Năm 1984, dưới triều đại của các ông Lê Văn Lương - bí thư, Trần Vĩ - chủ tịch Hà Nội và Nguyễn Văn Hiếu - bộ trưởng bộ Văn hóa, một quyết định được đưa ra: Phá bỏ Nhà bia tưởng niệm Alexandre de Rhodes để xây dựng Tượng đài "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” nhân kỷ niệm 30 năm ngày tiếp quản Hà Nội.
Nhà bia tưởng niệm Alexandre de Rhodes bên Hồ Gươm, được khánh thành lúc 5 giờ chiều 29/05/1941. Do kiến trúc sư Joseph Lagisquet thiết kế, theo phương đình bốn mái hài hòa với quần thể kiến trúc dân tộc của Hà Nội bên Hồ Gươm như cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, đền Bà Kiệu và tháp Rùa.
Tấm bia đá bên trong khắc bằng ba ngôn ngữ Việt, Pháp, Hán ghi công lao của Alexandre de Rhodes trong việc góp phần sáng tạo chữ Việt ngày nay.
Năm 2004 báo Hà Nội Mới đã đăng kiến nghị của nhiều nhà sử học, ngôn ngữ học đề nghị phục dựng lại nhà bia tưởng niệm Alexandre de Rohdes tại vị trí cũ. Có nghĩa là ý kiến di dời tượng đài Quyết tử… đã có hơn 20 năm trước.
Việc Hà Nội quyết định di dời tượng đài Quyết tử, một công trình tưởng niệm mang tính quân sự, nếu để phục hồi lại Nhà bia tưởng niệm danh nhân có công với chữ viết của người Việt mang tính chiều sâu văn hóa đã có trước, thì có thể được sự đồng thuận cao của công chúng vì tính hợp đạo lý của nó.
Viết thêm:
Theo lời kể của đạo diễn Trần Văn Thủy, khi ông làm bộ phim tài liệu về Alexandre de Rhodes phát hiện ra sự thật về tấm bia tưởng niệm đã thất lạc. Sau này một người dân vô tình phát hiện nó bị vùi lấp trên đê sông Hồng.
LƯU TRỌNG VĂN 24.08.2026
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire
Remarque : Seul un membre de ce blog est autorisé à enregistrer un commentaire.