Đoàn Bảo Châu - Tại sao ta cần quan tâm tới vụ này?

Không phải để buông những câu cảm thán lên án kẻ sát nhân. Điều ấy đúng, nhưng sau kẻ này sẽ còn có kẻ khác xuất hiện. Đây là một dạng bệnh lý tâm lý mà cá nhân, gia đình và xã hội rất cần nhận diện để phòng tránh.

Tóm tắt vụ án: Nạn nhân là chị K.S., sinh năm 2006, 20 tuổi, sinh viên Phân hiệu Trường Đại học Lâm nghiệp tại Gia Lai. Kẻ giết người là Phạm Minh Phúc, sinh năm 2000, 26 tuổi, ở xã Ia Ly, Gia Lai. Hai người yêu nhau từ năm 2024. Gần đây, chị S. nhiều lần đòi chia tay. Từ đó, Phúc nghi ngờ chị có người khác.

Tối 12.10, Phúc đi nhậu với bạn. Khoảng 21 giờ 30, Phúc mang theo một con dao đến phòng ký túc xá của chị S. ở phường Hội Phú. Thấy phòng đóng kín cửa, Phúc dùng gạch đập vỡ kính để mở cửa chính, xông vào và đâm chị nhiều nhát. Nạn nhân được đưa đến Bệnh viện Hùng Vương Gia Lai nhưng đã tử vong trước khi tới viện do có nhiều vết thương ở cổ, ngực, lưng và tay.

Sau khi gây án, Phúc tự đến công an đầu thú và khai nhận toàn bộ hành vi.

Theo nghiên cứu của Monckton Smith trên 372 vụ án, quan niệm cho rằng đây là những vụ giết người do nóng giận bột phát là không chính xác. Thủ phạm thường đã có sự tính toán từ trước. Một điểm tâm lý chung là hung thủ tự xem mình là nạn nhân. Họ cho rằng mình bị chê nghèo, hoặc đổ lỗi cho nạn nhân đã làm điều gì đó quá đáng khiến mình phải hành động như vậy. Nói cách khác, họ tìm cách biện minh cho hành vi của mình. Phần lớn những vụ án này liên quan đến những người đàn ông không còn cách nào để giữ người phụ nữ mà họ muốn chiếm hữu.

Trong nghiên cứu 220 vụ án ở Mỹ, Campbell nhận thấy thất nghiệp là một trong những yếu tố nhân khẩu học có liên quan đáng kể đến nguy cơ bạo lực gây chết người. Thời điểm nguy hiểm nhất thường là khi người phụ nữ rời bỏ mối quan hệ. Theo các nghiên cứu này, trước khi ra tay, hung thủ thường đã trải qua giai đoạn van xin, níu kéo quan hệ.

Nghiên cứu của Campbell cũng cho thấy việc chia tay, đặc biệt với người có xu hướng kiểm soát bạn đời, có thể làm tăng nguy cơ bị sát hại. Việc hung thủ nghi ngờ nạn nhân có quan hệ với người khác cũng là một yếu tố làm tăng nguy cơ. Trong vụ án này, Phúc nghi ngờ chị S. có người khác.

Theo thống kê trên toàn thế giới, năm 2024 có khoảng 50.000 phụ nữ bị bạn tình hoặc người thân sát hại, trung bình 137 người mỗi ngày. Tại Canada, năm 2025 có 147 phụ nữ bị giết, trong đó 34 % là nạn nhân của bạn tình hoặc bạn tình cũ.

Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 có quy định về biện pháp cấm tiếp xúc, nhằm ngăn người bạo hành đến gần nạn nhân; người vi phạm có thể bị xử lý theo quy định. Tuy nhiên, phạm vi điều chỉnh của luật chủ yếu liên quan đến các quan hệ gia đình và một số quan hệ chung sống được luật xác định. Những người yêu nhau nhưng không sống chung như chị S. không thuộc phạm vi quan hệ được bảo vệ theo cơ chế này.

Vậy những dấu hiệu báo trước nào mà các bạn trẻ cần lưu ý? Đó là cách bạn trai phản ứng khi bị từ chối. Nếu phản ứng chuyển từ van xin, níu kéo sang đe dọa, đeo bám và không chấp nhận quyết định chia tay, thì đó là những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.

Các bậc phụ huynh cần dạy con gái cách lựa chọn bạn đời. Hãy tìm hiểu một người có cách ứng xử điềm đạm hay không, và quan sát cách họ đối xử với những người xung quanh, chứ không chỉ cách họ đối xử với mình.

Bên cạnh đó, cũng cần dạy con trai rằng người khác có quyền rời bỏ mình. Đây có lẽ là một trong những bài học khó nhất nhưng quan trọng nhất để hình thành một người đàn ông có nhân cách và trưởng thành, thay vì một kẻ to xác nhưng tâm lý vẫn như trẻ con, ích kỷ, chỉ muốn chiếm hữu và không biết chấp nhận nỗi đau của việc chia tay. Về khía cạnh này, việc học tập về khái niệm buông bỏ của đạo Phật rất có ích.

Người có tâm lý trưởng thành phải biết chấp nhận đau khổ và hiểu rằng chia tay là điều có thể xảy ra trong một mối quan hệ. Không ai có quyền biến nỗi đau của mình thành lý do để tước đoạt mạng sống của người khác.

Lời nhận yêu là một trạng thái cảm xúc, không phải là chữ ký để vào một nhà tù vĩnh cửu, không phải là một hợp đồng bán cuộc đời cho người khác. Người được nhận yêu không có quyền sở hữu người khác như món đồ của mình. Hãy dạy các cậu con trai câu này.

Tốt hơn hết, nếu gia đình có con gái đang muốn chia tay nhưng bạn trai không chấp nhận, trong giai đoạn nguy hiểm này, đừng để con ở một mình. Hãy chủ động bảo vệ con, thu xếp để con tạm lánh đến nơi an toàn nếu cần thiết, đồng thời tìm kiếm sự hỗ trợ từ những người có thể giúp đỡ. Nếu có dấu hiệu đe dọa hoặc đeo bám, đừng xem nhẹ mà hãy tìm cách can thiệp sớm.

Yêu kiểu này thà bị ghét 1.000 lần còn hơn, còn giữ được mạng. "Yêu" gì mà đáng ghê tởm, man rợ đến vậy? Rồi đây cha mẹ của những cô gái này sẽ sống ra sao?

Nhiều bạn dùng từ "súc vật" nhưng có con vật nào dã man như vậy đâu. Thật oan!

ĐOÀN BẢO CHÂU 14.10.2026