Nguyễn Văn Tuấn – Vài góp ý cho đại ca Donald Trump

 

“Đại ca” Trump nói nếu ông chỉ huy thì chiến tranh Việt Nam chỉ cần một tuần.

Đại ca kể “người ta cứ rải cái thứ màu đỏ" xuống rừng. Khán giả nhắc: "Agent Orange!" Đại ca đáp: "Agent Orange, mặc dù nó màu đỏ”. Rồi nói lẽ ra phải đánh vào … Thành phố Hồ Chí Minh.

Hihi. Xin góp vài chi tiết nhỏ cho “đại ca”:

Danh từ "da cam" là màu sọc sơn quanh cái thùng phuy đựng hóa chất, không phải màu hóa chất đâu đại ca.

Hồi đó chưa có tên Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM), chỉ có Sài Gòn thôi, đại ca ơi! Muốn đánh vào đó chắc phải đi máy thời gian (time machine), đại ca ơi, vì mãi đến năm 1976 mới có TPHCM.

Mà Sài Gòn lúc đó là thủ đô của chính đồng minh của Mỹ. Đại ca lộn rồi.

Nhưng cũng không nên trách đại ca.

Đại ca vốn có biệt tài rút ngắn chiến tranh bằng lời:

Ukraine "24 giờ", nay đã sang giờ thứ 15.600.

Ba Tư / Iran thì "sắp xong", rồi "xong ngay sau bầu cử".

So ra, Việt Nam một tuần còn là khiêm tốn đó chớ. Có điều, chất màu da cam thì không tính bằng tuần hay giờ, mà bằng thế hệ.

Nó không giết người tức thì như bom đạn. Thành phần dioxin trong đó liên quan đến một số bệnh, như vài loại ung thư và dị tật bẩm sinh. (Nhưng không phải bệnh tật nào ở vùng bị rải cũng do nó gây ra.)

Đúng 20 năm trước (2006) chúng tôi công bố một phân tích trên một tập san dịch tễ học (International Journal of Epidemiology). Kết quả: Ba má bị phơi nhiễm chất màu da cam có nguy cơ sanh con dị tật bẩm sinh cao gấp ~2 lần. Mức độ phơi nhiễm càng cao thì mối liên quan càng mạnh.

Đại ca nhìn màu da cam ra màu đỏ cũng không sao. Màu sắc không quan trọng; quan trọng là bằng chứng. Mà bằng chứng thì không đổi màu theo bài … diễn văn.

Chợt nhớ bài “Kỷ vật cho em” của Phạm Duy (nhái):

Em hỏi anh, em hỏi anh bao giờ hết chiến tranh?

Trump trả lời, Trump trả lời chỉ một tuần là xong.

Em hỏi anh, em hỏi anh da cam màu gì đó?

Trump trả lời, Trump trả lời màu đỏ đó em ơi!

Em hỏi anh, em hỏi anh còn chi sau cuộc chiến?

Trump trả lời, Trump trả lời chiến thắng đã về tay.

NGUYỄN VĂN TUẤN 03.11.2026 (Tựa bài do Thụy My đặt)