Đăng ngày:
Thiếu tân binh, Nga chiêu mộ lính đánh thuê nước ngoài
Libération ngày 19/03/2026 dành hồ sơ cho tình trạng « Kremlin ngày càng tuyển mộ nhiều lính đánh thuê nước ngoài, từ Cameroun tới Ấn Độ ». Các nghiên cứu gần đây cho biết Nga dành đến 2 % tổng sản phẩm nội địa cho việc thu hút người từ các nước khác đến làm bia đỡ đạn trên chiến trường Ukraina do thiếu người tình nguyện. Hôm đầu tuần, Liên Hiệp Châu Âu (EU) vừa thỏa thuận một số biện pháp chống lại « những kẻ tuyên truyền của Kremlin », trong đó có một công dân Pháp gốc Nga là Adrien Bocquet chuyên chiêu mộ quân cho Matxcơva.
« Chiến dịch quân sự đặc biệt » khởi động hôm 24/02/2022 ngỡ chỉ trong vài ngày, đã trở thành một cuộc chiến tranh tiêu hao. Năm 2026, Kremlin tuyển được 30.000 đến 40.000 tân binh, giảm hẳn so với năm ngoái. Nhà phân tích Igor Delanoë đưa ra nhiều lý do. Nhiều người đã hoàn thành hợp đồng một năm không muốn ra trận tiếp, vì đã được tiền thưởng và các ưu đãi dành cho cựu chiến binh.
Điều tra của hiệp hội All Eyes on Wagner (AEOW) mang tên « Kinh doanh nỗi tuyệt vọng » cho thấy ít nhất 1.417 người châu Phi đã tham gia quân đội Nga từ 2023 đến 2025, trong số đó ít nhất 300 người đã mất mạng. Đây không phải là hiện tượng riêng lẻ mà là chiến dịch có tổ chức. Bản báo cáo dựa trên các danh sách cụ thể đã được kiểm tra, nhất là từ chương trình « Tôi muốn sống » của chính phủ Ukraina khuyến khích lính Nga đào ngũ. Có đến 35 quốc gia châu Phi liên quan, chủ yếu là Cameroun, Ghana, Ai Cập, riêng Ghana có khoảng 55 lính đánh thuê thiệt mạng.
Dành khoảng 40 tỉ euro hàng năm cho những « bia đỡ đạn »
Một báo cáo khác của Viện Quan hệ Quốc tế Pháp (IFRI) cho biết tại châu Phi việc tuyển mộ do nhóm Wagner thực hiện. Để thu hút con mồi, họ thường đưa ra các đề nghị đào tạo hay việc làm không có thật. Nam Phi nhận được lời kêu cứu của 17 công dân vì đã bị lừa sang chiến trường Ukraina, hai người đã chết. Cảnh sát Ấn Độ bắt giữ bốn người bị nghi là chuyên lừa người Ấn sang Ukraina, với các đồng lõa ở Dubai và Nga, tối thiểu 22 người đã thiệt mạng.
Theo truyền thông và các tổ chức phi chính phủ, gần 15.000 người Nepal, 5.000 người Cuba đang đánh thuê cho Nga. Giữa tháng Hai, nhà độc tài Bình Nhưỡng Kim Jong Un và con gái Kim Ju Ae đã khánh thành khu nhà ở và một con đường được xây dựng cho gia đình những người lính Bắc Triều Tiên chết trên chiến trường Ukraina. Tình báo Ukraina, Hàn Quốc và Mỹ ước tính 12.000 lính Bắc Triều Tiên đã bị gởi sang chiến đấu, và năm ngoái đã có 2.000 lính tử trận. Viện Quan hệ Quốc tế Pháp ước tính, hàng năm Nga dành đến 3.000-4.000 tỉ rúp để mộ lính (33,2 đến 44,3 tỉ euro).
Một người ở khu vực có thu nhập trung bình tại Nga nhập ngũ, chiến đấu trong một năm và chính thức được công nhận tử trận, mang lại cho gia đình một số tiền tương đương 15 đến 20 năm làm việc. Nhưng nhà nghiên cứu Thierry Vircoulon cho biết, lính đánh thuê châu Phi hầu như không bao giờ nhận được số tiền như đã hứa. Một nhân chứng nói với Sunday Times, những người lính châu Phi luôn bị đẩy ra tuyến đầu làm bia đỡ đạn, bị kỳ thị. Tại Donbass, họ phải đào giao thông hào nhiều tiếng đồng hồ, ngủ trong những căn nhà sập, tải thương dưới sự đe dọa của drone…
Tình liên đới NATO « chìm » dưới eo biển Ormuz
Về Trung Đông, Le Figaro lấy làm tiếc khi « NATO bị nhấn chìm ở eo biển Ormuz ». Các nhà lãnh đạo châu Âu không có lý do gì để giúp Hoa Kỳ và Israel trong cuộc chiến tranh với Iran. Họ không muốn và cũng không được thông báo. Công luận phản đối là đúng, vì cách tệ hại nhất để bước vào một cuộc chiến là theo đuôi, cảm thấy bị bắt buộc mà không biết mục đích lẫn tầm cỡ của chiến dịch. Cũng không thể viện dẫn Điều 5 Hiến chương NATO, vì chính Washington tấn công trước, và dù sao đi nữa, việc hỗ trợ không phải là tự động.
Trong vụ này, yêu cầu của Donald Trump là châu Âu nhất thiết phải giúp bảo đảm an ninh cho eo biển Ormuz, chẳng khác nào họ chỉ là những trợ thủ tạm thời cho quyền lực Mỹ. Nhưng những gì đang diễn ra ở eo biển Ormuz là quan trọng cho tương lai NATO. Tin rằng các đồng minh luôn « lợi dụng » nước Mỹ, Trump coi sự bất đồng này là bằng chứng cho thấy ông có lý : Liên minh Bắc Đại Tây Dương chỉ « một chiều », người bảo hộ Mỹ chi trả cho an ninh của những người châu Âu « không có mặt khi cần đến ». Bất kể là Trump đã sai lầm về lịch sử, lần duy nhất Điều 5 được kích hoạt là vào năm 2001, dẫn đồng minh vào chiến tranh Afghanistan đầy tốn kém.
Bị chao đảo nhưng vẫn trụ được cho đến nay, NATO có nguy cơ chìm dưới 100 mét nước ở eo biển Ormuz. Vào lúc tổng thống Emmanuel Macron nhìn thấy nơi hàng không mẫu hạm nguyên tử mới mang tên « Nước Pháp tự do » một phương thuốc chống lại sự lệ thuộc, châu Âu phải nhìn nhận đã đánh mất điều cốt yếu trong quan hệ giữa đôi bờ Đại Tây Dương : tình liên đới.
Tấn công vùng Vịnh, Teheran biến bạn thành thù
Về phía các vương quốc vùng Vịnh, Les Echos phân tích thế lưỡng nan : Tuy bị tấn công nhưng lại thụ động, vì sợ hậu quả nếu bị Hoa Kỳ bỏ rơi. Qatar không còn xuất khẩu được khí đốt, Koweit không xuất được dầu lửa, cảng Dubai hầu như ngưng hoạt động, cảng Fujairah cần thiết cho dầu thô của Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất bị drone Iran tấn công. Tương tự đối với các giếng dầu của Ả Rập Xê Út. Ngay cả Oman luôn trung lập cũng không được tha. Tổng cộng mỗi ngày các nước xuất khẩu dầu khí thiệt hại từ 700 triệu đến 1,4 tỉ đô la.
Giáo sư Khaled Al-Mezaini của đại học Zayed giải thích, các quốc gia vùng Vịnh có lẽ ưu tiên cho việc thay đổi chế độ ở Iran hơn là giao du với một Nhà nước thù địch khiến họ phải tốn nhiều tỉ euro chi cho quân sự trong 50 năm qua. Nếu chắc chắn rằng tổng thống Trump đi đến cùng, các nước này sẽ ủng hộ, nhưng lại sợ bị bỏ rơi nửa chừng, và bị Iran trả thù bằng cách tấn công vào cơ sở hạ tầng đã làm nên sự thịnh vượng cho khu vực. Nếu trước đây các nước vùng Vịnh cố gắng ngăn cản Hoa Kỳ khởi chiến, thì nay họ đòi hỏi Washington hóa giải khả năng phá hoại của Teheran càng nhanh càng tốt.
Iran : Lực lượng dân quân lo sợ trước những trận oanh kích
Trong khi đó tại Iran, « Lực lượng đàn áp tiếp tục đe dọa người dân ». Le Figaro dẫn thông tin từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Washington, dựa trên phân tích hình ảnh vệ tinh, gần một nửa trong số 23 căn cứ khu vực của lực lượng Bassidji ở thủ đô đã bị tấn công kể từ ngày 06/03. Nỗi lo sợ hiện rõ trong hàng ngũ dân quân.
Một tân binh tâm sự trong một video đăng trên Instagram : « Kể từ khi Khamenei bị ám sát, các căn cứ quân sự của đất nước đã trở thành mục tiêu của hỏa tiễn Israel và Mỹ. Tất cả các chỉ huy đều biến mất. Họ đã bỏ trốn, bị giết, hoặc đang trốn như chuột trong các hầm trú ẩn. Không còn trật tự nào nữa. Tại căn cứ quân sự này, chỉ còn lại hai người lính chúng tôi. Mấy đêm nay, tôi phải ngủ ngoài trời, sợ các tòa nhà sẽ bị tấn công ».
Vài ngày trước đó, khoảng 3.000 thành viên của Yegan Vijeh, lực lượng đặc nhiệm của chế độ, đã nhận được một tin nhắn trên Telegram : « Các người sẽ là kẻ tiếp theo ! ». Ngày hôm sau, căn cứ của họ gần sân vận động Azadi ở Teheran bị oanh kích.
Một người dân kể lại khi mặt trời lặn, đường phố vắng vẻ, mọi người sợ hãi ở trong nhà vì ngoài đường không biết ai là ai. Có hôm ông thấy mười người đàn ông mang kalachnikov nhưng khoác áo Hồng thập tự, một số dân quân di chuyển bằng xe cứu thương để che mắt.
Người dân mù thông tin, bị Vệ binh Cách mạng đe dọa
Theo Le Monde, không hạ gục được chế độ thần quyền, Nhà nước Do Thái quyết tâm vô hiệu hóa khả năng phá hoại của Teheran với việc oanh kích các kho vũ khí. Các cuộc tấn công của Tel-Aviv nhằm hạ gục tinh thần của lực lượng phục vụ chế độ, cổ vũ người biểu tình lại xuống đường.
Tuy nhiên Teheran tiếp tục dọa nạt dân chúng, nói rằng nếu biểu tình sẽ bị đối xử như lính Israel. Internet một lần nữa bị cắt, tư pháp dọa truy tố tất cả những ai đăng ảnh các địa điểm quân sự bị phá hủy, truy lùng những người sở hữu thiết bị Starlink.
Đài truyền hình nhà nước phát đi một loạt tuyên bố gay gắt đối với « những kẻ phản quốc » - những người biểu tình hồi tháng Giêng, các nhân vật đối lập, và gần đây là đội tuyển bóng đá nữ quốc gia đã từ chối hát quốc ca trong Giải vô địch châu Á tại Úc. Hôm Chủ nhật, ba nữ cầu thủ đã rút đơn xin tị nạn được nộp vài ngày trước đó, sau khi nghe tin người thân ở Iran bị bắt giữ.
Một người dân Teheran vừa mua được VPN để né kiểm duyệt thổ lộ : « Chúng tôi đang sống những ngày đen tối. Một mặt bị cắt rời với thế giới, không có được thông tin nào ; mặt khác hàng ngày bị Vệ binh Cách mạng dội bom tin nhắn dọa giết nếu chúng tôi xuống đường ». Trong điều kiện đó khó thể nghĩ đến việc đi biểu tình một lần nữa.
Cuba : Nhà cầm quyền trong ngõ cụt vẫn đàn áp
Ở châu Mỹ la-tinh, một chính quyền độc tài khác là Cuba tuy đang gặp khó khăn nhưng vẫn tiếp tục đàn áp người dân. La Croix cho biết dù bị cúp điện thường xuyên, sống trong nghèo đói, nhưng hiếm thấy những phong trào phản kháng. Một người dân bức xúc cho rằng nếu mọi người đều xuống đường thì chính quyền không thể bắn giết tất cả được, nhưng tâm trạng sợ hãi vẫn bao trùm.
Mới đây một nhóm thanh niên tạo các video chỉ trích chính quyền trên mạng xã hội đã bị bắt vì tội « tuyên truyền chống trật tự lập hiến » « xúi giục phạm tội », có nguy cơ bị 8 năm tù. Tại Cuba hiện có ít nhất 755 tù chính trị, trong đó có người bị tống giam chỉ vì viết trên tường câu « Patria y Vida » (Tổ quốc và cuộc sống), hàm ý mỉa mai câu khẩu hiệu của chế độ « Tổ quốc hay là chết ».
Khủng hoảng địa ốc Trung Quốc không thấy lối ra
Tại châu Á, Le Figaro cho biết « Nền kinh tế Trung Quốc đang chìm trong cuộc khủng hoảng bất động sản không hồi kết ». Các công trường xây dựng đình trệ, giá cả lao dốc… Đất nước chìm trong một vòng xoáy đang làm tê liệt thị trường nội địa. Tại Thiên Tân, tòa tháp 117 tầng cao 597 mét đã được ngừng xây dựng từ 2015. Ở Giang Tô, « thành phố du lịch và văn hóa » do tập đoàn Evergrande làm chủ đầu tư gồm các tòa nhà, công viên giải trí, khu thương mại…chỉ còn là những bộ xương.
Nhìn chung ở Hoa lục, các tòa nhà đang xây dựng hoặc đã hoàn thành nhưng bỏ trống đang mọc lên như nấm, đến mức 80 triệu ngôi nhà hiện không có người ở, mấy chục « thành phố ma », chưa kể những căn hộ được bàn giao chưa hoàn thiện hoặc kém chất lượng. Giá nhà đã giảm hơn 33 % trong vòng chưa đầy một năm tại một số khu vực, và sẽ còn giảm tiếp.
Bất động sản từ lâu đã là nguồn tiết kiệm chính của hàng trăm triệu hộ gia đình Trung Quốc. Khoảng 70 % tài sản của các gia đình thành thị chủ yếu dồn vào nhà ở. uy nhiên, theo Tập đoàn Macquarie, gần 85 % lợi nhuận đã bốc hơi kể từ năm 2021, khi Bắc Kinh hạn chế tín dụng một cách vụng về để kềm chế bong bóng địa ốc mà họ đã để mặc trong nhiều năm.
Giá càng giảm, các gia đình càng cảm thấy nghèo hơn, chưa kể giờ đây giá trị căn nhà còn thấp hơn nợ ngân hàng phải trả. Chính quyền địa phương cũng bị ảnh hưởng. Năm 2021, họ vẫn thu được 30 % doanh thu từ việc bán đất, và nhiều nơi hiện đang phải xoay sở để cân bằng ngân sách. Tại một số thành phố ở Sơn Đông (miền đông Trung Quốc) nhân viên chỉ nhận được 70 % và thường là rất trễ.
https://www.rfi.fr/vi/%C4%91i%E1%BB%83m-b%C3%A1o/20260320-chi%E1%BA%BFn-tranh-ukraina-leo-thang-nga-huy-%C4%91%E1%BB%99ng-l%C3%ADnh-%C4%91%C3%A1nh-thu%C3%AA-trung-%C4%91%C3%B4ng-v%C3%A0-cuba-ti%E1%BA%BFp-t%E1%BB%A5c-b%E1%BA%A5t-%E1%BB%95n
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire
Remarque : Seul un membre de ce blog est autorisé à enregistrer un commentaire.