Nguyễn Đình Bổn - Zelensky giữa hai lằn đạn!

 

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang đứng giữa hai áp lực khắc nghiệt. Phía trước là cuộc chiến xâm lược do Nga phát động từ năm 2022, với những cuộc không kích liên tục vào hạ tầng năng lượng, thành phố và dân thường. Phía sau là sự lạnh nhạt, thậm chí công khai chỉ trích từ Tổng thống Mỹ Donald Trump – người từng được kỳ vọng là chỗ dựa chiến lược quan trọng nhất của Kyiv.

Lằn đạn thứ nhất: Putin và cuộc chiến tiêu hao

Hơn bốn năm sau ngày 24/02/2022, chiến tranh vẫn chưa kết thúc. Nga tiếp tục ném hàng trăm máy bay không người lái và tên lửa vào Ukraine mỗi tuần. Các nhà máy điện, trạm biến áp và khu dân cư vẫn là mục tiêu. Putin công khai bác bỏ mọi nhượng bộ lãnh thổ trong đàm phán và duy trì lập trường cứng rắn về “vùng an ninh” sâu trong lãnh thổ Ukraine.

Zelensky và quân đội Ukraine vẫn phải đối mặt với thực tế chiến trường khắc nghiệt: Thiếu hụt đạn dược phòng không, áp lực nhân lực, và mùa đông sắp tới.

Lằn đạn thứ hai: Đau hơn, đó là sự phản bội của đồng minh, cụ thể là Trump.

Khác với nước Anh, các đời thủ tướng của họ đều ghi nhớ trách nhiệm của mình khi ký Giác thư Budapest, Trump đã trắng trợn xóa bỏ lời hứa đó.

Tuần qua, Trump công bố thỏa thuận nhập khẩu dầu diesel từ Nga, tạm thời nới lỏng lệnh trừng phạt. Zelensky phản ứng gay gắt: Thỏa thuận này “đưa tiền thẳng vào túi Putin để nuôi chiến tranh”. Trump đáp trả bằng cách chỉ trích Ukraine tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, tuyên bố “ngừng bắn năng lượng” đơn phương, và nhiều lần nói Zelensky “không phải người tốt để đối thoại”, thậm chí “khó nói chuyện hơn cả Putin”. Ông còn gợi ý Ukraine nên có lãnh đạo mới.

Zelensky công khai thừa nhận sự đau đớn đó: “Thật đau khi Tổng thống Trump chọn một phía, không phải phía chúng tôi.” Ông cảm thấy bị phản bội khi Mỹ – đồng minh từng cung cấp vũ khí và tình báo then chốt – dường như nghiêng về phía kẻ đang giết dân thường Ukraine. Các hạn chế tạm thời với Starlink và đe dọa cắt chia sẻ tình báo càng làm tăng cảm giác bị bỏ rơi.

Zelensky tiếp tục tìm đến châu Âu, nơi luon mở rộng vòng tay đón ông. Tại Brussels, ông cảm ơn “những nhà lãnh đạo thực sự” đã đứng bên Ukraine từ đầu, cố gắng củng cố hỗ trợ tài chính và quân sự từ EU trước mùa đông.

Giữa hai lằn đạn

Zelensky không chỉ đối mặt với một kẻ thù rõ ràng. Ông phải vừa chống lại sự xâm lược của Putin, vừa cố gắng giữ được sự ủng hộ – hoặc ít nhất không mất hoàn toàn – từ một Mỹ đang thay đổi ưu tiên dưới thời Trump. Một bên là đạn pháo và máy bay không người lái. Một bên là áp lực ngoại giao, đe dọa cắt mọi nguồn viện trợ và lời lẽ công khai nghiêng về Moscow.

Cái đau từ phía đồng minh nặng hơn vì nó đánh vào niềm tin. Ukraine đã trả giá bằng hàng chục nghìn sinh mạng, thành phố bị san phẳng và nền kinh tế kiệt quệ với kỳ vọng rằng phương Tây, đặc biệt là Mỹ, sẽ đứng vững bên họ đến cùng. Khi kỳ vọng đó lung lay, không gian cho Ukraine càng hẹp lại.

Chiến tranh vẫn tiếp diễn. Putin không cho thấy dấu hiệu nhượng bộ thực chất. Trump vẫn tìm cách kết thúc xung đột theo cách riêng của mình – dù cách đó có thể khiến Kyiv phải trả giá. Còn Zelensky vẫn phải đứng giữa hai lằn đạn ấy, người đàn ông mạnh mẽ có gương mặt bị áp lực chiến tranh tàn phá, vẫn đang tìm mọi cách giữ cho đất nước mình không bị nghiền nát bởi những tên đồ tể của thế kỷ 21.

NGUYỄN ĐÌNH BỔN 17.10.2026