Hiệu Minh - Chiến tranh Iran : Cụ Trump đang cuống?

Thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) năm 2015 thời tổng thống Barack Obama, do nhóm P5+1 ký (Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga và Iran), nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran đổi lấy việc dỡ bỏ trừng phạt.

Vào Nhà Trắng, tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận này vào năm 2018, coi đó là thỏa thuận "tồi tệ". Và áp dụng chính sách "gây áp lực tối đa", tái áp đặt các biện pháp trừng phạt nặng nề, dẫn đến căng thẳng gia tăng.

JCPOA với mục tiêu kiểm soát và giới hạn khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của Iran. Trong đó, Iran cam kết ngừng vận hành phần lớn các cơ sở hạt nhân, giảm lượng uranium đã làm giàu và chịu sự giám sát quốc tế chặt chẽ. Đổi lại, Iran được gỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế từ Mỹ và phương Tây.

Chính sách của Donald Trump (2017-2021) đã rút khỏi thỏa thuận (2018), vì ông coi JCPOA là "thỏa thuận tồi tệ nhất", không ngăn chặn được chương trình tên lửa hay ảnh hưởng của Iran tại Trung Đông.

Rồi Hoa Kỳ gây áp lực tối đa, tái áp đặt trừng phạt, cô lập kinh tế Iran nhằm ép Tehran đàm phán một thỏa thuận mới nghiêm ngặt hơn.

Già néo đứt dây, Iran tăng cường làm giàu uranium vượt giới hạn thỏa thuận, căng thẳng Mỹ - Iran leo thang, chính sách cứng rắn của ông Trump đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện, khiến JCPOA không còn tồn tại trên thực tế.

Kết quả là cuộc chiến hiện nay Mỹ + Israel và Iran đã kéo dài gần 2 tháng, dọa dẫm, thỏa thuận, rồi lật kèo, xem chừng chưa có ánh sáng cuối đường hầm.

Có lẽ bây giờ cụ Trump chỉ muốn Iran hứa không phát triển chương trình hạt nhân như đã làm trong JCPOA năm 2015 để tuyên bố chiến thắng và lĩnh giải Nobel hòa bình.

Nhưng Iran bị mất hết lãnh đạo tối cao, đất nước bị tàn phá, các phe phái chưa chắc đã thỏa thuận được với nhau, mạnh ai nấy làm, nên sáng tuyên bố mở Hormuz thì chiều tối lại “đóng mẹ” nó luôn, làm cụ Trump tức điên.

Từng tuyên bố hủy diệt hạt nhân của Iran 6 tháng trước, rồi mấy ngày đầu chiến tranh đã xóa sổ Iran, làm chủ bầu trời, chủ biển…nhưng chả hiểu sao phải cử phó tổng thống Vance ‘lật đật’ sang tận Pakistan đàm phán với bên Iran chả còn cái nịt nào.

Anh chàng Anthony Scaramucci từng làm phát ngôn viên thời Trump (2016) nói mỉa, sau khi mất 55 tỉ đô cho cuộc chiến, bao nhiêu xáo trộn, tổng thống Trump chỉ mong được một thỏa thuận như Obama.

Hình như cụ Trump đang cuống?

HIỆU MINH 19.04.2026