Mai Bá Kiếm - Tuổi thọ của luật: Hưởng dương

Chính phủ trình Dự thảo Luật Văn bản quy phạm Pháp luật đang được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến.

Theo Dự thảo, Chính phủ có thể ban hành nghị định để điều chỉnh quy định của luật do Chính phủ trình trong hai trường hợp: Có vấn đề khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp; hoặc cần điều chỉnh nội dung mang tính kỹ thuật nhằm giải quyết ngay vấn đề phát sinh.

Việc Chính phủ có thể ban hành nghị định để điều chỉnh quy định của luật do Chính phủ trình và Quốc hội đã thông qua, rồi Chủ tịch Nước đã ban hành là vi phạm "nguyên tắc văn bản quy phạm pháp luật chỉ được sửa đổi, bổ sung bằng văn bản của chính cơ quan đã ban hành".

Quy định này khiến cho quyền hạn của Chính phủ có thể ngang với Quốc hội và Chủ tịch Nước trong trường hợp có vấn đề khẩn cấp, cấp bách. Giống như câu vè "Kỳ đà là cha tắc ké, tắc ké là mẹ kỳ nhông, kỳ nhông là ông kỳ đà". Ai lớn hơn ai?

Hơn nữa, những khái niệm quyết định khi nào được sử dụng cơ chế này, như "khẩn cấp", "cấp bách", "Quốc hội không thể họp được" và "nội dung mang tính kỹ thuật" là từ trừu tượng, không phải là thuật ngữ Pháp luật để mọi người phải hiểu giống nhau.

Bộ luật Hình sự Việt Nam đã được ban hành qua 3 đạo luật chính (vào các năm 1985, 1999, 2015) và trải qua 8 lần sửa đổi, bổ sung, chứng tỏ tính dự liệu của Chính phủ không xa, nên phải sửa đổi, bổ sung liên tục. Nhưng mỗi lần sửa đổi đều thông qua Quốc hội. Và lần này, để khỏi nhọc lòng Quốc hội, Chính phủ xin được ra nghị định sửa quy định của Luật cho tiện bề thay đổi.

Riêng Bộ luật Dân sự, thay vì sửa đổi nhỏ lẻ nhiều lần, Quốc hội chọn cách ban hành mới hoàn toàn 3 Bộ: Bộ luật Dân sự 1995; Bộ luật Dân sự 2005 thay thế Bộ luật Dân sự 1995; Bộ luật Dân sự 2015 thay thế Bộ luật Dân sự 2005.

Bộ luật Lao động bạn hành 3 lần và 3 lần sửa đổi:

 • Lần 1: Năm 2002.

 • Lần 2: Năm 2006.

 • Lần 3: Năm 2007 bổ sung ngày nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương.

• Bộ luật Lao động 2012 thay thế bộ luật năm 1994.

• Bộ luật Lao động 2019 là bộ luật đang áp dụng hiện nay. Bộ luật này tiếp tục được các văn bản luật sau đó sửa đổi, bổ sung (như Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Luật Công nghiệp công nghệ số 2025...).

Liệu Quốc hội có bớt giơ tay và Chính phủ có mỏi tay hôn?

MAI BÁ KIẾM 06.10.2026