Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Lâu nay người ta hay gọi dầu mỏ là vàng đen, nay thì cụm từ "vàng đen" bị cưỡng chiếm để gọi hạt tiêu. Ai ví tiêu là "vàng đen"?
Mà tại sao dầu mỏ không gọi là dầu mỏ, tiêu không gọi là tiêu mà lại là vàng đen? Xí dụ độc giả bấm/gây khó hiểu cho độc giả để làm gì? Báo chí chẳng phải là càng rõ ràng, đơn nghĩa, dễ hiểu cho mọi người càng tốt hay sao!
Lại sẵn nói nói nữa.
Ngày 11-10-2024, tôi dự một chương trình thảo luận về vấn đề hòa hợp-hòa giải sau 50 năm chiến tranh Việt Nam tại Viện Hòa bình Hoa Kỳ (United States Institute of Peace).
Chương trình có cả sự tham dự của đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam. Tôi gặp các đồng nghiệp VOA và RFA tại đó. Bây giờ, cả Institute of Peace lẫn VOA và RFA đều đối mặt nguy cơ bị đóng cửa.
Từng suýt làm việc trong RFA (hợp đồng làm nhân viên dài hạn cho RFA đã ký duyệt), tôi không lạ cách thức vận hành của bộ máy nghiệp vụ RFA. Tôi không thích. Có nhiều điều không ổn.
Chính quyền Donald Trump vừa ra lịnh đóng cửa đài VOA và RFA (đài Á Châu Tự Do). Đài VOA thì mình hầu như không nghe, vì hiện đang ở Mỹ nên các tin tức đều có thể truy cập từ các hãng thông quốc tế đáng tin cậy.
Tuy nhiên đài RFA thì xạ thủ thường theo dõi online, vì đài này cung cấp các nguồn tin đáng tin cậy về đấu tranh cho tự do dân chủ ở Việt Nam và ở Châu Á nói chung. Đặc biệt mình rất thích các bài phỏng vấn các tù nhân chánh trị vừa mới được thả ra từ nhà tù Việt Nam. Một vài tù nhân mình có quen khá thân.
Lý do đóng cửa các đài này thì mọi người biết rồi. Để “tiết kiệm ngân sách” và theo chủ thuyết MAGA co cụm, thì các vi phạm nhân quyền của thế giới không còn là trách nhiệm của nước Mỹ nữa. Ai chết mặc ai.
Có mấy đài địch là VOA, RFA, BBC, RFI.
Thằng BBC thì tự tinh gọn hơn một năm rồi. VOA và RFA bị đồng chí Đô la Chum vừa tinh gọn. Thằng RFI cơ bản cũng ngoan sẵn, không phản động gì lắm. Tóm lại là các nguồn phát tán các luận điệu thù địch đã gần như bị tinh gọn hết.
Thế nên tự nhiên các chuồng bò trở nên thừa thãi, vì đâu cần đấu tranh chống luận điệu thù địch nữa.
Từ những năm 2000, khi làm tổng biên tập của tờ Đàn Chim Việt ở Ba Lan, tôi thường xuyên cộng tác với các cơ quan truyền thông Việt ngữ như BBC (Anh quốc), RFI (Pháp), RFA, VOA (Mỹ).
Đây là những cơ quan truyền thông mà nhà nước Việt Nam không ưa thích, thậm chí nhiều người còn gọi là những cơ quan ‘’phản động’’.
Vì có cuộc sống đầy đủ nên tôi không mấy quan tậm đến tiền nhuận bút, nhưng với tôi, có tiếng nói hoặc bài viết cho các cơ quan này là một vinh dự vì uy tín và mức độ truyền tải đến bạn đọc Việt Nam rộng lớn. Tôi từng tới thăm trụ sở các cơ quan này và có nhiều người trở thành bạn thân, từng đến nhà nhau chơi.
Hàng trăm phóng viên và nhân viên Voice of America (VOA), Đài Á châu Tự do (RFA), Đài Châu Âu Tự do và một số kênh truyền thông trực thuộc đã nhận được email vào ngày 14-3-2025, thông báo họ sẽ bị cấm vào văn phòng và phải nộp lại thẻ báo chí.
Tương lai VOA cũng như RFA chưa thật sự rõ ràng nếu căn cứ vào nội dung sắc lệnh mà Trump ký ngày 14-3-2025, nhưng với một người từng nhiều lần nói rằng “báo chí là kẻ thù của nhân dân” như Trump thì việc đóng cửa VOA lẫn RFA là điều có thể xảy ra.
Các chế độ độc tài như Trung Quốc, Bắc Triều Tiên, Nga… đang đón nhận tin này với sự phấn khích khôn tả. Điều mỉa mai nhất là các tổ chức truyền thông vốn quảng bá quyền lực mềm Mỹ như VOA/RFA không chỉ là cái gai của các chế độ độc tài, mà cũng là cái gai trong mắt một tổng thống Mỹ!
Thật đáng tiếc khi Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA) và Đài Á Châu Tự Do (RFA) – những ngọn hải đăng soi sáng cho sự thật và tự do – nay đã bị dập tắt.
Đây
không chỉ là sự mất mát của những cơ quan truyền thông mà còn là đòn giáng mạnh
vào quyền tự do ngôn luận, một trong những giá trị cốt lõi của nền dân chủ.
VOA và RFA từ lâu đã là tiếng nói của những người bị áp bức, là nguồn tin khách quan cho những ai khao khát sự thật trong bóng tối của kiểm duyệt và tuyên truyền.
Thật là một tin buồn cho tất cả những ai yêu mến và quen thuộc với hai ban Việt ngữ của Đài Á Châu Tự do (RFA) và Đài tiếng nói Hoa Kỳ (VOA). Đây cũng là một tin vui cho chính quyền Việt Nam và Trung Quốc.
Hôm qua, ngày 14/03, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp cắt giảm sâu 7 cơ quan liên bang, trong đó có cơ quan chủ quản của cả Đài Tiếng nói Hoa Kỳ và RFA (USAGM).
Theo AP và Reuters thì các nhân viên VOA đã được thông báo sẽ nghỉ việc kể từ ngày 21/03. Bạn bè tôi ở hai cơ quan này cũng đã xác nhận.
CNN và nhiều hãng thông tấn đưa tin, đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA-Voice of America) đã ngừng hoạt động theo lệnh của tổng thống Trump ký ngày 14/03.
Ngay sau khi sắc lệnh được ký, hàng trăm nhân viên VOA, gồm cả các phóng viên và quản lý cấp cao, đã nhận được thông báo nghỉ việc hành chính, với yêu cầu giao nộp thẻ nhân viên, thẻ báo chí, và các tài sản chính phủ khác như thiết bị điện tử và tài liệu.
Tại Việt Nam muốn nghe/xem VOA phải vượt tường lửa, giờ thì có thể nghe nhạc du dương.
Nhiều khi tui thấy mình hồ đồ. Hồ đồ từ trong suy nghĩ.
Nhập cảnh Việt Nam, đang đứng đợi ở quầy trình passport, thấy trước mặt là một chàng trai cầm điện thoại nói chuyện bằng loa ngoài, khó chịu quá chừng. Sao mà ý thức kỳ quá, sao anh an ninh cửa khẩu dễ dãi quá. Phải tôi, tôi bắt tắt phone rồi mới đóng dấu cho vào. Quanh đó, bảng quy định treo đầy mà.
Nhưng chỉ chưa đến năm giây sau, tui ước mình đã chưa từng nhìn thấy cảnh này để không nổi sân trong lòng. Để không hối hận khi nghe cái câu mình đã từng thấy đất trời sụp đổ khi phải nghe bốn năm trước: Ba chết rồi.
Phương án nhập tỉnh vừa rồi, nếu là thật, thì mình thấy người đồng bào sẽ tâm tư nhất luôn. Không hiểu sao lại có phương án nhập đó?
Bởi vì các tỉnh Tây Nguyên hiện tại bây giờ không phải nhập với nhau, mà lại nhập với các tỉnh ven biển, có nguồn gốc dân tộc, lịch sử không như nhau. Nhập kiểu đó có cái hay về mặt kinh tế, là có biển, nhưng cái dở là văn hóa, dân tộc, lịch sử bất tương đồng.
Về lịch sử, các tỉnh Tây Nguyên trước khi về với Đông Dương và Trung Kỳ, rồi Việt Nam là hai nước Thủy Xá, Hỏa Xá. Vùng đất này vốn độc lập với Chămpa, cũng như Đàng Trong, Đại Nam. Đến khi người Pháp lập Đông Dương thì mới nhập hai nước này về Trung Kỳ rồi sau đó thuộc về Việt Nam. Đây là vùng đất cuối cùng về với Việt Nam. Nên văn hóa bản địa cũng đậm nét nhất.
Nếu là bạn, bạn có thể sẵn sàng cho một người mà chỉ vừa mới quen biết, mượn 8 chỉ vàng hay không? Bạn có sẵn sàng cho mượn những đồng tiền bạn phải tích cóp, trong khi chính bạn cũng chẳng khá giả gì không?
Nếu là bạn, khi bạn mượn tiền một người không quen biết nhiều, và bạn mới trả được một phần món nợ. Bây giờ, bạn cũng vẫn đang khó khăn, mà lại không biết người ấy ở đâu, bạn có cố gắng tìm người ấy để trả nợ không?
Với câu hỏi đầu tiên, tôi tin là nếu trả lời thật lòng, sẽ không có nhiều người nói “Có”.
Có những người quen hài lòng, thậm chí vui mừng khi biết tin các đài RFA và VOA có thể sẽ bị ngừng hoạt động trong những ngày tới.
Họ cho rằng đó là “truyền thông thổ tả”, sống bằng “tiền thuế của họ” nhưng lại đưa tin “chống tổng thống” của họ! Dường như họ quên đi cái sứ mệnh và nhiệm vụ của truyền thông tự do trong một xã hội dân chủ: Đưa thông tin đa chiều và truyền tải sự thật đến xã hội.
Có nhiều người cũng quên rằng khi họ còn trong nước, phải sống dưới sự hà khắc của chế độ cộng sản, hàng đêm họ cẩn thận, thậm chí lén lút rà các tần số để nghe các đài phát thanh này, để biết thời sự trong nước và quốc tế.
Cuối cùng thì chị Nga, người cho một người mẹ khốn khổ vay 8 chỉ vàng để người mẹ đó cứu con gái mình bị u máu đã xuất hiện sau 20 năm. Vậy là chị Nga có thật, và câu chuyện ân tình đẹp đẽ ấy cũng có thật.
Chị Nam, người được vay vàng cứu con ở Bắc Ninh, việc làm không ổn định, cuộc sống vất vả, thiếu thốn. Có chồng cũng như không, mặc con đau ốm, chồng vẫn ham chơi mà không mảy may nghĩ đến gánh nặng đè lên vai vợ.
Con mắc bệnh hiểm nghèo, nhưng bác sĩ nói có thể cứu được bằng phẫu thuật. Chị Nam đã chắt chiu từng đồng, ngủ gầm cầu thang bệnh viện, ăn uống kham khổ và cả…bán máu để góp tiền cứu con.
Tin sáng
1. "Ông Trump thừa nhận vụ 'giải quyết chiến sự Nga - Ukraine trong 24 giờ' chỉ là 'hơi nói đùa'".
Nói đùa mà chỉ hơi hơi
Thế thì nói thật giếng khơi hả giời?
Trong khi đó: "Ukraine đáp trả 'tổng thống Belarus là con gián' sau khi tổng thống Zelensky bị ví như 'con rận'"- Ngoại giao con rận và con gián? Và xem cái clip này cũng thư giãn phết: "Video gây sốt: Con trai tỉ phú Elon Musk vui đùa bên tổng thống Trump gần Nhà Trắng".
2. "Công an Đắk Lắk kiểm tra nhà máy sản xuất kẹo rau Kera được quảng cáo lố"
Hôm qua, thứ Bảy 15.3, các cơ quan truyền thông nhà nước đều thông tin Tiểu ban văn kiện của đại hội 14 họp.
Đứng đầu tiểu ban này tất nhiên ông Tô Lâm, bởi đây là bộ phận quan trọng nhất chuẩn bị đại hội. Ông Trọng các nhiệm kỳ trước đều vậy, giành đứng đầu. Nó (tiểu ban văn kiện) quan trọng bởi đưa ra đường lối chính sách, vạch hướng đi. Mà nó đã đưa ra rồi, thì đại hội cứ thế biểu quyết, bàn bạc chỉ cho có.
Đại hội (tức trung ương) đã biểu quyết rồi thì từ trên xuống dưới, nhà nước, chính phủ, quốc hội tới tận thôn ấp cứ thế làm. Năm năm sau mới có thể điều chỉnh khi chuẩn bị đại hội kế tiếp. Dài lắm, chứ không phải như người ta nói “5 năm, mới bấy nhiêu ngày” tự sướng.
(AFP 15/03/2025) Chính quyền tổng thống Donald Trump ngày thứ Bảy 15/03 đã cho các nhà báo của đài Tiếng nói Hoa Kỳ và các đài phát thanh khác do Hoa Kỳ tài trợ nghỉ việc, đột ngột cho ngưng hoạt động các phương tiện truyền thông từ lâu vẫn là chủ chốt để chống lại các cuộc tấn công thông tin của Nga và Trung Quốc.
Hàng trăm nhà báo và các nhân viên khác của đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA), Châu Á Tự do (RFA), Châu Âu Tự do (RFE) và các đài khác đã nhận được email vào cuối tuần, thông báo cấm họ vào văn phòng, và phải giao nộp thẻ nhà báo, điện thoại được cấp cũng như các thiết bị khác.
Trump, vốn đã làm rỗng ruột cơ quan viện trợ Mỹ và bộ Giáo dục, hôm thứ Sáu công bố một sắc lệnh xếp Cơ quan Truyền thông Toàn cầu Hoa Kỳ (USAGM) vào danh sách « các thành phần của một bộ máy liên bang quan liêu mà tổng thống đánh giá là không cần thiết ».
Mình thấy ông Trump và anh em MAGA ảo tưởng về năng lực vãn hồi hòa bình ở Ukraine của ông ấy. Chắc tại thấy ổng chém là làm xong trong 24 giờ ! Sợ 24 ngày, 24 tháng không xong.
Bởi vì đánh giá dựa trên thực tế, thì kẻ đang nắm quyền chủ động trong chiến tranh là Putin. Ông ta dừng là khắc có hòa bình thôi.
Thực ra Trump cũng chả có lá bài nào để ép được Putin. Bởi vì hầu hết các lá bài quan trọng thì Biden đã dùng cả rồi, tất nhiên. Các trò cấm vận này kia của Mỹ hầu hết đã được dùng. Vậy giờ cấm thêm tí cũng chả làm Nga phải xoắn.
