Dương Quốc Chính - Di dời ga Hà Nội: Nên hay không nên?

Mình thấy dư luận đang nhốn nháo vụ ga Hà Nội chuyển ra Ngọc Hồi. Rồi thằng nhà báo tung tin Vin lấy đất ga xây chung cư.

Kế hoạch di dời ga Hà Nội thực ra là có từ mấy chục năm rồi. Cũng như kế hoạch di dời các trường đại học hay cơ quan Bộ. Ít nhất cũng trên 20 năm rồi.

Về mặt quy hoạch, nếu chốt làm tàu cao tốc, thì ga Hà Nội không đủ diện tích, cũng khó mở rộng. Tốn kém nhất là việc phải hạ ngầm đường sắt hoặc nâng lên cao hết. Vì không thể có tàu cao tốc chạy cùng cốt với đường bộ như bây giờ mà ở trung tâm đô thị.

Ngay cả bây giờ, đường sắt cùng cốt vậy rất bất tiện về giao thông, phát sinh quá nhiều chắn tàu, lại nguy hiểm cho việc sinh sống cạnh đường tàu. Thế nên về quy hoạch, di dời là đúng.

Nhưng việc dời ga này đi với xây cái gì ở chỗ cũ là hai vấn đề khác nhau. Thực ra Vin xin làm việc này không nhất thiết phải đối ứng bằng đất ga cũ. Mà họ ăn đất quanh ga mới (TOD). Còn đường Giải phóng mở rộng cũng để kết nối với các khu đô thị ngoại vi của họ.

Hợp đồng BT bây giờ không nhất thiết phải đổi đất ở chính vị trí di dời công trình mà có thể ăn ở tít xa. Hiện chưa hề thấy Vin công bố là đã lấy được đất ga Hà Nội để xây chung cư.

Anh em lưu ý thêm chi tiết là các khu tập thể ở quận Đống Đa cũ khi lập quy hoạch đều không được phép xây chung cư thương mại để tăng thêm dân số, chỉ giữ nguyên dân số cũ. Các tòa cao tầng chỉ là cao ốc thương mại (văn phòng, siêu thị, có thể có căn hộ cho thuê). Ở khu Giảng Võ hình như cũng thế.

Thế nên thằng kia chém xây 20 tòa chung cư là nó phét lác thế, có thể được chỉ đạo tung tin thăm dò dư luận thôi. Chứ Hà Nội không dám duyệt xây chung cư thương mại ở vị trí ga Hà Nội đâu.

Mình thấy dân tình thương tiếc ga Hà Nội chủ yếu vì tiếc tòa nhà Pháp cổ. Mình thấy việc giữ lại nó chả có gì khó khăn cả. Vì thực tế diện tích nó quá nhỏ so với tổng diện tích ga, mà nằm sát mặt đường.

Nếu có một dự án mới ở đây, kiểu hỗn hợp thương mại, văn phòng, độ cao vừa phải, là hoàn toàn khả thi đồng thời cải tạo lại nhà ga cũ, thậm chí đập cái cục kiểu Liên Xô, xây lại cái nguyên bản trước khi bị bom Mỹ đánh sập. Cải tạo tòa nhà này biến nó thành văn phòng lại quá đẹp.

Tóm lại theo mình thì di dời ga Hà Nội là đúng và phục chế lại tòa nhà ga Hàng Cỏ cũ cũng đúng, nó không hề phủ định lẫn nhau. Có thể giữ lại một vài vị trí đường sắt để làm bảo tàng cho ngành đường sắt, theo cách mà đã làm ở ga Đà Lạt.

Còn di chuyển khách ra ga Ngọc Hồi bằng bus hay có tuyến metro (tàu điện đô thị) mới là hoàn toàn khả thi và bình thường về mặt quy hoạch. Nếu đường Giải phóng mở ra tới 10 làn tốc độ 80 km/h thì bus chạy ra Ngọc Hồi cũng chỉ mấy chục phút thôi. Anh em có thể mua vé và gửi hành lý ở vị trí ga cũ rồi lên bus trung chuyển ra Ngọc Hồi để lên tàu cũng không vấn đề gì.

Lưu ý là người ta đang xây ga metro ngầm ở ngay đối diện ga Hà Nội cũ, nằm bên dưới đường Trần Hưng Đạo. Nó là điểm cuối của tuyến metro Nhổn - ga Hà Nội.

Anh em cần biết là các đô thị cổ châu Âu họ giữ được nhà ga cổ ở lõi đô thị cổ, là vì họ đã nâng cao đường sắt hoặc hạ ngầm nó từ cả trăm năm rồi. Nên không bị vấn đề xung đột giao thông. Các tuyến metro nội đô đều được xây trên cao cũng vì lý do này.

DƯƠNG QUỐC CHÍNH 30.05.2026