Thấy “người anh em” Cuba đang rã đông, chợt nhớ đọc đâu đó nhà văn Nguyễn Khải từng viết về vị lãnh tụ Fidel. Loay hoay tìm thì thấy trong bài “Đi tìm cái tôi đã mất”. Đây là một tiểu luận xuất sắc của ông. Ở đó ông viết thật, chẳng có rào đón gì, kể cả với Fidel Castro :
“Đám đông không thể đứng mãi dưới nắng để nghe lãnh tụ diễn thuyết. Họ luôn mong đợi được giải tán để về nhà. Con người ở nhà vẫn cũ kỹ nhưng là người thật chứ không phải là sự nhập đồng chốc lát khi đứng trong đám đông.
Tôi thật lòng yêu mến, ngưỡng mộ Fidel, một nhà yêu nước kiên cường, một nhân vật đã thuộc về lịch sử của Cuba. Ông là một trí thức lớn, bạn tâm giao của Marquez, nghe nói trong túi lúc nào cũng có một cuốn tiểu thuyết đang đọc dở. Bởi vậy tôi mới lấy làm lạ khi ông buộc dân chúng phải đứng hàng nửa ngày dưới nắng để nghe ông cao đàm khoát luận về đủ mọi vấn đề.
Lúc cách mạng mới thành công, nói dài thế vì người dân còn đang háo hức với cuộc sống mới và các ngôn từ cách mạng cũng rất mới. Như một cặp tình nhân đang yêu nhau, đang cần nhau, nói với nhau đủ thứ chuyện vớ vẩn nhưng chả ai thấy thời gian là dài. Còn đã thành vợ thành chồng thì chỉ cần nói ít thôi, chỉ nói những việc cần làm thôi, chứ cần gì những thuyết lý dông dài”.
Tôi thuộc thế hệ 5x, sinh và lớn lên ở miền Nam, không cuồng si Fidel Castro, Che Guevara, chỉ “kính nhi viễn chi” như Khổng Tử nói về ma quỷ (kính quỷ thần nhi viễn chi). Vậy mà bạn tôi cùng thế hệ, cùng học từ nhỏ ở miền Nam lại mê Che Guevara. Tui lại sợ ông này chuyên xuất khẩu cách mệnh ! Mệt !
Nghĩ ông Nguyễn Khải thiệt tài, nếu cho viết hết số, chắc ông có nhiều tác phẩm hay, nhưng khi viết “Đi tìm cái tôi đã mất”, ông lớn tuổi rồi. Tiếc.
Cũng trong tiểu luận này Nguyễn Khải viết : “Tính hài hước là cái thứ mà người cộng sản ghét nhất vì nó có thể biến mọi chuyện thiêng liêng thành trò cười. Một học thuyết không thể chứng minh sự đúng đắn của nó trong thực tiễn thì trước sau sẽ biến thành tôn giáo”.
Và nữa : “Bất cứ nhà nước nào lấy học thuyết xã hội hoặc tôn giáo thay cho hiến pháp thì trước sau sẽ chuyển đổi thành nhà nước chuyên chế”.
Cái này ông Nguyễn Khải cũng tài như anh Tào Tháo. Cứ ngẫm Iran đang khốn khổ vì bom Mỹ, Israel thì biết. Bởi không có nền dân chủ nhân dân nào lại núp dưới bóng thần quyền…
LƯU NHI DŨ 14.03.2026
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire
Remarque : Seul un membre de ce blog est autorisé à enregistrer un commentaire.