Dương Quốc Chính - Quyền được chết của doanh nghiệp

Mấy hôm nay đang rộ lên câu chuyện "chị Dậu kỷ nguyên vươn mình" như ở bài báo đính kèm. Công ty trên thực tế đã chết mà chưa được chôn, nếu muốn khai tử thì mất mấy chục triệu tiền thuế và phạt!

Câu chuyện éo le này làm mình liên tưởng tới chuyện Tắt Đèn. Em trai anh Dậu chết rồi vẫn phải đóng tiền sưu (thuế thân). "Cán bộ" bảo là chết năm âm, nhưng năm dương đã sang năm mới rồi, nên vẫn phải đóng.

"Mùa sưu đến, chị Dậu phải chạy vạy khắp nơi vay tiền để nộp cho chồng, nhưng không kiếm đâu ra. Anh Dậu dù bị ốm nhưng vẫn bị bọn cai lệ cùm kẹp lôi ra giam ở đình làng.

Cuối cùng, bần cùng quá, chị buộc lòng phải dứt ruột bán đi cái Tí, đứa con gái đầu lòng 7 tuổi ngoan ngoãn, hiếu thảo và ổ chó mới đẻ chưa kịp mở mắt đã bán cho vợ chồng lão Nghị Quế bên thôn Đoài để lấy hai đồng nộp sưu. Nhưng vừa đủ tiền nộp xong suất sưu cho chồng, bọn cai trong làng lại ép chị nộp cả tiền sưu cho em trai anh Dậu với lý do chết ở năm ta nhưng lúc đó lịch năm tây đã sang năm mới. Vậy là anh Dậu vẫn bị bắt không được về nhà."

...."Buông tay, chị vội choàng dậy, mở cửa chạy té ra sân. Trời tối đen như mực và như cái tiền đồ của chị."

Được biết là còn hơn 600 ngàn doanh nghiệp xác sống kiểu này mà không dám khai tử, vì phải tốn gần trăm triệu mới được chết!

Buông hộ chiếu, anh choàng dậy, vượt biên qua Campuchia (vì bị cấm xuất cảnh). Trời tối đen như mực và như cái tiền đồ của anh.

P/S:

Mình đoán việc gây khó khăn khi khai tử doanh nghiệp có lẽ một phần do họ lo ngại khi bộc lộ con số doanh nghiệp hy sinh. Cũng kiểu như các chi bộ đảng ấy, họ rất ngại có đảng viên bỏ đảng, nên nhiều người có thể chỉ đóng đảng phí giữ tên chứ không sinh hoạt đảng. Bản chất là đảng viên ma!

Còn việc khai tử doanh nghiệp này, mình cho rằng có các yếu tố bất cập là tiền phạt quá cao, tiền thuế môn bài vẫn thu khi thực tế doanh nghiệp không phát sinh doanh thu và không xuất VAT là rất vô lý. Nói chung doanh nghiệp phải có lợi nhuận và vận hành thì hãy tính tới việc thu thuế gì đó. Phạt tiền cái thằng đã chết trên thực tế cũng là rất phản cảm, nhất là hàng chục triệu.

Lẽ ra việc khai tử này nên được đơn giản hóa. Chỉ cần kiểm tra không nợ thuế, niêm yết vài tháng xem có vấn đề gì về công nợ không, là có thể cho giải thể. Sau khi giải thể, người đại diện trước pháp luật của doanh nghiệp vẫn phải chịu trách nhiệm khi sau đó phát sinh vấn đề từ doanh nghiệp cũ. Ví dụ bị hồi tố lừa đảo... Tức là trách nhiệm chuyển từ doanh nghiệp sang cá nhân và hậu kiểm. Nói chung là thủ tục khác nhau tùy quy mô doanh nghiệp.

Chứ như hiện tại là việc đóng thuế, phạt, nó thể hiện tính tận thu, vô tình, từ đó dẫn tới không khả thi, người ta sẽ mặc kệ doanh nghiệp dở sống dở chết.

DƯƠNG QUỐC CHÍNH 01.09.2026