Dịch hạch ở Nga: Các bệnh viện bị cách ly bất chấp mọi phủ nhận chính thức

 

(Courrier International 05/10/2026) Sau cái chết của một nhà nghiên cứu tại một viện chuyên về mầm bệnh, một số cơ sở ở vùng Irkutsk đã thực hiện các biện pháp phòng ngừa, điều này đang làm dấy lên nhiều câu hỏi ở Xibêri.

Matxcơva phủ nhận mọi trường hợp mắc bệnh dịch hạch và bất kỳ sự rò rỉ nào từ phòng thí nghiệm, nhưng các báo cáo ngược chiều được đăng tải trên báo chí độc lập khiến phải thận trọng.

Hơn sáu mươi nhân viên của Viện Dịch hạch Xibêri và Viễn Đông ở vùng Irkutsk, miền nam nước Nga, đã bị cách ly sau cái chết của Daria Chipilova, kỹ thuật viên phòng thí nghiệm 28 tuổi vào thứ Sáu 02/10. Hai nguồn tin, trong đó có một là người thân của nhân viên, đã xác nhận điều này với chi nhánh Xibêri của hãng truyền thông độc lập tiếng Nga Sibir.Realii, trực thuộc Đài phát thanh Châu Âu Tự do/ Radio Liberty.

“Họ đã cách ly tất cả mọi người từ thứ Sáu. Hơn 60 người” - nguồn tin cho biết. Người này khẳng định rằng vào thứ Bảy, không có kết quả xét nghiệm dương tính nào, nhưng các nhân viên “phải ngủ trên sàn nhà, trên ghế” vì thiếu giường.

Trên báo chí Nga và các kênh Telegram của Nga, hai thông tin chưa được xác nhận nhanh chóng đưa ra lời giải thích cho tình huống đặc biệt này. Theo một nguồn tin, nhà nghiên cứu đã mắc bệnh dịch hạch thể phổi sau khi trở về từ Thái Lan. Còn theo nguồn tin khác, bà đã vô tình làm vỡ một ống nghiệm chứa tác nhân gây bệnh dịch hạch trong phòng thí nghiệm mà không báo cáo sự việc.

Hôm Chủ nhật 04/10, Rospotrebnadzor, cơ quan chịu trách nhiệm về y tế công cộng, dịch tễ học và kiểm soát sức khỏe, nơi viện này trực thuộc, tuyên bố rằng họ không tìm thấy “tình huống khẩn cấp” nào liên quan đến mầm bệnh. Và cho rằng ca tử vong là do “viêm phổi không rõ nguyên nhân”, không phát hiện bất kỳ vi sinh vật nào liên quan đến hoạt động nghề nghiệp của cô 6 theo hãng thông tấn Quốc gia (Natsionalnaïa Sloujba Novosteï - NSN) thân Kremlin.

Các bạn học cũ của cô gái bác bỏ giả thiết về sự tắc trách. “Chúng tôi đều bị sốc”, một người trong số họ nói với Sibir.Realii, trước khi mô tả các quy tắc an toàn sinh học đặc biệt nghiêm ngặt của viện. Ngay cả sinh viên thực tập được phân công đến khu vực được coi là an toàn cũng đã được tiêm phòng bệnh dịch hạch.

Các bài báo bị rút lại và những lời phủ nhận chính thức

Các biện pháp phòng ngừa được thực hiện song song không chỉ dừng lại ở cổng cơ sở, và cũng đang làm dấy lên lo ngại. Các bệnh nhân tại Bệnh viện Đa khoa Irkutsk số 1 nói với Sibir.Realii rằng họ đang bị “phong tỏa hoàn toàn”. “Không người thân nào được phép vào. Chúng tôi không được phép rời đi.” Theo họ, nhân viên y tế cũng bị giữ lại bệnh viện “cho đến khi có kết quả xét nghiệm”.

Loudi Baïkala, một cơ quan truyền thông độc lập khu vực, đưa tin về các hạn chế tại một số bệnh viện khác. Một nguồn tin trong ngành y tế khẳng định các bác sĩ “đã công khai thảo luận về bệnh dịch hạch”, đồng thời cho biết thêm rằng chẩn đoán này “không xuất hiện trong bất kỳ tài liệu chính thức nào”. Tuy nhiên, cơ quan truyền thông này thừa nhận rằng họ không thể khẳng định tất cả các bệnh viện trong thành phố đều bị ảnh hưởng.

Báo chí chính thức Nga phủ nhận việc cách ly và gọi thông tin do các phương tiện truyền thông độc lập lan truyền là “sai lạc”. Truyền thông do nhà nước kiểm soát cũng gỡ bỏ các bài báo đưa tin về nguy cơ bùng phát dịch hạch trong vùng.

Trang web khu vực 72.ru đã đăng lại một tin từ Izvestia – bài này sau đó đã bị gỡ khỏi trang web của tờ báo thân Kremlin – theo đó “đã xác định được 197 người từng tiếp xúc với nhà nghiên cứu và 189 người đã phải nhập viện” để phòng ngừa. Hãng thông tấn NSN chọn cách chế giễu những bài báo “làm người Nga sợ hãi”, đặt cụm từ “ bệnh dịch hạch” trong ngoặc kép và nhấn mạnh rằng chính quyền nhận định tình hình dịch tễ “ổn định”.

Về phía phát ngôn viên điện Kremlin Dmitry Peskov, được hãng thông tấn chính thức TASS trích dẫn, hôm thứ Hai 05/10 kêu gọi người dân “không nên nghe lời đồn và bàn tán về nạn dịch hạch “hoặc bất kỳ bệnh truyền nhiễm nào khác ở vùng Irkutsk”. Mà chỉ nên dựa vào các tuyên bố từ Rospotrebnadzor, nơi “các chuyên gia có trình độ cao trong lĩnh vực này đang làm việc”.

Giữa những đồn đoán và lo ngại, vụ việc hiện đang được theo dõi bên ngoài nước Nga. Một quan chức chính quyền Trump nói với trang web Axios của Mỹ rằng Nhà Trắng “đã biết” về các báo cáo liên quan đến một trường hợp nghi nhiễm và việc cách ly, và đang “theo dõi tình hình”.

Các quốc gia giáp biên giới với Nga, bao gồm Kazakhstan, Kyrgyzstan và Uzbekistan, cũng loan báo đang theo dõi tình hình và đã tăng cường kiểm tra y tế hoặc kiểm soát biên giới - theo báo chí của ba quốc gia này. Tờ báo độc lập The Moscow Times nhắc nhở, trường hợp mắc bệnh dịch hạch cuối cùng được ghi nhận ở Nga là vào năm 2016, tại vùng Altai.