Thọ Nguyễn - Bóng đá và Cách mạng

 

Vừa qua, tại Học viện Bóng đá Hoàng Anh Gia Lai đã diễn ra hội nghị liên tịch giữa Ban Tuyên giáo & Dân vận Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam nhằm bàn về công tác tư tưởng nhân dịp World Cup 2026. 

Bên cạnh đại diện báo chí và thể thao cả nước, nhiều cán bộ lãnh đạo các cơ trung ương đã về dự. Hội nghị đồng tình khẳng định: Nhân dân ta có truyền thống cách mạng lâu đời, thể hiện ngay cả trong cổ vũ bóng đá. « Đi Bão » hay « Dâng hương », « Cúng cụ » tại sân vận động là những phát minh của Việt Nam trong kho tàng bóng đá nhân loại.

World Cup lần này đông đảo dân chúng đã bất chấp đêm khuya, thời tiết nắng nóng, khắc khoải theo dõi các trận đấu đang diễn ra. Ai có TV dùng TV, mất điện thì dùng smartphone màn hình nhỏ. Những trận không có bản quyền thì xem qua Cola-TV. Vì vậy đây là cơ hội tốt cho công tác tư tưởng không được bỏ qua.

Đại diện Ban tuyên huấn nhắc nhở báo chí cần làm sống lại lý luận « Ba dòng thác cách mạng » bị sao nhãng lâu nay. Muốn vậy phải định nghĩa lại thế giới theo bóng đá, để từ đó định hướng cách đưa tin có lợi cho các lực lượng tiến bộ và phong trào giải phóng dân tộc.

Nhà báo Lê Biên Giới trình bày về bức tranh thế giới bóng đá.

- Trước đây nhân loại được chia thành 3 thế giới: Thế giới thứ nhất gồm các nước tư bản phát triển. Thế giới thứ hai gồm Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa  Đông Âu đã công nghiệp hóa. Phần còn lại là thế giới thứ ba, gồm các nước nghèo đang phát triển, bị áp bức. Việt Nam ta nằm trong nhóm này, luôn giữ vững vai trò tiên phong trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc. Nay thì thế giới đã phẳng lì, chỉ còn chia ra bên nghèo và bên giàu.

- Nhưng trong bóng đá vẫn còn ba thế giới: Thế giới thứ nhất gồm các nước châu Âu. Người Âu với truyền thống đá bóng hàng trăm năm, với một xã hội sớm phát triển, kỷ cương, cầu thủ luyện tập có bài bản và với thể lực tốt đã ngự trị nền bóng đá hơn một trăm năm nay.

- Bóng đá Nam Mỹ được coi là thế giới thứ hai. Ở những xứ sở quanh năm ngập ánh mặt trời, cầu thủ có tố chất thể lực của người Âu, lại suốt ngày dầm mưa, dãi nắng chơi bóng trên đường phố nên đã tạo ra một nền bóng đá ngang ngửa với châu Âu. Từ năm 1930 họ đã có lúc đảo ngược tình thế. Các cường quốc bóng đá Brazil, Argentina, Uruquay… nhiều lần qua mặt Châu Âu. Các nghệ sĩ sân cỏ như Pélé, Maradona, Messi trở thành những tượng đài của nhân loại.

-Thế giới thứ ba gồm các nước chậm hoặc đang phát triển bóng đá ở châu Á, châu Phi. Họ thường xuyên bị Chủ nghĩa Thực dân bóng đá từ hai thế giới kia sử dụng làm bị bông để tính bàn thắng thua trong các giải quốc tế. Kể cả các nước tư bản da trắng như Canada, Úc, Tân Tây Lan (New Zealand) tuy trông như tây, nhưng đá cũng như ta. Vì vậy báo chí lưu ý đưa tin về các đội này như các lực lượng bị áp bức.

Cựu giám đốc Truyền hình Xôi Lạc-TV bổ sung thêm về bức tranh bóng đá toàn cầu:

- Cả một thời gian dài người ta tưởng rằng bóng đá chỉ là trò ăn chia giữa Châu Âu và Nam Mỹ. Cúp vàng chỉ luân chuyển giữa hai châu lục. Brazil, Ý và Đức trở thành những đế quốc bóng đá với 4-5 lần vô địch. Nơi tổ chức các giải bóng đá cũng chỉ loanh quanh ở hai châu này. Giờ ra sân cũng được chọn sao cho dân chúng ở đó vừa ăn cơm uống bia vừa hưởng thụ các pha vô lê đẹp mắt. Dân các nước chậm phát triển toàn phải thức đêm, có nơi phải xem trộm, vì không có tiền nộp bản quyền cho trùm đế quốc FIFA.

- Thời thế đã thay đổi nhờ phong trào cách mạng bóng đá. Các nền bóng đá bị áp bức đã vươn lên và đang dần giành thế chủ động. Giải World Cup 2002 diễn ra ở Nhật và Nam Hàn không chỉ khiến dân châu Á đỡ thức khuya mà còn mở mặt vì có hai đội da vàng là Nam Hàn và Thổ Nhĩ Kỳ lọt vào đến bán kết.

Các giải 2010 và 2022 đã được tổ chức ở Nam Phi và Qatar, vốn xưa này bị coi là những « chú lùn túc cầu ». Từ đó, các chú lùn bắt đầu giỡn mặt các ông lớn. Trận Nam Hàn hạ Đức 2-0 tại Kazan 2018 được người Đức coi là một « Stalingrad » trên sân cỏ. Người Bỉ coi trận thua 0-2 trước Maroc ở Qatar 2022 như thảm bại Waterloo. Tuy vậy bọn đế quốc bóng đá vẫn còn cho là chúng chỉ thua vì mất cảnh giác.

- Đến giải 2026 này thì chúng rất cảnh giác vì các lực lượng cách mạng bóng đá Á Phi đã phát triển vượt bậc. Nhật, Nam Hàn, Senegal và Maroo được FIFA coi là hạt giống mạnh từ khi chia bảng. Việc các đội Nam Mỹ như Uruguay hay Panama, thậm chí cả đội Scotland từ quê hương bóng đá bị các du kích quân từ đảo Cap Verde, hay Ghana và Marocco cho về chăn gà chỉ là vài đơn cử cho sức mạnh « Ba dòng thác cách mạng ».

Hơn thế nữa các trận đấu giữa các chú lùn xưa kia như Iran - New Zealand (2-2), Ai Cập-Iran (1:1), Jordanie-Algeria (1:2) thì hấp dẫn, căng thẳng nghẹt thở đến phút chót, hơn hẳn chất lượng của những trận đấu giữa các thế lực thực dân bóng đá như Pháp - Na Uy (4.1).

Có thể nói khoảng cách đã không còn bao nhiêu.

Phóng viên Bí Đao của Cola-TV cho rằng:

- Tuy vậy bọn đế quốc thực dân bóng đá vẫn còn giữ khoảng cách về khoa học và kỹ thuật, chưa dễ vượt qua hoàn toàn. Còn lâu phong trào cách mạng mới giành cúp vô địch. Nhưng chúng ta có yếu tố con người, nhất là các chiến sĩ cách mạng châu Phi. Họ bôn ba hải ngoại từ lâu, chịu lép vế chơi trong các câu lạc bộ ngoại hạng. Những « khúc ruột ngàn dặm » luôn trở về với quê hương, mang theo kỹ thuật và tư duy chiến thuật châu Âu. Đã thế họ lại có thể lực vượt trội và giỏi chịu đau.

- Cũng vì vậy một trong những « chiêu » của thực dân bóng đá là « mua » ngày càng nhiều các cầu thủ gốc Phi qua chính sách nhập cư. Nhập cư để làm"móng tay hay lắc chảo thì gây khó dể, nhưng đá bóng thì « Welcome »!

- Thậm chí một nước Mỹ với tư tưởng « Da trắng thượng đẳng » (Supremacy) đã tung hô ngút trời cầu thủ da mầu Folarin Balogun, người đã sút thủng lưới Paraguay hai quả trong trận khai mạc hôm 11.06. Mẹ của Folarin là một phụ nữ Nigeria sống ở Anh. Bà đang mang thai cậu khi đi thăm New York năm 2001. Trước khi sinh bà muốn trở về Anh, nhưng người ta không cho bà lên máy bay vì sợ bà sinh con trên đó. Thế là Folarin được sinh ra ở Mỹ - và tự động được cấp quốc tịch Mỹ. Những fan Mỹ đang tung hô ý đồ của Trump đòi bỏ nguyên tắc quốc tịch theo nơi sinh giờ chưng hửng.

Ông Bí Đao cho rằng ta cần tuyên truyền mạnh những chuyện như thế này để làm nổi bật nạn phân biệt chủng tộc ở Mỹ. Ta cũng cần lên án tội chính trị hóa thể thao của chính quyền Trump. Họ đã gây nhiều khó khăn đểu lên đội tuyển Iran khiến thành tích của đội bị ảnh hưởng.

Ông Tổng biên tập Báo online Tifosi thì cho rằng khi tuyên truyền về Mỹ cần tế nhị:

- Gần đây Tổng thống Trump coi những bang mầu xanh ở Mỹ đang bị cộng sản lãnh đạo. Đây là một bước tiến vượt bậc của phong trào cộng sản quốc tế. Mỹ cũng đang học ta về cách quản lý báo chí và Internet, về cách chia lại địa giới, cắt giảm ban ngành. Các đại công ty của Mỹ như SpaceX, Paypal. Amazon đang nghiên cứu đưa sinh hoạt đảng Cộng Hòa vào doanh nghiệp. Nói chung là quan hệ giữa hai bên đang rất tốt.

- Hiệu ứng Hùng Cao vừa rồi khiến chúng ta cần có cách tuyên truyền khác về Mỹ. Cần phải xếp đội Mỹ về phía nền bóng đá cách mạng, cùng nhóm với Tân Tây Lan, Canada hoặc Úc. Họ tuy là tư bản nhưng cũng chậm phát triển và bị áp bức về bóng đá.

Còn vấn đề chính trị hóa thể thao thì ta phải chĩa mũi nhọn vào bọn trùm đế quốc bóng đá mà Ý là một ví dụ - ông nhấn mạnh.

Ý từng bốn lần vô địch thế giới, có thể coi là đế quốc trùm sò của bóng đá. Vậy mà chúng đã liên tục tẩy chay ba giải World Cup. Năm 2018 ở Nga, Ý tẩy chay để phản đối đồng chí Putin kính mến. Năm 2022, chúng lại tẩy chay World Cup Qatar để chơi trò « Nhân quyền, Tự do báo chí ». Lần này chúng tẩy chay nước Mỹ vì cho là ông Trump báng bổ Chúa.

Hội nghị đã kết thúc trong niềm hân hoan và hy vọng vòng World Cup sau Việt Nam sẽ tham dự trong số 64 đội.

TRẦN AI phóng viên Vietnam Soccer 247

THỌ NGUYỄN 29.06.2026