Nói
theo kiểu triết học An Nam (thì vừa lập viện Triết đấy thây), không biết mà cứ
nói thì không có trí, biết mà không dám nói thì không có dũng.
Nhà
cháu cả trí lẫn dũng đều mỏng, thậm chí bằng 0, nhưng được cái nói thẳng nói
thật.
Rất
nhiều người đã nhầm lẫn hoặc cố ý nhầm lẫn một cách không thuyết phục khi nhắc
bài thơ của ông chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng lúc ổng về thăm trường cũ. Lại
còn nhấn vào các chi tiết lớp 10B, anh cả, cánh diều v.v.., lại còn chê về thăm
thầy mà dám xưng anh cả đỏ...
Ngày
17/11/2020, Duma Quốc gia Nga phê chuẩn Dự luật trao cho Putin vị trí thường
trực trong Hội đồng Liên bang (Thượng viện) suốt đời.
Putin
có thể bổ nhiệm tới 30 thượng nghị sĩ cho nhiệm kỳ 6 năm hay suốt đời, và tư
cách thành viên của Hội đồng Liên bang đảm bảo quyền miễn trừ truy tố.
Theo
Luật hiện hành, Tổng thống Nga được miễn trừ truy cứu trách nhiệm hình sự khi đương
nhiệm. Với Dự luật mới, các cựu Tổng thống sẽ được miễn trừ truy cứu trách
nhiệm hình sự trọn đời.
Cách
đây 2 giờ, ông Trump viết trên Twitter: “Cuộc
gian lận cử tri khổng lồ sẽ được công bố”. Kèm theo tấm hình chụp bản Tuyên
bố của hai vị ở Quốc hội tiểu bang Michigan: lãnh đạo phe đa số ở Thượng viện
và chủ tịch Hạ viện.
Tweet
này như thường lệ cũng bị dán nhãn.
Đọc
Tweet này ai cũng hiểu rằng tấm hình bên dưới chứa đựng một thông tin hấp dẫn,
phải lật đật phải mở ra xem. Phần đầu tuyên bố nói về việc hai vị nghị sĩ này
được tổng thống mời đến tòa Bạch ốc, phần giữa là cảm ơn sự hỗ trợ của quỹ liên
bang và những hành động của tiểu bang trong việc chống dịch COVID-19.
Tôi
đã viết nhiều về tả khuynh (left-wing) và hữu khuynh (right-wing) trong chánh
trị, cái tút này không nhắc lại lịch sử các khái niệm cùng các diễn biến và
phân cực của từng phái.
Chỉ
nhắc lại tóm tắt một số nội dung căn bản về chính sách của từng phái trong
chánh trị thế giới, điển hình là trong chánh trị Anh – Mỹ, với chừng mức có thể
tham khảo cho Việt Nam :
PHÁI
HỮU : Tôn trọng tự do cá nhân và bảo vệ quyền tài sản của người dân, chủ trương
giảm thuế và duy trì một chính phủ nhỏ gọn (little government). Duy trì một
chính sách an sinh xã hội đủ để chăm sóc người yếu thế không có khả năng lao
động và hỗ trợ dân chúng gặp rủi ro bất trắc, không lấy tiền của người giàu để
phân phối lại cho những người có sức lao động nhưng lười biếng không chịu làm
việc.
Ngày
25 tháng 12, 1991 là ngày chính thức cáo chung của chế độ cộng sản Liên Xô cũng
như phong trào cộng sản quốc tế.
Hàng
loạt cá nhân được ghi nhận đã tiên đoán sự sụp đổ của Liên Xô, trong số đó có
nhà văn như George Orwell, nhà chính trị như Winston Churchill, có cả lãnh tụ cộng
sản bị Stalin trục xuất là Leon Trotsky, tuy nhiên, chính xác nhất về lý luận,
chiến lược và tầm nhìn phải nhắc đến George Kennan.
George
Kennan (1904-2005) qua Lý thuyết Ngăn Chặn (Containment Theory) khẳng định “Một khi chủ nghĩa cộng sản không thể bành
trướng được nữa, nó sẽ sụp đổ.”
Le Point đăng ảnh ba nhà khoa học với câu hỏi « Hậu vaccin : Khi nào và làm sao chúng ta có thể thoát nạn ». L’Express thở phào « Cuối cùng cũng đã có được hy vọng », với bức ảnh tượng trưng là một lọ thuốc và ống chích trên trang bìa. L’Obs tuần này dành chủ đề cho cựu tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy. Courrier International chạy tựa « Hồi giáo cực đoan, thách thức của dân chủ ». Ở
trang trong, các tuần báo Pháp tiếp tục bàn tán về cuộc bầu cử tổng
thống Mỹ và mối quan hệ với Trung Quốc, bên cạnh đó là tình hình bi thảm
ở Armenia.
Chiến thắng mang vị đắng cho Biden
L’Obs phàn nàn về « Chiến thắng đắng nghét ở Hoa Kỳ » :
làn sóng xanh Dân Chủ được cho là sẽ tràn ngập Florida hay Texas đã
không diễn ra, chiến thắng khít khao của Joe Biden tại các swing state
khiến phải mỏi mòn chờ đợi kết quả chung cuộc. Ông Donald Trump, cứ ngỡ
sẽ đại bại vì Covid, đã chống chọi mạnh mẽ hơn dự đoán.
(AFP 20/11/2020)Tập Cận Bình hôm 20/11/2020 tuyên bố Trung Quốc sẽ xem xét khả năng
tham gia một hiệp định tự do mậu dịch xuyên Thái Bình Dương trước đây được Hoa
Kỳ xúc tiến nhưng đã bị tổng thống Donald Trump bỏ rơi.
Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ
xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) là phiên bản hiện nay của Hiệp định Đối tác xuyên
Thái Bình Dương (TPP), sáng kiến ban đầu được tổng thống Mỹ Barack Obama ủng hộ
với mục đích chống lại sức mạnh Trung Quốc tại châu Á. Ông Donald Trump đã rút
Hoa Kỳ khỏi thỏa thuận này vào tháng Giêng 2017, nhưng rốt cuộc 11 nước còn lại
đã ký kết được CPTPP.
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế châu
Á-Thái Bình Dương (APEC), ông Tập nói rằng các nước thành viên cần phải « tiếp
tục xúc tiến việc hội nhập kinh tế khu vực và sớm thành lập một khu vực tự do mậu
dịch châu Á-Thái Bình Dương ». Báo chí Hoa lục dẫn lời ông Tập Cận
Bình : « Trung Quốc muốn tích cực tham gia CPTPP ».
Học trò của thầy nay
cũng trên tám mươi tuổi cả rồi. Một trong những học trò của thầy, ở tuổi 84,
đêm nay nhớ về người thầy dạy cấp hai của mình.
Thầy Ngụy Cao Hiền
là chắt nội và là người thừa kế cụ Ngụy Khắc Đán, phó sứ đi Pháp thời
Tự Đức.
Thầy biết tiếng
Hán, tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Latinh - ở mức làm thơ được. Thầy nghiên
cứu lịch sử cổ đại: Trung Hoa, Ấn Độ, Hy Lạp- La Mã.
Hồi
ấy, trước năm 1975, ban ngày tôi đi làm, ban đêm đi học. Tuy là lớp học ban
đêm, nhưng chương trình học vẫn giống hệt những trường, lớp ban ngày. Cũng đầy
đủ tất cả mọi môn học và thời gian học cũng một ngày 4 tiếng như thế. Hàng ngày
chúng tôi học từ 6 giờ chiều đến 10 giờ đêm.
Ai đi
học những lớp ban đêm ấy? Chắc anh chị em cũng không khó đoán – bọn tôi là
những học trò thuộc gia đình nghèo, ban ngày phải bươn chải kiếm sống, tối đến
trường cố kiếm lấy cái chữ làm vốn bước vào đời. Bạn bè tôi thuộc gia đình
nghèo, còn tôi thì “đặc biệt” hơn, tôi là thằng bé mồ côi cả cha lẫn mẹ, nên
thuộc loại… cực kỳ nghèo - nghèo khó, nghèo khổ, nghèo đau nghèo đớn!
Tất
nhiên, ngôi trường mà chúng tôi học là trường tư thục, học sinh phải đóng học
phí.
Hiến
pháp Hoa Kỳ không có điều nào quy định công dân bầu trực tiếp tổng thống.
Khoản
1, Điều 2 Hiến pháp quy định việc lựa chọn Tổng thống và Phó Tổng thống như sau
: “Theo thể thức do cơ quan lập pháp mà
bang đó quy định, mỗi bang sẽ cử ra một số đại cử tri bằng tổng số Thượng nghị
sĩ và Hạ nghị sĩ của bang đó tại Quốc hội liên bang. Nhưng không một Thượng
nghị sĩ, Hạ nghị sĩ hoặc một quan chức nào đang đảm nhiệm chứ vụ có lợi tức
được chọn làm đại cử tri. Quốc hội quyết định thời gian chọn lựa các đại cử tri
và ngày các đại cử tri bỏ phiếu chọn Tổng thống phải thống nhất trên toàn lãnh
thổ Hợp chủng quốc”.
Thì
tại sao trong các cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, ta vẫn nghe ứng cử viên này ứng cử
viên kia được bao nhiêu phiếu phổ thông ?
Bạn
đã nghe đến Định luật Godwin (Godwin's Law) chưa? Trong thời gian gần đây,
người ta hay so sánh giữa ông Trump với Hitler, và đó chỉ là một biểu hiện của
Định luật Godwin.
Định
luật này phát biểu rằng trong các diễn đàn internet khi một chủ đề được đem ra
thảo luận, và theo thời gian, sẽ có người so sánh với Hitler hay Chủ nghĩa Quốc
Xã (Nazism) [1].
Định
luật này do Luật sư Mike Godwin phát hiện. Qua tham gia vào các diễn đàn
internet, ông đi đến nhận xét rằng Hitler thuờng hay được đem ra so sánh khi
thời gian thảo luận kéo dài. Thời gian càng dài, xác suất đề cập đến Hitler
càng cao.
Mùa
đông 1985, Eduard Shevardnadze, lúc đó là Bộ trưởng Ngoại Giao Liên Xô chia sẻ
với Gorbachev, tân Chủ tịch Liên Xô, “mọi thứ đã bị ung thối và phải cần thay
đổi”.
Gorbachev
cũng đã nhận ra điều đó và họ đã hợp tác để thúc đẩy những thay đổi cấp bách
qua các cải tổ kinh tế chính trị (Perestroika) và công khai hóa các hoạt động
thông tin ngôn luận (Glasnost).
Perestroika
có lý do vì vào thời điểm đó Liên Xô đang chịu đựng sự suy thoái kinh tế như
giá dầu thô giảm xuống mức thấp kỷ lục, chi phí chiến tranh Afghanistan, chạy
đua vũ trang vô cùng tốn kém với Mỹ, nuôi một đạo quân hiện dịch trên bốn triệu
người v.v. nhưng tại sao phải tiến hành đồng thời với Glasnost?
Theo South China Morning Post hôm nay 19/11/2020, ông
O’Brien dự kiến gặp gỡ thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và ngoại trưởng Phạm
Bình Minh, bộ trưởng Quốc phòng Ngô Xuân Lịch, bộ trưởng Công an Tô Lâm,
và nói chuyện với sinh viên Học viện Ngoại giao. Theo các nhà phân
tích, chuyến thăm này nhằm củng cố di sản của chính quyền Trump trong
việc chống lại tham vọng lãnh thổ của Bắc Kinh, và đặt Joe Biden trước
việc đã rồi.
Bài
viết của hai tác giả Bắc Phạm và Bennett Murray trích lời của chuyên
gia Lê Đăng Doanh, cho rằng chuyến đi là dấu hiệu cho thấy mối quan hệ
tốt đẹp giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. Hai kẻ thù xưa năm nay đã kỷ niệm 25
năm bình thường hóa ngoại giao, và cùng chia sẻ mối quan ngại trước ảnh
hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc tại châu Á. Ông hy vọng chính quyền
mới sẽ tiếp tục quan hệ đối tác toàn diện, vì lợi ích của cả đôi bên ở
Biển Đông.
Thông cáo của ASEAN cho biết khi thảo luận về tình hình Biển Đông,
một số nhà lãnh đạo đã nêu lên mối quan ngại về các hoạt động bồi đắp
đảo nhân tạo và các sự cố nghiêm trọng tại vùng biển này. Hàm ý chỉ
trích việc Trung Quốc tự tiện lập ra các đơn vị hành chính tại Biển
Đông, ASEAN tái khẳng định cần phải đạt đến một giải pháp hòa bình để
giải quyết bất đồng, phù hợp với luật pháp quốc tế.
Trước đó tại
Hội thảo quốc tế về Biển Đông lần thứ 12 diễn ra trong hai ngày 16 và
17/11 tại Hà Nội với hơn 400 học giả và đại biểu tham gia trực tuyến, bộ
trưởng Quốc phòng Canada, ông Harjit Sajjan tuyên bố, Canada phản đối
các hành động đơn phương làm leo thang căng thẳng trong khu vực. Canada
chống lại việc sử dụng vũ lực, cải tạo đất với quy mô lớn, xây dựng cơ
sở quân sự trên các đảo ; đồng thời kêu gọi tuân thủ những cam kết về
phi quân sự hóa các thực thể tranh chấp, cũng như Tuyên bố ứng xử của
các bên ở Biển Đông (DOC).
(Japan Times) – Gần 90% người Nhật không ưa
Trung Quốc
Một cuộc khảo
sát thường niên của các tổ chức Nhật Bản và Trung Quốc công bố cách đây hai
ngày cho thấy tỉ lệ người Nhật có ấn tượng xấu về Trung Quốc lên đến 89,7%,
tăng 5% so với năm trước. Về lý do, nhiều người được hỏi cho biết vì tàu Trung
Quốc nhiều lần xâm nhập vùng biển Senkaku/Điếu Ngư, và do các hành vi bất chấp
luật pháp quốc tế của Bắc Kinh trên Biển Đông.
Ngược lại, tỉ
lệ người Trung Quốc có cái nhìn tiêu cực về Nhật Bản là 52,9%, tăng 0,2%. Cuộc
thăm dò được thực hiện trong tháng Chín và tháng Mười với 1.000 người Nhật Bản
và 1.571 người Trung Quốc.
Từ Bagdad, thông tín viên Lucile Wassermann cho biết thêm chi tiết :
«
Đó là một bước tiến mới trong việc sưởi ấm quan hệ giữa Irak và Ả Rập
Xê Út. Cho đến nay, cửa khẩu Arar - giáp với Jordani về phía tây và Ả
Rập Xê Út về phía nam - chỉ mở cho tín đồ Irak sang hành hương. Khi loan
báo mở cửa cho thương mại, các nhà lãnh đạo muốn viết một chương mới
trong quan hệ đôi bên.
Thị trưởng Chicago, thành phố lớn thứ ba ở Mỹ, kêu gọi cư dân không
ra đường, trừ phi có việc cần thiết, bang New York đóng cửa trường học
và buộc các quán bar, nhà hàng phải đóng cửa sớm.
Từ Washington, thông tín viên Anne Corpet tường trình :
