Kiều Thị An Giang - Trung Đông lên nòng, thế giới ăn đạn

Khi châm ngòi tại Trung Đông, có lẽ Donald không ngờ tiếng nổ của nó lại văng xa đến thế. Người đàn ông mạnh nhất nước Mỹ này đang làm rung chuyển nền kinh tế thế giới.

Chiến dịch “Epic Fury” sẽ kết thúc theo kịch bản nào: kéo dài, chuyển thành chiến tranh ủy nhiệm hay đánh nhanh thắng nhanh rồi cả hai bên cùng tuyên bố chiến thắng - tất cả vẫn còn là ẩn số.

Nhưng dù kết thúc theo cách nào, cơn thịnh nộ của Trump đã thổi bay những trật tự cũ kỹ của thế giới. Khi Trung Đông rực lửa, người ta mới thấy rõ: Chiến tranh chưa bao giờ là chuyện riêng của hai quốc gia. Đó là một cơn địa chấn mà tâm chấn ở Tehran, nhưng dư chấn thì làm lung lay cả những ngôi nhà tận Berlin hay Kyiv.

Trước hết hãy nói về Mỹ và Israel: Cặp bài trùng mang tên “trùm xã hội”.

Với ông Trump, cuộc chiến này giống như “một mũi tên trúng ba đích”.

Giữa lúc hồ sơ Epstein đang bị phanh phui với những tình tiết ấu dâm chấn động, tiếng súng tại Iran đã khuếch đại mọi thứ, át đi cả tiếng búa của quan tòa. Bất chấp ấu dâm, tỉ lệ ủng hộ sụt giảm đáng lo ngại của cử tri, kinh tế ì ạch, vấn đề di dân và thuế quan đầy kiện tụng, Trump tung cước vào Iran. Ông chơi. Và chơi lớn.

Trump không chỉ muốn làm Tổng thống; ông ấy muốn làm “Tổng thống thời chiến” - một vị thế gần như bất khả xâm phạm trên bàn cờ chính trị nội bộ.

Mỹ và Israel đang hành xử như những “ông trùm” thực sự: Tấn công phủ đầu, loại bỏ hạt nhân lãnh đạo và dùng sức mạnh cơ bắp để định nghĩa lại luật chơi. Israel nhân cơ hội này chặt đứt mọi “vòi bạch tuộc” của Iran xung quanh mình - từ Hezbollah ở Liban, các nhóm dân quân tại Syria cho đến những mạng lưới ảnh hưởng rải khắp khu vực.

Một trật tự Trung Đông mới đang được thiết lập bằng máu và vũ khí tối tân, nơi quyền lực tuyệt đối thuộc về những kẻ có đồ chơi xịn nhất.

Iran vừa vào cuộc đã mất hơn bốn chục lãnh đạo quân sự và tình báo, trong đó có cả những nhân vật thuộc tầng chỉ huy chiến lược. Họ đáp trả bằng cách bắn tên lửa khắp nơi, rải thủy lôi tại eo biển Hormuz- con đường vận chuyển gần 20 % lượng dầu của thế giới - khiến cả thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo.

Cả thế giới vừa uống dầu vừa đau quặn bụng, vừa ngóng tin chiến sự - chẳng phải vì tò mò mà vì còn tranh thủ xếp hàng mua thêm vài lít xăng.

Trong khi Đức vừa cố đóng vai trung gian yêu hòa bình, vừa phải gửi tàu khu trục đến yểm trợ, mắt vẫn liếc nhìn ông hàng xóm Macron đang nhân tiện mang những hai chiếc tàu sân bay đến thị uy.

Trâu bò đánh nhau ruồi muỗi chết. Bọn nào chết, nói sau. Giờ nói về những kẻ “bất chiến tự nhiên thành” - ngoài mặt kêu gọi hòa bình, trong tay vẫn âm thầm tiếp lửa.

Không ai khác ngoài hai ông lớn Nga và Trung Quốc - ngư ông đắc lợi, chả làm cũng có ăn. Nhìn bên ngoài, Moscow và Bắc Kinh có vẻ quan ngại, kêu gọi kiềm chế. Nhưng trong các phòng họp kín, bầu không khí có lẽ không bi quan đến thế.

Nga gần như là người hưởng lợi trực tiếp nhất. Mỗi quả tên lửa rơi xuống khu vực Vịnh Ba Tư, giá dầu lại nhảy múa. Thị trường đã vượt mốc 100-120 USD/thùng và nhiều nhà phân tích dự đoán vượt ngưỡng 150. Và Trump, đồng chí thân ái của Putin, bỗng nhu mì nới lỏng lệnh trừng phạt dầu mỏ áp dụng lên Nga. Đúng là món quà vô giá từ thứ tình bạn vô giá.

Điện Kremlin chẳng cần làm gì cũng thấy ngân khố phình ra thêm hàng chục tỉ USD. Số tiền đó đủ để tiếp tục nuôi sống cỗ máy chiến tranh tại Ukraine. Chưa kể, khi Washington bị cuốn vào Trung Đông, hồ sơ Ukraine bỗng nhiên bị đẩy xuống hàng thứ yếu trong ưu tiên chiến lược.

Trung Quốc thì khôn ngoan hơn. Bắc Kinh từ lâu đã đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và tích trữ dầu chiến lược khổng lồ. Khi Mỹ bận rộn ở Trung Đông, Trung Quốc có thêm khoảng trống chiến lược ở Thái Bình Dương.

Trên mặt trận ngoại giao, họ đóng vai “người hòa giải”. Nhưng phía sau hậu trường, Bắc Kinh vẫn có thể tiếp tục mở rộng ảnh hưởng kinh tế và công nghệ tại Trung Đông mà không cần bắn một viên đạn nào.

Đức và Ukraine: Tên bay đạn lạc, ở xa mà trọng thương

Đây có lẽ là hai cái tên tội nghiệp nhất trong ván bài này.

Nền kinh tế đầu tàu châu Âu lại rơi vào cơn ác mộng năng lượng. Chỉ cần eo biển Hormuz bị gián đoạn vài tuần, giá dầu và khí hóa lỏng sẽ khiến các nhà máy tại Munich, Hamburg hay Ruhrgebiet phải tính chuyện giảm sản lượng.

Đức ủng hộ Mỹ vì nghĩa vụ đồng minh, nhưng cái giá phải trả là nguy cơ suy thoái kinh tế và bất ổn xã hội khi chi phí sinh hoạt leo thang.

Trong khi đó Kyiv đang nhìn về Washington đầy thắc thỏm. Khi các hệ thống phòng không và ngân sách viện trợ được ưu tiên chuyển sang Trung Đông để bảo vệ Israel và các căn cứ Mỹ, Ukraine có nguy cơ trở thành “đứa con bị bỏ quên”.

Nga chắc chắn sẽ không bỏ lỡ cơ hội khi thế giới đang mải nhìn về Tehran.

Tiếng nổ ở Trung Đông có thể làm rung chuyển thị trường dầu mỏ, nhưng nó cũng có thể mở ra một bước ngoặt nguy hiểm ngay giữa lòng châu Âu.

Thế còn Việt Nam ta thì sao?

Đừng nghĩ khoảng cách hàng nghìn cây số sẽ giúp chúng ta an toàn. Thế giới phẳng khiến một con bướm đập cánh ở Trung Đông cũng có thể gây bão ở Đông Nam Á.

Bà cụ bán nước đầu ngõ bảo: Mọi khi cuốc xe ôm già đi có hai chục. Nay lên ba chục. Cụ có biết gì về cuộc chiến xa xôi tận đẩu tận đâu đâu, nhưng chiến tranh vẫn gõ cửa nhà cụ.

Xăng tăng, vận tải tăng, giá hàng hóa nhập khẩu tăng. Khi chuỗi logistics toàn cầu biến động, túi tiền của mỗi gia đình Việt đều bị ảnh hưởng trực tiếp.

Nhưng trong cái rủi cũng có cái may. Khi dòng vốn tháo chạy khỏi các khu vực bất ổn để tìm nơi trú ẩn, những quốc gia ổn định về chính trị và kinh tế có thể trở thành điểm đến hấp dẫn.

Nếu giữ được ổn định và cải thiện hạ tầng tài chính, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trong những bến đỗ của dòng vốn đó.

Còn về an ninh năng lượng, câu chuyện tự chủ chưa bao giờ trở nên cấp bách như lúc này.

Thế giới sau ngày 28/2/2026 đã không còn như cũ.

Trung Đông là lò lửa, nhưng khói của nó đang phủ lên cả bản đồ địa chính trị toàn cầu. Đây không chỉ là một cuộc chiến quân sự, mà là một cuộc tái phân chia quyền lực và sự thịnh vượng.

Trong cơn bão này, kẻ càng mạnh thì càng thu lợi, kẻ yếu sẽ trúng đạn. Còn những quốc gia khôn ngoan phải tìm cách vừa đi vừa né, giữ vững nội lực để không bị cuốn vào vòng xoáy của các cường quốc.

Những quả bom rơi xuống Tehran - nhưng hóa đơn của chúng lại xuất hiện ở cây xăng ngay đầu phố. Tôi đi xếp hàng mua xăng đây. Hôm qua được hai lon rồi.

KIỀU THỊ AN GIANG 15.03.2026