sự. Còn cá nhân gây tranh cãi Fedorov, anh ta hoàn toàn không bị sa thải như thằng tâm thần này bịa đặt, mà vẫn là Phó Thủ tướng phụ trách Đổi mới, Phát triển Giáo dục, Khoa học và Công nghệ (từ khóa để các bác Google: “Vice Prime Minister for Innovations, Development of Education, Science and Technologies”) kiêm Bộ trưởng Chuyển đổi số Ukraine (từ khóa “Minister of Digital Transformation of Ukraine”).

Vậy Brave1 có đúng là “đang dở dang thì bị sa thải” không? Đáng tiếc là không, nó vẫn đang được tiếp tục rất hiệu quả. Fedorov ngoài là nhân vật chủ chốt sáng lập và điều hành nền tảng cụm công nghệ quân sự Brave1, còn là người phụ trách dự án chiến lược “Đội quân Drone” do đó, vị thế của anh bạn này trong chính quyền Zelenskyy rất vững chắc chứ không hề... xách bị đi ăn mày như nhiều người lầm tưởng.

Đúng, vừa rồi có một số lùm xùm dẫn đến việc Fedorov không thể tiếp tục vị trí Bộ trưởng quốc phòng, cũng như ông Syrskyi không thế tiếp tục vị trí Tổng tư lệnh Lực lượng vũ trang, nhưng sau đó thì Fedorov vẫn nằm trong số ít ỏi các bộ trưởng chủ chốt được Quốc hội Ukraine giữ lại nguyên chức vụ để tiếp tục dẫn dắt mảng công nghệ quân sự và chuyển đổi số cho đến nay.

Tác hại của những bài viết như thế này, tôi đánh giá là ở mức độ nghiêm trọng, dù nó được viết bởi một kẻ có trình độ từ thấp, đến cực thấp. Thủ pháp của hắn cũng ở mức tầm thường, dạng “ngu như Dư Luận Viên.” Ở bài này, hắn chọn ra hai điểm chính để... ní nuận.

(1) Tung tin về sân bay Milerovo dùng cho Geran. Có thể thực tế bọn Nga sử dụng sân bay đó để phóng, như biết bao vị trí khác, nhưng không có nghĩa là nó đã được xây dựng như vậy, mà nếu có được xây dựng như vậy thì... tốt quá. Nga không ngu thế. Nhưng hắn vẽ ra căn cứ ngầm hiện đại, và nguy cơ áp đảo của Geran phản lực, đánh vào tâm lý lo sợ của những người ủng hộ Ukraine.

(2) Bịa đặt ra các thông tin về nội bộ Ukraine, thêm mắm muối, bóp méo, xuyên tạc... chẳng hạn như tên lửa thử thất bại (chưa thành công là bình thường chứ), lục đục nội bộ từ việc cạnh tranh giữa các tổ hợp quốc phòng, đến bôi nhọ lãnh đạo Nhà nước Ukraine.

Tôi không biết đây là thằng nào, đề nghị bác nào tóm được cho nó rơi răng xuống sàn nhà hộ thì tốt.

4. Nhận xét và kết luận

Hôm qua lúc chat, có anh bạn nói với tôi rằng có cảm giác tình thế của Ukraine bây giờ tốt hơn hồi Trump mới nhậm chức đầu 2025.

Đúng vậy, hồi đó tôi cũng đã viết như thế: Khoảng bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ khá hơn. Nhưng ngược với mấy KOL mà tôi thường gọi là “hoắng huýt” liên tục tung tin rằng “Ukraine sắp đầu hàng, sẽ phải nhượng đất”... tôi nhận định ngược lại. Đến mức mà tin nhắn cho tôi nhiều quá, cái nào cũng chụp màn hình, tôi còn cáu văng tục.

Quý vị chắc chắn còn nhớ hồi đó tôi đã phân tích rồi: Chỉ có thể ép được Ukraine nếu nắm quyền sinh quyền sát với tính mạng người ta. Mà muốn nắm cổ họng người ta như thế thì lại phải... viện trợ, mà viện trợ thì người ta lại đánh cho Putler sứt đầu mẻ trán ra. Cái logic này nó xuất phát từ tình thế chính trị chứ không phải dễ gì mà thay đổi được. Muốn thay đổi được chuyện này, thì Trump phải... chuyển sang viện trợ cho Nga Putler, một điều không tưởng. Hồi đó tôi còn viết: Điều đáng ngại nhất là lão ta bỏ cấm vận cho Nga Putler.

Đấy, đến chuyện bỏ cấm vận, trừng phạt muốn lắm mà còn chưa làm được, nữa là... viện trợ cho Nga Putler. Và bây giờ là chuyện mua dầu diesel: Có khi chính Trump vỡ mẹ nó mẹt qua chuyện này thì vừa đấy.

Nói chung, cứ phải chờ đến bầu cử giữa nhiệm kỳ của nước Mỹ, và hồi đó tôi đã có một số bài phân tích về hy vọng này, nhờ sự trợ giúp của AI chứ tôi không có giỏi đến thế. Tại sao lại phải chờ đến bầu cử? Vì sự trợ giúp của nước Mỹ không phải là tất cả nhưng cực kỳ quan trọng, hoặc nói ngược lại, cực kỳ quan trọng nhưng không phải là tất cả... hai cách nói đều đúng và cần phải nói cả hai mới đủ nghĩa. Chúng ta vừa chứng kiến vụ cắt Starshield rồi đó, có phải cực kỳ quan trọng không? Nhưng cũng cần cảm ơn Joe Biden đã gài cho Ukraine rất nhiều luật có lợi, vì vậy Trump tức hộc máu hết lần này đến lần khác mà không làm gì được.

Nhưng phải chờ đến bầu cử, vì tôi vẫn cho rằng Ukraine không thắng được về quân sự trong cuộc chiến này, nhất là với quan điểm hiện nay, với tình trạng nhân khẩu học hiện nay... để thi hành một số chiến dịch tấn công ào ạt kiểu Liên Xô, không bao giờ đủ sức, riêng về nhân lực chẳng bao giờ đủ. Hơn thế nữa, chiến lược sử dụng UAV/FPV rộng rãi như hiện nay, rất lợi trong phòng thủ, nhưng tấn công thì vẫn phải có các đơn vị hợp thành lớn và đủ mạnh – nhất là không quân phải làm chủ bầu trời. Đơn cử, chiến dịch Vivaldi đang được ca ngợi và thực sự rất hiệu quả hiện nay, vẫn đang duy trì cách tiếp cận đó, vì vậy mà tốc độ của nó không cao, mang tính đánh lấn nhiều hơn là thọc sâu, phá mảng, hợp vây, chia cắt, tiêu diệt trong vòng vây.

Vừa rồi tay Fedorov tuyên bố 6 tháng nữa có robot hình người ra chiến trường, tôi nghĩ: Được thế thì tốt, vấn đề là cậu sản xuất ra được 100.000 thằng hay không? Thậm chí 10.000 thằng thôi cũng là quá tốt rồi. Câu này của cậu thể hiện đúng cái khó khăn về nhân lực của Ukraine, nhưng tôi phải nói với cậu, nghe mơ hồ bỏ mẹ. Thứ nhất là cũng phải đủ tiền, chứ Ukraine của cậu anh hùng thế nhưng cũng phải nhìn thẳng vào sự thật, đang ăn đong từng bữa. Thứ hai, đánh nhau tiêu hao được sức mạnh của nó thì tốt, nhưng cũng phải tính đến cái nhẽ “đêm dài lắm mộng” mà tính đánh cho xong đi, lại còn 6 tháng với 1 năm nữa, anh em tôi cũng đến quay xe chẳng ủng hộ cậu mãi được đâu.

Chiến lược của Ukraine như vậy là đúng đắn và tôi cũng viết nhận xét nhiều rồi, xin tua lại để quý vị cùng hiểu:

+ Bắc, chống đỡ với Geran phản lực tầm xa giảm thương vong cho dân chúng. Gọi là Bắc 1

+ Vẫn là Bắc: tẩn tầm xa vào lọc dầu, kho tàng, vận tải, hóa chất, nhà máy lắp ráp... nôm na là đánh vào nền kinh tế chiến tranh. Gọi là Bắc 2.

+ Đông, cự Gerasimov. Chiến dịch Vivaldi đang rất hiệu quả cho thấy thực sự cái mục thứ hai trên đây là có kết quả đáng kể. Nền kinh tế chiến tranh đã suy giảm thì chiến trường suy giảm theo về sức chiến đấu.

+ Nam, tiếp tục cầm chân bọn ở tả ngạn Dnipro, ven Azov và phong tỏa Crimea/biển Đen.

Tôi đưa chuyện xấu lên trên cùng để thấy, hiện tại Nga thua ở 3 mặt, chỉ kéo lại được 1 mặt. Trận không kích gần đây nhất của chúng vào Kyiv, khoảng 30 quả tên lửa còn lại là Geran và phần lớn là phản lực, cho chúng ta biết nhiều điều. Thứ nhất, các đòn đánh vào nhà máy hóa chất đã ảnh hưởng thực sự đến năng lực sản xuất tên lửa. Thứ hai, là hết tiền nên phải xoay sang sử dụng Geran.

Về khía cạnh này, quý vị hình dung như thế này ạ: Hai bên đang tiến hành chiến tranh không kích tương đồng về vũ khí và tính phi đối xứng bây giờ lại là mục tiêu. Một bên đã có thời gian che giấu, cất giấu, phân tán... các mục tiêu của mình; và bên kia thì chịu, không có bê nhà máy lọc dầu đi đâu được cả. Hoàn toàn không có chuyện Ukraine có vũ khí gì oách hơn của Nga, thậm chí không những không hơn mà còn kém, chẳng hạn kém về tên lửa. Thế nhưng, Geran chỉ sát thương dân sự uỳnh oàng, và trước khi có biến thể phản lực nó đã bị khắc chế.

Bổ sung : Geran phản lực tức “Shahed-238 biến thể phản lực” sử dụng turbine phản lực mini như Toloue-10/MD-80, tốc độ bay hành trình khoảng 450 – 600 km/h tức xấp xỉ 125 – 165 m/s. Ở góc bổ nhào pha cuối, tốc độ có thể nhích lên tối đa khoảng 200m/s dưới tốc độ âm thanh khá xa, là 330m/s đến gần 350m/s tùy điều kiện môi trường không khí.

Trong khi đó tên lửa hành trình có tốc độ tiếp cận mục tiêu từ 250 đến 300m/s (cận âm cao) nhưng điểm khác biệt chủ yếu là khối lượng đầu đạn nặng cả tấn, thậm chí tấn rưỡi, hai tấn. Còn tên lửa đạn đạo thì khi chúng bổ nhào tốc độ là siêu thanh, từ 1000 đến 2000m/s (mach 3 đến mach 6). Hơn thế nữa đầu đạn của UAV bằng bìa, bằng sợi carbon, composite... rất nhẹ, nên không bao giờ có tính xuyên phá như đầu đạn tên lửa được.

Như vậy, trò này nói một cách nghiêm túc chỉ là sát thương dân sự, và một góc độ khác là rất có lợi cho Ukraine trong duy trì sự ủng hộ từ các nước châu Âu, vốn dị ứng với những trò dã man khủng bố dân chúng. Cứ khi nào Ukraine tìm được cách khắc chế nó, thì Putler hết vị.

Thế nhưng ở 3 mặt còn lại, những khó khăn của Ukraine tôi đã liệt kê và cho rằng, họ khó có thể chiến thắng được về mặt quân sự trên chiến trường và có nhiều nhà phân tích trùng ý kiến với tôi ở điểm đó. Điểm đáng chú ý là không có nhà phân tích nào chỉ ra cơ hội của người Ukraine: Crimea. Tôi tin đây là cái đinh của cuộc chiến, nó phải dài cỡ... 5 tấc chứ không có ngắn hơn (he he!). Ngay cả bây giờ người ta đang chú tâm đến Geran phản lực và Vivaldi, có ai để ý đến Crimea đâu? Vì dân du lịch và sau đó là cái lũ cư dân Nga đến mua đất sau 2014 ấy, về main-land hết rồi, có xăng dầu đâu mà còn ngồi trên bán đảo nữa. Crimea đã là vùng đất ch.ết. Chưa sập, vì người ta chưa giật cho nó sập, chứ không phải là nó không thể sập.

Thế nên, chiến tranh sẽ kết thúc trên bàn đàm phán với nội dung ngừng bắn để cho Nga rút quân. Muốn như vậy, chỉ có thể là lật đổ. Nhưng hổi, ngay cú điện đàm sau nhậm chức mà tôi gọi là “stupid phone call” của Trump cho Putler, tôi đã nhận xét: Thế là lý thuyết lật đổ của tôi tan tành thành mây khói. Cái giống tài phiệt/Siloviki Nga nó thế đấy, chỉ cần một thằng ất ơ ở tận Hoa-thịnh-đốn chống lưng là rụt vòi lại.

Nhưng đến bây giờ, với loạt, chuỗi các sự kiện đủ thứ nào là Iran sa lầy, giá dầu tăng, giá sinh hoạt tăng, giá diesel tăng và thêm vụ cái bà cựu đại sứ Mỹ ở Hy Lạp nào đó dọa phản thùng.... thêm mấy cái râu ria cắt Starshield nữa, Cộng hòa khó mà lật được thế cờ. Một đống bot-farm toi đời do Yandex cháy đùng đùng, Trump tức hộc máu là đủ thấy tình thế của lão ta như thế nào rồi.

Quý vị có thấy, dọa nạt gì cũng được, cắt Starshield cũng được, chiến dịch dừng có một tí rồi lại đánh tiếp, vẫn nhà máy lọc dầu. Đã đánh nhau, thì đánh đến cùng, tầm này nhất là bét, sợ cái đếu! Lý thuyết lật đổ lại giũ bùn đứng dậy sáng lòa. Tôi chưa rõ đâu vỡ trước, Ben Hodges thì bảo là Donetsk.Tui thì thấy vỡ đâu cũng được, đến lúc thì vỡ lung tung cả ấy mà.

PHÚC LAI 17.10.2026