Chương trình phát thanh RFI ngày 02.02.2025

 

Lâm Bình Duy Nhiên - Trò đùa nguy hiểm !

Đi làm về, thấy ai đó đã viết “Make America Great Again Putin Trump Orban Meloni“ trên container đựng rác của nhà.

Thụy Sĩ vốn bảo thủ nhưng cẩn thận, ít khi phát biểu ồn ào ; và người dân đa số không đồng tình với đường lối cũng như chính sách về kinh tế và chính trị của Tổng thống Hoa Kỳ, Donald Trump. Nhưng đảng cực hữu UDC (đảng Nhân dân Thụy Sĩ), bài ngoại và kỳ thị lại ủng hộ ông Trump.

Khu vực người viết ở, vốn yên tĩnh, ít người qua lại, dẫu ngay phố. Có các ông bà cụ khó tính nhưng không thể nào hình dung họ bỏ công viết những khẩu hiệu như thế. Bọn thanh thiếu niên, có thể, nhưng cũng phải can đảm, giữa thanh thiên, bạch nhật, viết mà không ngại người khác thấy.

Nguyễn Ngọc Chính - Sóng gió dặm trường

Khi viết bài này, cuộc hành trình Về miền Đất Phật của tăng đoàn sư Minh Tuệ vẫn còn đang ở Thái Lan trước khi vào Miến Điện. Giữa thời điểm năm cũ bước sang năm mới Âm Lịch, đã có một “cơn sóng gió” đáng chú ý trong đoàn gữa các thành viên là các tu sĩ và nhóm “hộ pháp” bảo vệ đoàn.

Theo lời thuật lại của anh Đoàn Văn Báu (trưởng đoàn tình nguyện hỗ trợ), đêm Giao Thừa năm Ất Tỵ đã có một buổi họp được mô tả là rất “căng thẳng” kéo dài 3 tiếng (từ 5:30 đến 8:30). Một bên là ba người hỗ trợ đoàn (Báu, Giáp, Hà) và một bên là những thành viên trong tăng đoàn.

Người đầu tiên góp ý là sư Minh Nhuận với đề nghị cho các YouTuber vào gặp gỡ các sư phụ để giao lưu và phỏng vấn. Anh Báu có hỏi đây là ý kiến của ai và được trả lời là “ý kiến của con”.

Nguyễn Đình Bổn - Báu, nhân vật số 1 tôi quan tâm khi sư Minh Tuệ bắt đầu đi bộ hành trở lại

Vì sao? Vì sư Minh Tuệ tôi tôi đã biết khá nhiều về ông, tin tuyệt đối, còn các sư khác khó tiếp cận. Báu thì dễ, một người viết hay nói trên mạng xã hội suốt ngày thì căn tính sẽ lộ.

Đó là lý do vì sao tôi tin anh ta không đi làm nhiệm vụ, không nhận chỉ đạo, không bao cáo hằng ngày. Ý định ban đầu của anh hoàn toàn thiện ý. Những ai hời hợt thì dễ chụp cái mũ lý lịch và phán xét, tôi đứng ngoài loại đó.

Những ngày thuận lợi trên đất Lào không có gì đáng nói khi các sư bỡ ngỡ đi theo sắp xếp của Báu. Qua đất Thái, một nước tự do báo chí Báu đã lộ khuyết điểm của mình và tôi đã chỉ ra ngay: Anh cần học hỏi để biết đất Thái không phải đất Lào.

Phạm Thành Nhân - Minh Tuệ

Viết về một người nổi tiếng, mà nổi tiếng đến độ như Minh Tuệ sẽ rất dễ sinh chuyện.

Xứ này ấy mà, hầu như không có chuyện gì mà người ta chẳng chia hai phe để chửi nhau, choảng nhau. Bởi vậy, lâu nay gã không định viết, dù lâu lâu cũng có đọc, có xem vài clip.

Nói chung, Minh Tuệ có đi đâu hay làm gì cũng không ảnh hưởng gì đến gã, mà kể cả là có đi chăng nữa thì chuyện đó cũng đã được ấn định từ vô thủy vô chung, từ trùng trùng duyên nghiệp, từ... Big Bang rồi, nên gã cũng không nặng nề gì lắm.

Thùy Linh – « Tĩnh » thì mới « Sáng »

Mấy hôm nay mạng sôi sục về chuyến bộ hành của sư Minh Tuệ cùng các chú tiểu của hạnh đầu đà. Phần lớn những gì tôi đọc được là các ngôn từ lập nên giá treo cổ cho tiến sĩ Báu. Còn trên các kênh YouTube thì phần lớn dân mạng tỏ ra thông cảm với anh Báu.

Có nhiều nỗi thất vọng với sư Minh Tuệ. Các chú tiểu kia tôi không bàn tới, vì sai đúng của họ thì cũng thường tình. Sư Minh Tuệ còn tự nhận là vẫn đang tập học mà. Tránh sao được tập khí của thế gian vẫn còn rơi rớt.

Dù sư và các chú tiểu đang dùng pháp xuất thế gian để tu (giữ giới nghiêm ngặt) thì vẫn phải nương vào pháp thế gian để đi, để tồn tại. Mà khi nương vào pháp thế gian thì không thể dùng xuất thế gian để bỏ qua: vẫn phải dùng hộ chiếu, visa, pháp luật nước sở tại để đi đứng, ngủ nghỉ... Các tình nguyện viên hỗ trợ về mặt này. Không dùng chữ hộ pháp nhé.

Võ Xuân Sơn - Về vai trò « hộ pháp » của anh Báu và anh Giáp

Hôm qua, hai bạn Võ Liên Chi và Thanh Trang đã có những ý kiến bênh vực cho anh Báu và anh Giáp trong những chuyện xảy ra mấy ngày Tết vừa qua. Theo đúng tinh thần tranh luận thẳng thắn, tôi dành bài này để nói rõ ý kiến của mình về việc này.

1. Quyền tự do tín ngưỡng

Ở Việt Nam, nói đến quyền tự do, nhất là quyền con người, đôi khi sẽ bị mang vạ, vì đây là vấn đề nhạy cảm. Tuy nhiên, quyền tự do tín ngưỡng, và rất nhiều quyền con người khác, là một trong các quyền cơ bản của công dân nước CHXHCN Việt Nam, được qui định trong Hiến pháp.

Bùi Chí Vinh - Cái bóng mùng 2 Tết

Một cái bóng cô quạnh

Lặng lẽ trên đường trần

Cái bóng không né tránh

Họng súng và dao găm

Mai Quốc Ấn - Thế nào là Greenwashing và Greenhushing ?

Greenwashing (tẩy xanh) được hiểu là hành vi mà các công ty thổi phồng hoặc bịa đặt các cam kết bảo vệ môi trường, để tạo ấn tượng họ thân thiện với môi trường.

Greenhushing (ẩn xanh) là hiện tượng các doanh nghiệp cố tình che giấu hoặc không công bố các sáng kiến xanh mà họ đang thực hiện.

Hai hành vi này sẽ xuất hiện nhiều tại Vệt Nam trong thời gian sắp tới. Đơn giản là Việt Nam đi sau, không có sự chuẩn bị dài hạn như các quốc gia tiên tiến.

Trịnh Đình Sĩ - Ngày Xưa, Phim Chiếu Tết

Phim chiếu Tết hồi ấy còn rôm rả hơn bây giờ nhiều. Người ta xếp hàng để mua vé thành chuỗi dài từ sảnh các rạp ra tới ngoài vỉa hè và thậm chí, tới đầu đường. Phim xuất trước đang chiếu thì đã có người mua vé, không chỉ cho xuất kế tiếp mà còn nhiều xuất sau đó, thậm chí xuất tối.

1/ Phim Tây hay phim Việt đều ra rạp, mà phim với nội dung hài hước sẽ ăn khách. Ngay cả các rạp lớn như Rex cũng áp dụng lịch chiếu hai phim cùng lúc, ngày chẵn tính theo Âm lịch một phim, ngày lẻ một phim, bắt đầu từ 29-30 Tết đến 14-15 Giêng.

Một số rạp cũng chịu khó trang hoàng mặt tiền cho khác ngày thường, với cây Mai, câu đối, tranh Tết. Những phim hài tha hồ hốt bạc vì đầu Xuân, ai cũng thích tìm về cội nguồn văn hóa mà không gì bằng, mua lấy tiếng cười để mong một năm sẽ ngập trong niềm vui. Những tên tài tử đứng đầu bảng thời điểm ấy là La Thoại Tân, Thẩm Thúy Hằng, Thanh Nga, Văn Chung, Thanh Việt, Tùng Lâm, Phi Thoàn.

Hoàng Nguyên Vũ - Nên biết mình là ai đi, Lê Giang!

Chị Lê Giang bức xúc vì anh Quốc Thuận chê cái phim nào đó nhạt (là chị tự nhận chứ anh Thuận cũng không nói phim chị đóng là nhạt). Thế là chị lên sớ chị mắng mỏ người ta, chị dạy đạo lý cho đã đời, chị còn bảo sẽ trả lại tiền vé. Rủa xả người ta xong chị đưa tổ nghiệp ra đạo lý.

Hình như, giờ ai cứ chê bất kỳ phim nào nhạt, chị Lê Giang cứ sửng cồ lên nhận là người ta chê phim chị đóng hay sao ấy nhỉ? Có tật giật mình hả chị?

Giờ thì tôi nói cho chị hay, về tài năng chị xách dép cho Việt Hương, Kiều Oanh. Phim chị đóng tôi đã xem đủ (ít nhất là mấy phim Tết), chị cứ hét oang oang lên, nói đạo lý cho lắm vào, diễn xuất có cái gì đặc biệt đâu? Nói nhạt còn đỡ, nhảm nữa kìa chị.

Phạm Thành Nhân - "Xuân đang tới nghĩa là xuân đang qua"

(Thơ Xuân Diệu)

Nhiều năm rồi, tết, với gã, hết ngay khoảnh khắc ba chiếc kim đồng hồ chồng lên nhau ở số 12.

Mấy năm trước, gã vẫn thường xung phong trực ca Giao thừa (vì ca trực ấy sẽ kéo dài đến tận 1, 2 giờ sáng) nên xem như làm việc suốt... 2 năm. Năm nay không trực Giao thừa nên có thì giờ ngồi hộ giá công chúa - che tai con khỏi những tiếng pháo nổ đùng đùng chíu chíu (cũng hên là phòng cách âm khá tốt).

Loanh quanh nhìn phố xá bằng cặp mắt của gã người rừng, gã chợt nhận ra nhiều điều lạ lẫm. Tết năm nay người ta mua sắm ít hơn, tiết kiệm hơn (Bộ Tài chính nói luôn đó) trong khi mấy dự báo vẫn kêu mảng bán lẻ sẽ hồi phục, rồi tầng lớp trung lưu Việt Nam sẽ tăng nhanh blah blah...

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 01.02.2025 (mùng 4 tết)

1. Đừng đùa với dân mạng.

Thu 1.200.000 cho 3 tô bún ngày mùng 1 tết vì... đùa, bị đưa lên mạng, quán bún bị đóng cửa.

Đường làng, ỷ mới giàu xổi, chặn xe không cho xe hàng xóm quay đầu, còn đánh người. Bị đưa clip lên diễn đàn ô tô, giờ ba đời bị chửi, phải tắt máy, đóng mạng dù làm nghề... cò đất, tên Nguyễn Hoàng Lại.

Danh tính tài xế lấy băng dính che biển số ô tô, gây bức xúc trên mạng xã hội, và bèn bị phạt tiền từ 20 - 26 triệu đồng và trừ 6 điểm trên giấy phép lái xe. Anh T.Q.T thừa nhận đã dùng băng dính dán, che số 8 trên biển kiểm soát, sửa chữ F thành chữ E để tránh bị xử phạt nguội khi tham gia giao thông. Chiếc xe được xác định mang biển kiểm soát 30F-2X2.73...

Tạ Duy Anh - Ngày Tết, nói chuyện cây

Tôi là người đi nước ngoài không nhiều. Nhưng tôi là người thích quan sát, nhất là khi đến mỗi vùng đất lạ. Một trong những việc mà tôi thích làm nhất tại mỗi nơi mình đến là đi xem cây.

So với những nơi tôi qua, chưa thấy nơi nào ít cây hơn thủ đô vì hòa bình của chúng ta, nơi từng được ca ngợi là rợp bóng cây xanh và gieo vào suy nghĩ của không ít người rằng Hà Nội nhiều cây nhất thế giới!

Nhưng Hà Nội là thành phố chặt nhiều cây thì không có gì phải tranh cãi. Chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, hàng ngàn cây xà cừ cổ thụ bị đốn hạ hoàn toàn xứng đáng là một kỷ lục.

Võ Khánh Tuyên - Đoàn người lữ thứ và đoàn tăng lữ

Năm 1954, nhiều người miền Bắc di cư vào Nam với suy nghĩ rằng một mai đất nước thanh bình, sẽ quay trở về cố hương. Và dòng người xuôi Nam chỉ là để tạm cư mà thôi.

Nhạc sĩ Lam Phương có những bài hát liên quan đến hành trình của giai đoạn này. Năm 1957, ông sáng tác nhạc phẩm Đoàn người lữ thứ nhân khi đi cắm trại liên trường tại Miền Trung. Giai điệu tươi vui, ca từ trong sáng, nhạc phẩm rộn rã khúc nhạc mô tả cảnh đẹp và cả tinh thần, ý chí của con người không tùy thuộc vào hoàn cảnh.

"Kìa là rừng sâu âm u dưới sương trời khuya

Một đoàn tàu đi quanh co giữa đêm trăng đầy

Chương trình phát thanh RFI ngày 01.02.2025

 

Phúc Lai - Về cuộc chiến tranh của Putox ở Ukraine ngày 31.01.2025

1. Xem tiến sĩ Bùi Ngọc Sơn đập bẹp đầu lão dốt Ngô Duy Ngọ

Tình cờ hôm qua tôi có xem một talk show của bọn nào làm chương trình cho Đài truyền hình Điện Biên – cái bọn này cùng một lũ làm cùng một format, chưa xác minh được tổ chức nào rất bố láo. Tình cờ chương trình được chúng giật tít này rất thú vị: “Không có Ukraine, Nga mãi mãi chỉ là ‘hổ giấy’ trong thế giới siêu cường”.

Tôi sẽ không nói nhiều về quân dốt đặc cán mai Ngô Duy Ngọ kia nói gì cụ thể, đại khái là lão ta vẫn “Mỹ hưởng lợi khi đánh thiệt hại được Nga”. Bác Sơn này bẻ gãy luôn: Tại ông (Nga) tự gây ra, tự lao vào chứ ai người ta muốn.

Cũng lý lẽ “Mỹ hưởng lợi” này, Ngọ tự ghè đá vào chân mình khi đoạn sau lại lèm bèm: Mỹ tốn kém lắm, đấy đầu năm ngoái cãi nhau mãi mới chi được 61 tỉ đô-la. Bác Sơn bên cạnh ngồi cười mỉm. Bác ấy bảo: Mục đích của Putox là vẽ lại biên giới bằng cách xâm lược Ukraine. Liên Xô sụp đổ là tự sụp đổ, thì bản đồ thế giới thay đổi.

Nguyễn Gia Việt - Miền Nam cúng mùng ba Tết

Mùng ba là chánh thức hết Tết, các gia đình Nam Kỳ sẽ làm một mâm để cúng tiễn ông bà, dân gian gọi là kiếu ông bà. Kiếu là tiễn. Từ đây không còn cúng cơm ngày hai bận nữa.

Ngày mùng ba là ngày dân Nam Kỳ mần gà cúng Tết nhà, Tết vườn. Dính tới nhà phải có đòn bánh tét. Mùng ba là ngày nhà nào cũng có ít nhứt một đòn bánh tét. Dân Miền Nam nấu bánh tét vào trưa và đêm mùng hai Tết đặng mùng ba có bánh cúng.

Bánh tét là bánh dân gian truyền thống của người Miền Nam. Bánh tét là bánh cúng vì nó có nếp và đậu xanh, tét ra khoanh tròn. Cục thịt kho nước dừa vuông vức, cái hột vịt tròn, khoanh bánh tét tròn, là quy luật âm dương.

Thọ Nguyễn - Đi hai chân là xa xỉ?

Sau gần 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu kinh tế không thể chối cãi. Nhưng cải cách kinh tế mà không thay đổi về chính trị và xã hội khiến đất nước đi khập khiễng.

Đi khập khiễng thì không thể đi nhanh được và rơi tọt vào cái bẫy thu nhập trung bình. Điều này các chuyên gia đã cảnh báo từ 20 năm trước, nhưng mãi đến nay nguy cơ tụt hậu mới được chính thức công nhận. Muộn còn hơn không.

Chí ít thì Ban Tuyên giáo cũng phải ngậm đắng đăng tải rộng rãi những lời chỉ trích hệ thống tuyên truyền « tự huyễn hoặc, tự ru mình » [1]. Số phận của nó cũng đang hiu hắt trong làn sóng « tinh giản ».

Bông Lau - Phi vụ cuối cùng

Trong ngày Tết âm lịch vừa qua, tối thứ Tư lúc 8:42 phút, một thảm kịch đã xảy ra ở thủ đô Washington DC thân thiết của mình.

Một chiếc máy bay hàng không dân sự CRJ-700 - American Airlines chuyến bay số 5342, đã đụng vào chiếc trực thăng Black Hawk UH60 của Lục Quân. Cả hai chiếc đều rớt xuống sông Potomac lạnh cóng độ âm. Toàn thể hành khách và phi hành đoàn của 2 chiếc máy bay đều tử nạn.

Con sông Potomac chảy qua thủ đô Washington DC rất đẹp và thơ mộng. Mỗi lần đi làm tui phải băng qua một cây cầu dài bắc qua sông và cảnh vật chung quanh rất trữ tình. Nhiều phim Hollywood đã lấy phong cảnh này cho chuyện phim của họ. Và cũng vì phong cảnh đẹp nên hầu hết tai nạn lưu thông đều xảy ra trên cái cầu này, vì người lái xe mãi lo ngắm cảnh mà quên mất những chiếc xe trước mặt mình.