Thọ Nguyễn - Thiên hạ đại loạn dã hảo (1)

Đó là câu nói của Mao Trạch Đông (Thiên hạ càng loạn càng tốt)  đầu những năm 1960, khi ông đưa ra hàng loạt chính sách điên khùng để tiếm quyền lãnh đạo Đảng cộng sản Trung Quốc, hòng lãnh đạo phong trào Cộng sản quốc tế và làm chủ thế giới mà ông coi mình là "Trung tâm".

Từ chiến dịch nhà nhà vác nồi, niêu, xoong, chảo ra luyện thép, đúc gang để vượt Mỹ về sản tổng sản lượng luyện kim, ông phát động chiến dịch "diệt chim sẻ“ để bảo vệ mùa màng. Rồi lãnh tụ vĩ đại lại chỉ đạo cấy lúa thật dày để tăng năng suất.

Hồi đó chưa có AI, nhưng Tân Hoa Xã đã tạo ra bức ảnh Mao và mấy ông nông dân đứng trên ngọn các cây lúa cấy lèn chặt như bó rơm. Bức ảnh "Bác Mao bơi vượt sông Dương Tử“ cũng được dân Hà Nội tấm tắc khen ngợi.

Tất cả những chuyện đó ngày nay nghĩ lại thấy ấu trĩ, ngô nghê, nhưng gần một nửa nhân loại u mê đã tin vào tinh thần cách mạng của ông. Ngay cả ở phương Tây cũng xuất hiện các lực lượng cực tả tôn thờ chủ nghĩa Mao. Mao thừa biết các trò điên đó vô nghĩa, nhưng cố tạo ra sự loạn lạc để làm phép thử về sự cuồng tín của đám tín đồ. Khi đã tin chắc là mình điên đến mấy cũng vẫn lôi kéo được đám đông ngu dốt chạy theo, ông ta phát động cuộc "Cách mạng văn hóa", tấn công vào hàng ngũ trí thức và các đổi thủ trong đảng.

Hè 1967, tôi mới 16 tuổi, được đi tàu hỏa qua Trung Quốc để sang Đức học nghề. Trong năm ngày tàu xuyên qua Trung Quốc rực màu cờ đỏ và nhạc cách mạng, ấn tượng về sức mạnh (mà tôi không biết là đang tàn phá) của cách mạng vẫn còn in sâu trong tâm trí cho đến nay.

Mao đã mượn tay đám Hồng vệ binh cuồng tín tàn sát rất nhiều người mà ông ta coi là kẻ thù. Kể cả những người chết vì đói, rét và bệnh tật do những biện pháp điên rồ nêu trên gây ra thì "công cuộc tạo phản" của Mao đã giết chết hàng chục triệu người (Có nhiều con số khác nhau, từ 35 đến 50 triệu).

Lịch sử hiện đại đã chứng kiến nhiều nhà độc tài khác như Hitler, Stalin, Pinochet. Họ cũng giết rất nhiều người, nhưng khác với Mao, các nhà độc tài này cai trị đất nước bằng các chính sách tàn bạo, nhưng nhất quán. Họ không làm các chuyện điên rồ trẻ con, nay thế này, mai thế kia. Kết quả thời kỳ máu lửa đầy chết chóc của họ dù sao cũng để lại một nền móng kinh tế đáng kể. Cả Hitler và Stalin đều biến Đức và Liên Xô thành những siêu cường. Pinochet đã công nghiệp hóa thành công nước Chile.

Mao chết năm 1976 để lại một Trung Quốc điêu tàn, đói khổ.

Năm mươi năm sau, phương châm “Thiên hạ đại loạn dã hảo“ lại được Tổng thống Mỹ Donald Trump theo đuổi. Ông luôn đưa ra các phát biểu, các chính sách mâu thuẫn nhau, rồi dùng cái này sửa cho cái kia. Nay tăng thuế, mai hoãn, ca ngợi ai hôm nay, mai lại chửi ngay. Người Mỹ gọi mỉa ông ta là TACO "Trump Always Chickens Out" (Trump luôn thụt đuôi lại).

Đáp lại phản ứng của thị trường đối với các quyết định của mình, Trump nói: "Tin tốt thì đương nhiên tốt, tin xấu cũng tốt, tốt hơn là không có tin gì cả". Có nghĩa là làm gì cũng được, bất kể tốt xấu, miễn là khuấy động thế giới. Trump đã tìm thấy ở Mao một bậc thầy vĩ đại để copy. Chỉ có một điều Trump không bắt chước được: Mao thâm nho, luôn tỏ ra nhân từ, không chửi bới người đã chết, luôn ca ngợi người nghèo, cần lao, luôn ca ngợi quốc tế vô sản. Vì thế Mao thu phục được nhiều thành phần cánh tả cực đoan toàn cầu.

Trump thì ngược lại, tính phổi bò, nghĩ sao nói vậy, luôn bộc lộ bản chất. Từ thù vặt đến khinh người, từ dâm đãng đến tráo trở, không cần giấu diếm. Không sao, chính sự bộc trực này tạo ra hình ảnh một anh hùng chân đất, bất chấp chữ nghĩa, khuôn phép đạo đức, để rồi thu hút hàng chục triệu cử tri đang lo cho tương lai của mình chìm theo nước Mỹ ảm đạm trong giai đoạn cuối của chủ nghĩa tư bản. Cái tài của Trump là tập hợp được dưới ngọn cờ của mình tất cả các lực lượng đang muốn phá tan trật tự thế giới hiện tại: từ phát xít, bảo hoàng, phân biệt chủng tộc, tôn giáo cực đoan đến cộng sản giáo điều…

… Năm 2022 tôi từng viết loạt bài: Nga là cơn bão, Trung Quốc là biến đổi khí hậu. Sự trỗi dậy của Trung Quốc không chỉ là một hiện tượng kinh tế, nó đưa ra một mô hình phát triển mới cho nhân loại: Thịnh vượng không cần tự do và dân chủ.

Chính sự phát triển này thách thức kinh tế Mỹ đến mức mà bất chấp mọi ngăn chặn, từ cấm vận kỹ thuật cao đến tăng thuế qua các thời Obama, Trump 1, Biden đến nay, Mỹ vẫn bị nhập siêu, vẫn nghe thấy hơi thở của Trung Quốc sát sau gáy. Tất nhiên còn lâu Trung Quốc mới đuổi kịp Mỹ về thu nhập theo đầu người, về khoa học mũi nhọn, về quyền lực đồng Dollar, về thống trị văn hóa v.v...Nhưng nhìn thấy con ngoáo ộp cứ lừ lừ tiến tới, tầng lớp tinh hoa Mỹ bắt đầu hoảng sợ. Họ chợt nhận ra: Kẻ địch tiến nhanh vì không bị trói tay bởi quốc hội, bởi tòa án, bởi báo chí, bởi đối lập trong thể chế “Kiểm soát và cân bằng quyền lực“.

Project 2025 (Dự án 2025) ra đời từ đây. Đó là ý tưởng của các nhà lý luận cực hữu như Kevin Roberts, chủ tich quỹ Heritage Foundation, Charly Kirk người sáng lập Turning Point USA, hay Russel Vought, Stephen Miller, Mark Meadows, các cựu cố vấn của Trump. Đây là một chiến lược hoàn chỉnh, có bài bản, nhằm từng bước, nhưng nhanh chóng cải tạo nước Mỹ thành một nền chuyên chế, với quyền lực tuyệt đối trong tay hành pháp mà đại diện là tổng thống.

Phải tốn khá nhiều giấy mực mới nói hết được ý đồ của "Dự án 2025", nhưng về cơ bản đó là chiến lược phá vỡ nền dân chủ truyền thống, đưa CNTB ở Mỹ đi theo con đường đang được Trung Quốc thực thi. Sự khác nhau chỉ là dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng hòa hay đảng Cộng sản. Bên này chửi phe đối lập là Cộng sản, là cánh tả rác rưởi, bên kia đại dương thì những ai phê phán đảng bị coi là tay sai đế quốc.

Tất nhiên việc xóa bỏ nền dân chủ lâu đời ở Mỹ không hề đơn giản, nếu không tìm được một ngọn cờ. Những bộ óc thông minh trên đây đã tìm thấy ở Trump hình ảnh chàng cowboy của họ. Trump là sản phẩm của "Projekt 2025" chứ không phải ngược lại! Sự hỗn loạn do tính khí ông ta gây ra sẽ khiến không chỉ kẻ thù bên ngoài, mà cả phe đối lập bối rối, không kịp trở tay.

Trong giới tinh hoa bao quanh Trump có những kẻ trí tuệ như Vance hay Rubio, vốn từng coi Trump là nguy hiểm cho nền dân chủ, nay quay lại phục tùng ông ta. Họ đều biết về tầm nhìn hạn hẹp của chủ, nhưng nấp sau sự điên khùng, thất thường của ông ta để tiến thân. Các đại tư bản công nghệ cũng vậy (Musk, Bezos, Zuckerberg...). Họ lớn mạnh nhanh như vậy chính nhờ sức mạnh của nền dân chủ và nền kinh tế tự do Mỹ, nay vào hùa với "Dự án 2025" để phân chia thị trường thế giới.

"Thiên hạ đại loạn dã hảo" của Mao do một người tạo ra chống lại một hệ thống. Hỗn loạn hiện nay ở nước Mỹ-Trump mang tính hệ thống, được một tập đoàn trục lợi nấp sau một kẻ điên rồ.

(Còn tiếp)

THỌ NGUYỄN 29.03.2026