Mai Bá Kiếm - Tỉ lệ lượt khách nội địa và quốc tế ở các sân bay vùng

Trước khi rời ghế Thủ tướng, ông Phạm Minh Chính kiểm tra dự án sân bay Long Thành lần cuối, rồi chỉ đạo khai thác thương mại vào quý 4/2026, với công suất 25 triệu khách/năm, đảm nhận 80 % chuyến bay quốc tế.

Năm 2025, sân bay Tân Sơn Nhất đón 42,4 triệu lượt khách, gồm 24,6 lượt khách nội và 17,8 lượt khách quốc tế. Như vậy, nếu dời 80 % chuyến quốc tế từ Tân Sơn Nhất ra Long Thành thì Long Thành có ngay 12,24 triệu lượt khách trong năm 2027.

Tuy nhiên, Long Thành chỉ khai thác 10 % chuyến bay nội, số lượt khách nội chuyển sang Long Thành là 2,46 triệu. Do đó việc trung chuyển giữa hai sân bay Long Thành và Tân Sơn Nhất lên đến hàng chục triệu khách/năm. Tuy khoảng cách chỉ 50 km, nhưng mất tối thiểu 2 tiếng. Trong khi tuyến cao tốc và metro nối hai sân bay chưa có, thì liệu năm 2027 sân bay Long Thành có đạt 12,24 triệu lượt khách ngoại và 2,46 triệu khách nội không?

Sân bay Tân Sơn Nhất có 45 hãng hàng không quốc tế (6 hãng hàng không nội địa). Nếu họ không dời các chuyến bay ra sân bay Long Thành thì Cục Hàng không Việt Nam dám cưỡng chế không? Liên tưởng bến xe Miền Đông mới ở Suối Tiên đã có metro về chợ Bến Thành, có xe buýt về bến xe Miền Đông cũ, mà bến mới vắng như chùa Bà Đanh, bến cũ vẫn nhộn nhịp, chưa xóa được!

Nên biết rằng, sân bay vùng (khu vực) có lượt khách nội địa luôn cao hơn lượt khách ngoại, như Tân Sơn Nhất: 24,6/17,8 triệu, sân bay Đà Nẵng: 9,8/7,6 triệu lượt, sân bay Phú Bài: 4,4/1,9 triệu lượt, sân bay Cần Thơ 2/0 triệu lượt (2025 không có chuyến bay quốc tế nào ghé sân bay này). Riêng Cam Ranh là sân bay vùng duy nhất có lượt khách quốc tế cao hơn khách nội: 2,6/4,7 triệu lượt.

Vì sao khách ngoại đến sân bay Cam Ranh đông gần gấp đôi khách nội? Vì khách nội đến đây bằng xe lửa, xe khách, xe nhà, còn khách ngoại chỉ đến bằng máy bay. Nhưng vì sao tỉ lệ khách ngoại cao hơn ở các sân bay vùng khác? Vì nhà ga quốc tế Cam Ranh (CRTC) được đầu tư quy mô lớn với thiết kế hiện đại, sạch nhất, tối ưu hóa quy trình nhập cảnh cho khách quốc tế.

Nhưng khách không đến chỉ vì nhà ga hiện đại, mà còn do tỉnh Khánh Hòa cũ có chiến lược tập trung quảng bá, xây dựng cơ sở hạ tầng phát triển du lịch nghỉ dưỡng biển đảo cao cấp, thu hút mạnh mẽ các thị trường quốc tế trọng điểm (Nga, Trung, Hàn). Đặc biệt là nhóm đi theo tour charter. Cho nên, sân bay Cam Ranh có tần suất các chuyến bay thuê chuyến (charter) dày đặc.

Đồng Nai không có hạ tầng du lịch như Khánh Hòa, chỉ có hạ tầng công nghiệp tốt, thì làm sao sân bay Long Thành đón nhiều khách ngoại hơn khách nội? Vì sao Cục Hàng không Việt Nam phân bổ cho Long Thành 80 % chuyến bay quốc tế 10 % chuyến bay nội địa. Bài toán vô nghiệm từ khi ra đề!

Chưa hêt, các sân bay mới xây hoặc nâng cấp phải mất hơn chục năm vẫn chưa đạt công suất. Cần Thơ công suất 5 triệu khách, năm 2009 150.000 khách, năm 2020: 2.245.670 khách. sân bay Cam Ranh có công suất 25 triệu khách/năm. Năm 2006 đáp thử, đến 2008 có 683.000 khách, 2019: 10 triệu khách (3.500.000 nội, 6.500.000 ngoại).

Chưa kể, sân bay Phan Thiết được ông Phạm Minh Chính phê duyêt dự án cho Sun Group đầu tư 5.200 tỉ đồng, năm 2030 có công suất 2 triệu lượt khách. Mà cao tốc Phan Thiết - Long Thành  chưa tới 2 tiếng. Long Thành có bị Phan Thiết cạnh tranh không?

MAI BÁ KIẾM 31.03.2026