Trần Nhã Thụy - Lãng mạn gặp lãng xẹt

Nhạc sĩ Hồng Đăng (1936 – 2022) sáng tác bài Hoa sữa vào năm 1978 theo đơn đặt hàng của đạo diễn Đức Hoàn cho bộ phim “Hà Nội mùa chim làm tổ” (Hãng phim truyện Việt Nam).

Khi viết bài hát này, Hồng Đăng chưa từng thấy hoa sữa cũng như nghe mùi hương của nó. Nhưng một người bạn của ông (nhà thơ Hương Tâm?) gợi ý ông nên viết về hoa sữa, loài hoa đặc trưng Hà Nội, có ở phố Nguyễn Du, gần chỗ hồ Thiền Quang.

Vậy là Hồng Đăng đưa hoa sữa vào bài hát.

“Hoa sữa vẫn ngọt ngào đầu phố đêm đêm

Có lẽ nào

Anh lại quên em

Có lẽ nào

Anh lại quên em”…

Ngoài bài hát “Hoa sữa” của Hồng Đăng thì bài “Im lặng đêm Hà Nội” của Phú Quang (phổ thơ Phạm Thị Ngọc Liên) cuối thập niên 80, hình ảnh hoa sữa cũng thật quyến rũ.

“Chỉ còn mùi hoa sữa nồng nàn trong căn phòng nhỏ

Đêm cuối thu, trăng lạnh mờ sương

Chỉ còn nỗi im lặng phố khuya

Không gian dạ hương sâu thẳm”.

Trước đó nữa thì “Em ơi, Hà Nội phố” (Phú Quang phổ thơ Phan Vũ) hương hoa sữa Hà Nội còn thơm tới tận Sài Gòn.

“Em ơi Hà Nội phố

Ta còn em mùi hoàng lan

Ta còn em mùi hoa sữa”…

Tóm lại, hoa sữa là đặc sản Hà Nội, có từ thời Pháp rồi chứ không phải mới bây giờ.

Nhưng hồi ấy, mỗi phố chỉ vài cây, thưa thớt và tít trên cao. Mùi hoa sữa thoang thoảng giữa phố khuya, len vào gác nhỏ, bịn rịn ra trang giấy, thổn thức lên nốt nhạc…

Chứ bây giờ hoa sữa nhiều quá. Ken dày. Nồng nặc. Điếc mũi. Rối loạn tiền đình.

Nghe nói, sở dĩ Hà Nội trồng hoa sữa nhiều là do mấy ông nhà thơ và nhạc sĩ.

Khổ cái là, mấy tỉnh thành nghe ca hoa sữa quá cũng mua về trồng. Nghe nói Quảng Ngãi quê tui cũng có trồng hoa sữa. Mấy đứa con gái mới lớn, ngơ ngơ ngẩn ngẩn, suốt ngày mơ tưởng hoa sữa. Cho tới khi ôm một bó hoa sữa thì… ngất luôn. Có đứa phải nhập viện cấp cứu vì “ngộ độc mùi hương”.

Khổ không biết để đâu cho hết. Lãng mạn gặp lãng xẹt là vậy.

Ta nói, tỉnh táo giùm đi. Bớt nghe mấy ông nhà thơ nhạc sĩ đi.

Mấy ổng, có khi còn không hiểu mình nói cái gì luôn á.

Như ông kia ổng viết vầy:

“Đi lang thang khuya lắc khuya lơ/ Đèn nhà ai tắt sớm”…

Ủa, a lô. Vậy là lang thang giấc sớm hay giấc khuya?

Đi kiểu này mà gặp hoa sữa nó rụng xuống đầu thì thôi xong luôn.

TRẦN NHÃ THỤY 16.10.2026 (Tựa bài do Thụy My đặt)