Phúc Lai - Vài dòng về chiến dịch "Operation Epic Fury" tấn công Iran

Hiện nay tình hình Iran đang thu hút sự quan tâm của toàn thế giới – chiến dịch “Operation Epic Fury” (Cơn thịnh nộ dữ dội – đúng cá tính của Trump) vào ngày 28/02/2026 bắt đầu hôm qua, và cũng là mở đầu cho những sự kiện không quá khó để dự đoán tiếp theo.

Cuộc tấn công của liên minh Mỹ – Israel không chỉ là một đòn quân sự thuần túy, mà là một cú hích vào một cấu trúc vốn đã rạn nứt.

Có lẽ, đây là chương tiếp theo của những sự biến không thành lần trước, khi dân chúng đã nổi dậy nhưng lật đổ chế độ thần quyền không thành. Các đợt bùng phát biểu tình vào tháng 1/2026 (do kinh tế suy thoái và đồng Rial mất giá kỷ lục) đã buộc chính quyền Iran phải dùng đến bạo lực cực đoan để trấn áp. Điều này khiến niềm tin của người dân vào chế độ thần quyền xuống mức thấp nhất trong lịch sử.

Khi Mỹ và Israel tấn công chính xác vào các trung tâm chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và được cho là đã nhắm trúng các lãnh đạo cấp cao, "bộ khung" kiểm soát xã hội của Iran bị lung lay dữ dội. Đây chính là thời điểm mà những mâu thuẫn nội bộ bấy lâu nay có thể bùng nổ thành một cuộc cách mạng mới, với sự hỗ trợ gián tiếp từ bên ngoài.

Như vậy có thể suy đoán, lần nổi dậy đó đã làm cho chính quyền Iran suy yếu đáng kể, và bây giờ là lúc Mỹ cùng Israel ra tay để thêm xúc tác. Có thể trong thời gian tới, các diễn biến nội bộ Iran sẽ tiếp diễn và lần này sẽ có những biến đổi lớn. 

Trận đánh hôm qua của liên minh Mỹ – Do Thái một lần nữa lột trần sự thật phũ phàng về độ lạc hậu của công nghệ quốc phòng Nga trước các đòn đánh công nghệ cao. Chẳng hạn về lưới phòng không dựa trên nền tảng Nga, cụ thể là S-300 và các biến thể nội địa (Bavar-373) vốn là những hệ thống mà Iran đã đầu tư hàng tỉ đô la để xây dựng. Tuy nhiên, trước các máy bay tàng hình F-35 và các loại drone tấn công thông minh – trong đó có cả lực lượng Scorpion Strike lần đầu xuất trận (đơn vị đầu tiên vận hành UAV cảm tử tại Trung Đông, dùng LUCAS phát triển lộn ngược từ Shahed-136), hệ thống radar của Nga gần như mù hoàn toàn.

Sau khi chúng ta được chứng kiến các hệ thống S-400 bị bắn hạ tại Ukraine bởi tên lửa ATACMS và drone rẻ tiền, việc Iran thất thủ nhanh chóng trước Israel cho thấy một quy luật đã có tính lặp đi lặp lại: Vũ khí Nga mạnh về thông số lý thuyết nhưng thường bị bắt bài bởi các biện pháp tác chiến điện tử tinh vi của phương Tây.

Một khía cạnh nữa là sự thống trị về tình báo và dữ liệu chiến lược – chiến thuật của Mỹ và Do Thái. Có thể suy đoán rằng, xã hội Iran đã có sự phân hóa sâu sắc chứ không khép kín, cô lập và dễ kiểm soát với giới cầm quyền. Mossad (Israel) và CIA đã xây dựng được các mạng lưới tình báo nằm vùng ngay trong hàng ngũ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Trong đợt tấn công vừa rồi, tên lửa đã đánh trúng chính xác các địa điểm mà các chỉ huy cấp cao đang họp. Có tin cho rằng ít nhất 7 quan chức an ninh hàng đầu đã thiệt mạng, bao gồm cả các trợ lý thân cận của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Thậm chí, văn phòng của Tổng thống Pezeshkian cũng nằm trong danh sách mục tiêu cho “tấn công phẫu thuật.” Việc đánh trúng các kho drone ngầm hay các lối vào đường hầm hạt nhân tại Isfahan đòi hỏi phải có thông tin xác nhận từ bên trong, vì vệ tinh đôi khi bị đánh lừa bởi các công trình giả.

Sau khi nắm vững thông tin về đối phương, là năng lực tác chiến điện tử và tình báo tín hiệu tức Signals Intelligence, viết tắt là SIGINT. Các diễn biến cho thấy, có vẻ như mọi liên lạc của quân đội Iran đều bị giám sát. Vì vậy nếu quân đội Iran có cố gắng khởi động phòng không hoặc đáp trả, phía liên minh Mỹ – Do Thái vẫn có khả năng xử lý bằng những hành động tiếp theo. Lại có những thông tin cho biết, ngay trước khi đòn tấn công đầu tiên diễn ra, Iran gần như bị ngắt kết nối internet hoàn toàn.

Hôm qua có anh nhắn hỏi tôi trên Facebook: “Iran bị tấn công, thì Ukraina có lợi gì? Có hại gì?” và đây là câu trả lời của tôi:

A. Lợi:

1. Khả năng cung cấp Shahed (Geran-2) và công nghệ một số loại tên lửa đạn đạo từ Iran cho Nga, có thể bị ảnh hưởng.

2. Nga mất thêm một đồng minh chiến lược.

3. Ukraine hình như đã sớm lên tiếng ủng hộ, vì vậy lý luận sẽ là: Mỹ – Do Thái có chính nghĩa, vì hợp tác Nga Iran là phi nghĩa.

B. Hại

1. Ukraine có thể bị giảm một số cung cấp, ví dụ Patriot hoặc đạn pháo. Món sau không sợ lắm. Nhưng với diễn biến hiện nay với thông tin giáo chủ Khamenei đã thiệt mạng, có thể hy vọng các diễn biến liên quan đến Ba Tư không kéo dài quá lâu, thì Patriot cũng không đáng ngại.

2. Nga có cái cớ để leo thang. Medvedev đã ngay lập tức gào lên chửi Mỹ là “kẻ hiếu chiến giả danh hòa bình” và có thể tăng cường tấn công vào dân Ukraine. Cái này là khả năng cao.

3. Giá dầu và kinh tế toàn cầu bị ảnh hưởng. Cái này là khả năng cao nhất, nhưng dễ người dễ ta, khó người khó ta.

PHÚC LAI 01.03.2026