Phúc Lai – Chiến tranh Nga-Ukraine cũng đã đến hồi kết (2), 26/04/2026

 

1. Ngai vàng lung lay

Trên mạng xuất hiện một đoạn tin ngắn, nó bảo là “các chỉ số ủng hộ Putler đang sụt giảm trong những tuần gần đây. Mức ủng hộ dành cho ông ta giảm từ 73,3 % xuống còn 65,6 % hồi tháng Ba, trong khi mức độ tin tưởng cũng giảm từ trên 77 % xuống còn 71 % trong cùng giai đoạn.”

Tôi đã dùng công cụ AI để kiểm tra tính xác thực của nó, và… có thật. Khi ngay cả cơ quan thăm dò dư luận nhà nước (VTsIOM) cũng phải thừa nhận sự sụt giảm trong 7 tuần liên tiếp, thì tình hình thực tế chắc chắn còn tồi tệ hơn rất nhiều. Không phải ngẫu nhiên mà tỉ lệ ủng hộ rớt vào thời điểm này.

Thực tế chính Putler đã phải công khai thừa nhận GDP giảm 1,8 % trong hai tháng đầu năm 2026. Các ngành công nghiệp then chốt và xây dựng đều đi xuống. Lạm phát thực tế, mặc dù số liệu chính thức có thể được ÉP, nhưng người dân đang cảm nhận rất rõ chi phí ăn uống chiếm tới 38 % thu nhập. Đây là lần đầu tiên cỗ máy chiến tranh của Putler không còn tạo ra ảo giác về sự tăng trưởng mà bắt đầu kéo tụt mức sống của người dân Nga xuống, chưa đến nhưng sẽ lập đáy.

YouTube tê liệt, Telegram bị chặn và người dùng liên tục phải tắt bật VPN đã chạm đến giới hạn chịu đựng của tầng lớp những người vốn thờ ơ với chính trị. Đối với giới trẻ và tầng lớp trung lưu Nga, việc mất internet không chỉ là mất giải trí mà còn là mất sinh kế, kinh doanh online và nhìn chung rất nhiều góc độ kinh tế đã và đang dựa trên nền tảng internet. Biện pháp cực đoan này đang phản tác dụng, gây ra sự bất mãn ngay trong lòng các thành phố lớn. Tử huyệt của chế độ được lộ ra ở nơi không hề ngờ tới.

Khi đọc con số 71 % nhưng nó lại được đặt trong đà rơi, tôi tin chắc rằng, thực tế số người ủng hộ Putler chỉ còn dưới 30 %, thậm chí ít hơn, ngày càng ít hơn và ít hơn rất nhiều. Chẳng hạn, với trò bưng bít đàn áp của Putler, số người chọn không trả lời, bất hợp tác sẽ ngày càng nhiều lên. Thực tế, chính các tổ chức thăm dò này cũng đang thừa nhận, tỷ lệ người dân dập máy hoặc từ chối tham gia thăm dò tại Nga đang ở mức cao kỷ lục. Cuộc thăm dò này còn có một chuyện nữa: cơ quan này công bố dữ liệu chậm 2 tiếng vào ngày 240/4, càng khẳng định là có yếu tố ép số…

Biểu tình không đem lại thay đổi chính quyền ở Nga, nhưng nó cung cấp chất liệu cho bọn chóp bu Nga gây sức ép lên độc tài. Nếu kịch bản 2011 – 2012, khi sự bất mãn về bầu cử dẫn đến các cuộc biểu tình rầm rộ lặp lại, chắc chắn sẽ dẫn đến đảo chính cung đình.

2. Liệu có cần chờ đến cái mốc tháng Chín năm nay ?

Khi thảo luận với một người bạn cũng rất thạo và quan tâm đến tình hình Nga, anh ta hỏi : Liệu đến tháng Chín năm nay, là dịp bầu của Duma Quốc gia Nga, có biến cố chính trị gì trong chính trường Nga không ? Tôi trả lời : Thứ nhất, tôi chưa bao giờ quan tâm đến… bầu cử Nga cả, vì đó là trò hề của Putler. Thứ hai, không cần chờ đến tháng Chín đâu, mà là NGÀY 9. Đó là ngày 9/5 sắp tới đó.

Bạn tôi ở Mục-tư-khoa kể : Dân thủ đô Nga đang nín thở chờ xem những ngày sắp tới, Putler có quyết định tổ chức lễ Chiến thắng mà tâm điểm là Duyệt binh trên Quảng trường Đỏ hay không. Năm ngoái nhờ có Tập Cận Bình và nhiều lãnh đạo các nước đến, nên Ukraine không phá ; năm nay chẳng nhẽ Putler lại mời nữa ? Mời chắc gì họ đã đến ? Nếu năm nay không tổ chức, coi như Putler thừa nhận đã thất bại trong cuộc chiến. Nếu tổ chức, nó mà hỗn loạn lên vì vài cú báo động phòng không, thì cũng sẽ là một thất bại khác.

Theo báo cáo từ United24 và The Moscow Times (08/04/2026), Điện Kremlin đã phải hủy bỏ phần duyệt binh trên không và các buổi tập dượt ngày 05/04 bị hoãn đột ngột. Vui chưa?

Liên quan đến chuyện này, có một bài rất đáng chú ý tại đây. Đọc bài này, nếu thoáng qua chúng ta sẽ cảm thấy lo lắng : Không biết đến bao giờ cuộc chiến mới kết thúc, vì những yếu tố như “700.000 quân Nga” hay “phòng tuyến dày đặc”... Nhưng mặt trái của nó : Nước Nga đang kiệt quệ để duy trì cái phòng tuyến và quân số đó, nên trước sau cũng sẽ sụp đổ vì chính sức nặng của nó và sự bào mòn “đều tay” của người Ukraine. Và đây lại là một bài khác.

Có vẻ những gì tôi hình dung về quá trình sụp đổ của nước Nga, vẫn đang đúng. Một trong những quân bài domino đã rất lung lay – Chechnya. Chúng ta chưa biết được quân bài nào sẽ đổ trước, như Crimea vỡ, Donbas vỡ... gần đây các tin tức về thành phố Donetsk gần như bị bao vây – giam lỏng, cực kỳ khó khăn về hậu cần đã loang ra. Không dừng lại ở đó, người Ukraine cũng đang thi hành chiến lược này với quân Nga ở khu vực Kupyansk. Bán đảo Crimea cũng đang bị giam lỏng, và chưa biết bao giờ sẽ sụp.

Bài báo trên The National Interest mà anh em đã dịch trên đây đã chỉ đúng một tử huyệt nữa của hệ thống liên bang Nga : mảnh ghép Chechnya. Kadyrov trung thành với Putler vì tiền, nếu nguồn tiền từ Mục-tư-khoa cạn dần, mối liên kết này sẽ đứt dần từng sợi của bó dây. Việc Kadyrov chuẩn bị đường lui ở Dubai là minh chứng rõ nhất cho việc ngay cả con chó săn trung thành nhất cũng nhận thấy con tàu Nga đang chìm. Một Chechnya ly khai sẽ kéo theo hiệu ứng dây chuyền ở Dagestan và toàn bộ vùng Bắc Caucasus, buộc Putler phải chọn, nếu không buông Ukraine thì sẽ mất sạch cơ đồ ở nước Nga của hắn.

Thậm chí tôi cho rằng bọn Oligarch/Siloviki đã nói chuyện với bè lũ Kadyrov rồi. Chẳng hạn, Kadyrov dọa tuyên bố li khai cũng sẽ là một cái cớ hoàn hảo để nói chuyện phải quấy với Putler : Có từ chức không thì bảo ? Theo tôi, Kadyrov hiện tại đang rất lo, vì hắn cần có người bảo trợ cho con trai 20 tuổi của mình. Putler đang thể hiện ra là người sẽ không đảm nhiệm được vai trò đó, do vậy Kadyrov phải tìm được trong số những “người thay thế” kia, ai là kẻ có thể bắt tay được. Vì vậy, gần như chắc chắn Kadyrov sẽ tham gia vào kịch bản, thậm chí là một trong các đạo diễn chính. Đẹp nhất với chúng là giữ được nước Nga không tan rã, Chechnya KHÔNG PHẢI LY KHAI, và Nga ít nhiều giữ được vai trò bảo trợ cho “chính quyền Kadyrov hậu Kadyrov”.

 

3. Liệu có kịch bản buông xuôi hay không ?

Vào đầu tháng 4/2026, Putler đã yêu cầu các Oligarch phải “quyên góp” thêm lợi nhuận từ giá dầu để lấp đầy thâm hụt ngân sách chiến tranh (dự kiến thâm hụt 3,8 nghìn tỉ rúp năm 2026). Điều này đang đẩy giới tinh hoa kinh tế vào thế đường cùng : hoặc mất hết tiền cho một cuộc chiến không hồi kết, hoặc loại bỏ Putler để giữ lại những gì còn lại. Quay lại với chiến trường, với 700.000 quân đang bị sa lầy và chịu áp lực tiêu hao khủng khiếp, các tướng lĩnh cấp cao tức giới Siloviki chắc chắn hiểu việc duy trì phòng tuyến dày đặc này là bất khả thi về lâu dài.

Một thất bại biểu tượng vào Ngày 9 tháng Năm sẽ là cái cớ hoàn hảo để bọn Oligarch/Siloviki tuyên bố Putler không còn đủ minh mẫn và năng lực để điều hành đất nước. Tôi cho rằng, với Siloviki và Oligarch, điều rất khó là dù có Putler hay không có, thì câu hỏi “phải làm gì sau chiến tranh ?” vẫn là cực kỳ đau đầu. Một nền kinh tế đổ hết vào sản xuất quốc phòng, rồi bọn cựu chiến binh trở về nhà... chúng chưa có lời giải cho bài toán đó, nên đó cũng sẽ là một lý do chưa diễn ra lật đổ. Nhưng thực chất, bài toán đó sẽ được đặt ra Ngay cả khi Ukraine đầu hàng và Putler có thể tuyên bố chiến thắng, nên kiểu gì thì nước Nga cũng sẽ phải đối mặt với nó.

Nền kinh tế Nga hiện nay giống như một người bệnh đang sống bằng thuốc kích thích là chi tiêu quân sự. Chi phí quốc phòng và an ninh hiện chiếm gần 8 – 10 % GDP Nga. Ngành công nghiệp dân sự đã suy giảm mạnh trong quý I/2026 (giảm 2 % ở các mảng không liên quan đến quốc phòng), nếu dừng chiến tranh, hàng triệu công nhân trong chuỗi cung ứng quân sự sẽ thất nghiệp Ngay lập tức. Nga không có khả năng chuyển đổi về sản xuất dân dụng nữa.

Về vấn đề cựu chiến binh, người ta ước tính sẽ có khoảng 250.000 người thậm chí có cả súng ống, kéo về các miền nước Nga. Dữ liệu từ các nguồn độc lập cho thấy tính đến tháng 3/2026, đã có gần 8.000 cựu chiến binh bị kết án hình sự sau khi trở về (tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái). Trong đó có rất nhiều tội ác bạo lực và giết người do sang chấn tâm lý (PTSD). Những người lính đang quen nhận mức lương cao gấp 5 – 10 lần mức trung bình nhờ đi chiến đấu, khi trở về một nền kinh tế suy thoái, không có việc làm, họ sẽ trở thành một lực lượng vũ trang bất mãn khổng lồ. Sẽ không còn là 8000 nữa, mà sẽ là 80.000 cựu chiến binh phạm tội hình sự.

Như thế, chúng ta hoàn toàn cần phải chấp nhận khả năng chúng, tức bọn chóp bu Nga KHÔNG DÁM đảo chính, mà vẫn cứ buông xuôi như hiện nay. Nhưng khi đó thì Kupyansk, Donetsk, Crimea không chờ đợi chúng, sẽ đến lúc phòng tuyến sụp đổ, khi đó có muốn giữ kiểu buông xuôi mặc kệ cũng không được, hỗn loạn kinh khủng sẽ xảy ra. Thành ra, chính Oligarch/Siloviki cũng có áp lực, phải chạy đua với thời gian vì lo sụp đổ dây chuyền trên chiến trường. Mâu thuẫn là ở chỗ đó, và chính cái bọn Oligarch/Siloviki này cũng đang bế tắc, không biết giải quyết vấn đề bằng cách nào và cứ lẫn cẫn mãi như thế cho đến khi sụp đổ thực sự diễn ra ngoài ý muốn hoặc điều chỉnh của chúng.

Đó chính là kịch bản “Sụp đổ từ dưới lên” – một kịch bản còn đáng sợ hơn cả đảo chính cung đình vì nó không có người cầm lái và không có trật tự. Các khu vực mặt trận như Kupyansk, Donetsk, Crimea không chờ đợi sự tỉnh ngộ hay quyết đoán của chóp bu, mà đã tan rã thì chẳng có gì cứu được, “bại binh như núi đổ.” Một khi phòng tuyến ở một điểm bị vỡ trận, nó sẽ kéo theo sự sụp đổ dây chuyền. Lính Nga sẽ không rút lui một cách trật tự mà sẽ tháo chạy hỗn loạn, mang theo vũ khí trở về. Đây chính là lúc kịch bản Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất năm 1916 – 1917 lặp lại. Những người lính cầm súng trở về để hỏi tội những kẻ họ cho là phải chịu trách nhiệm.

Trong tình trạng buông xuôi của thượng tầng, quyền lực sẽ rơi vào tay kẻ nào có súng và có tiền ở tại chỗ, các thống đốc địa phương sẽ thành lập lực lượng dân vệ riêng ; các tập đoàn lính đánh thuê còn sót lại sẽ chiếm giữ các hạ tầng quan trọng (nhà máy điện, kho dầu) để mặc cả với bất cứ kẻ nào có quyền lực ở xung quanh. Về phần mình, Kadyrov buộc sẽ phải xoay xở bảo vệ quyền lực của mình ở Chechnya. Khả năng vùng này rơi vào nội chiến là khó tránh khỏi.

4. Nhận xét và kết luận

Ắt hẳn quý vị vẫn còn nhớ, trước khi Trump quay lại Nhà trắng để trở thành “47 Trump đệ nhị”, không chỉ mỗi mình tôi mà nhiều nhà phân tích cùng nhau đoán già đoán non xem Trump sẽ có ảnh hưởng đến cuộc chiến tranh này như thế nào. Một số KOL còn sa vào chuyện đoán… Ukraine sẽ mất đất, vì Trump ép. Tôi thì ương bướng, khăng khăng : Trump chẳng có cách nào ép được. Nếu lão ta muốn ép, thì phải viện trợ, mà viện trợ thì người Ukraine lại càng có khả năng duy trì chiến tranh. Nếu cắt viện trợ, thì lấy tay ra mà ép à ? Và khi đó, người Ukraine chỉ cần giải được bài toán cùng với châu Âu hoặc ít nhất, một số nước chủ chốt của châu lục, là họ sẽ thắng.

Cũng hồi đó, nhiều ý kiến cho rằng chẳng hy vọng gì vào châu Âu được, vì họ quá đông, quá chia rẽ. Tôi cũng thấy vậy, chỉ hy vọng rằng với họ, là an ninh sát sườn, nên mất thời gian là chắc, nhưng sẽ cùng Ukraine giải được bài toán. Cuối cùng, thất bại của Orban và cái sự THÔNG ĐƯỜNG cho gói vay 90 tỉ euro cho Ukraine, coi như dấu chấm hết cho những hy vọng của Putler và bất cứ kẻ ủng hộ hiếu chiến nào của hắn. Kết cục của Putler là không thay đổi được, chỉ là xảy ra vào lúc nào thôi.

Tôi nhận định lại đúng, đúng từ đầu 2025 : Trump sẽ tự loại mình ra khỏi vai trò giải quyết hồ sơ Ukraine, và bây giờ thì đúng thật, Trump vô dụng. Tôi cũng đã nhận xét, các KOL hoắng huýt tin rằng, “Ukraine sẽ dâng đất, sẽ đầu hàng, phải đổi đất lấy hòa bình”, đừng có vội ngớ ngẩn thế, rồi là răng rụng lộp độp xuống sàn đấy. Y như rằng.

Tuần trước tôi nghe tin nhưng không có xác nhận rằng Putler sẽ tuyên bố chấm dứt Chiến dịch quân sự đặc biệt và tuyên bố tình trạng chiến tranh, từ đó tổng động viên để có được một quân số lớn từ đó tổ chức Chiến dịch tấn công mạnh nhằm thủ thắng ở Ukraine.

Tôi cho rằng đây là một tin giả, thậm chí “tin giả thật” tức là được bè lũ Putler tung ra có chủ đích, hỏa mù. Chủ yếu để người ta tin rằng, Mục-tư-khoa vẫn còn năng lực để tổ chức chiến dịch tấn công lớn, và có lẽ nó không phải để dọa người Ukraine, bây giờ Nga như thế nào thì họ đâu có lạ… Có thể, đó là một liệu pháp thử phản ứng của giới Oligarch/Siloviki xem chúng sẽ thế nào khi đất nước bước vào chiến tranh.

Thực tế với tình trạng kiệt quệ hiện nay, Mục-tư-khoa chỉ có tìm cách rút quân. Nếu không rút, sẽ là sụp đổ, một kết cục chắc chắn.

PHÚC LAI 26.04.2026