Phúc Lai - Chiến tranh Nga-Ukraine cũng đã đến hồi kết (3), 29/04/2026

1. Cường quốc quân sự thứ hai thế giới duyệt binh rút gọn

Cuối cùng, câu hỏi tôi đặt ra đã có trả lời. Hôm đó tôi nói, một người bạn Nga kể lại rằng dân cư thủ đô Nga đang nín thở chờ xem Putler có cho tổ chức Duyệt binh ngày Chiến thắng hay không, tôi thì bình luận: Duyệt cũng chết mà không duyệt cũng chết.

Và bây giờ. Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga đã  công bố hôm đó vẫn sẽ tổ chức, nhưng là... rút gọn. Nôm na là chỉ có bọn đi bằng chân qua quảng trường, còn các lực lượng xe pháo hoành tráng mọi năm thì… thôi!

Trong bối cảnh khẩu hiệu chống phát-xít là cốt lõi để huy động sự ủng hộ của người dân, việc không thể tổ chức lễ kỷ niệm ngay tại Quảng trường Đỏ sẽ bị xem là một sự thừa nhận yếu thế công khai. 

Nhưng nếu tổ chức với sự xuất hiện dày đặc của các giàn phòng không ngay trong lòng thành phố để bảo vệ một buổi lễ thảm hại bản thân nó đã là một thông điệp phản tác dụng. Thay vì đem lại cảm giác phấn chấn, bây giờ nó gieo rắc sự bất an cho người dân thủ đô Nga. Thị dân Mục-tư-khoa không muốn cũng phải nhận ra: Chiến trường ở ngay Quảng trường Đỏ.

Hôm trước thì tôi bình: Nếu duyệt mà có báo động phòng không thì ôi riêu. Không tổ chức thì chẳng khác gì Putler thừa nhận thất bại, sau hai mấy năm lên gân đem chiêu bài chống phát-xít ra để lên dây cót tinh thần dân chúng cho một cuộc chiến chống phương Tây.

Tôi nghĩ, người Ukraine chẳng cần phá cái lễ vớ vẩn ấy làm gì. Để bảo vệ nó, Nga sẽ lôi ráo cả các giàn phòng không về bảo vệ Mục-tư-khoa. A hay! Thứ nhất, rất nhiều mục tiêu xung quanh Mục-tư-khoa và bao quát cả phía tây nước Nga, sẽ bị bỏ trống. Thứ hai, chính các giàn phòng không bảo vệ Mục-tư-khoa đó cũng sẽ là mục tiêu.

Khi một lễ Duyệt binh Chiến thắng – biểu tượng của sức mạnh văn minh nhân loại đã tiêu diệt chủ nghĩa phát-xít lại phải tổ chức trong nỗi sợ hãi bị tấn công bởi chính quốc gia mà mình đang gọi là “phát-xít mới”, thì thông điệp tuyên truyền đã hoàn toàn bị phá sản, bị đập tan nát.

Trong một bài dịch của bác cộng tác viên vừa lên, có một ý kiến rất đáng chú ý: Nhận định của Yuri Bogdanov về việc các quyết định đang được Kẩm-linh đưa ra “một cách nhanh chóng và sai lầm.” Điều này phản ánh một thực tại: Khi một nhà độc tài bị dồn vào chân tường, họ có xu hướng ban hành các luật lệ ngày càng xa rời thực tế để duy trì cảm giác kiểm soát.

Việc Putler cho tổ chức một lễ duyệt binh “rút gọn” chính là một quyết định dạng như vậy, và nó gây phản tác dụng. Ai cũng biết hàng năm nó oai hùng và gây hưng phấn như thế nào. Năm nay khi nó được tổ chức “rúm ró” như thế, ai cũng thấy bệ rạc và như vậy, có mà gây lo âu là chính, hưng phấn cái nỗi gì nữa.

Một anh bạn nhắn, phải chăng buổi biểu diễn trên Quảng trường Đỏ năm nay sẽ là buổi duyệt binh căng thẳng nhất trong sự nghiệp của Putler? Tôi thì không nghĩ thế, mà năm nay là thê thảm nhất. Người ta sẽ để hắn yên, hắn đi ra Quảng trường 15 phút, rồi đi về, không kèn không trống. Ngày tàn của bạo chúa đã đến.

2. Tuapse không chỉ là Tuapse

Nghe tin Tuapse cháy ròng rã suốt cả tuần qua cũng thấy kinh. Thấy bảo khói làm ô nhiễm không khí, rồi dầu tràn lung tung ra ngoài và bây giờ chỉ còn đâu hơn chục cây số nữa là lên đến tận… Sochi. Nếu đo song song với bờ biển thì từ Tuapse đến Sochi là 75 ki-lô-mét. Nếu như Nga không kịp xử lý thì đến tháng sau gió đổi chiều, dầu tràn lại lan ngược lên Novorossiysk thì dở hơi.

Cũng trong cái bài báo trên đây, có phân tích, tổng hợp rất thú vị, nhất là khi nó kết nối các sự kiện quân sự tại Tuapse với những rạn nứt sâu bên trong cấu trúc thượng tầng của Điện Kremlin: Tuapse bị tấn công, là túi tiền của bọn tinh hoa Nga bị tấn công. Cách tốt nhất hiện nay là lôi cái kẻ tội đồ trong Kẩm-linh. Khi những mục tiêu kinh tế như Tuapse bị đánh phá và giới tinh hoa bắt đầu cảm nhận được cái giá của cuộc chiến, thì những buổi lễ phô trương không còn tác dụng gì, mà chỉ thúc đẩy lũ chóp bu hành động.

3. Thấy gì qua một câu chuyện “hoang đường”

Trên mạng xã hội có một câu chuyện bắt đầu được lan truyền từ hôm qua, về 6 người lính bộ binh Ukraine chỉ trong vòng một tuần, đã tiêu diệt 23 xe thiết giáp Nga. Một đội chống tăng Ukraine - gồm hai người điều khiển tên lửa Javelin, hai phi công điều khiển máy bay không người lái FPV và hai người trinh sát - đã biến một khu vực dài bốn ki-lô-mét ở mặt trận phía đông thành nghĩa địa thép vào giữa tháng Tư.

Họ đã biến 4 km mặt trận thành một bức tường thép để chặn đứng đường tiến quân của đối phương. Khi Nga phải cử xe cứu hộ đến để dọn đường thì chính những chiếc xe đó cũng bị bắn hạ. Người ta tính ra chỉ trong một tuần, 6 người lính này đã đốt của Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga 28 triệu đô-la.

Tạm thời chưa biết tên những người lính này, nhưng chắc chắn chỉ một thời gian ngắn nữa mọi người sẽ được biết. Nó phần nào giải đáp được băn khoăn của mấy người quen của tôi, giờ này vẫn đặt câu hỏi về tỉ lệ thương vong giữa hai bên, đặc biệt là khi bị Trump “đâm sau lưng” ở Kursk đầu 2025. Chúng ta ở xa không có số liệu cụ thể, nhưng những mảnh ghép của tin tức cho phép chúng ta tin rằng, thời đánh nhau bằng sức người của Ukraine đã qua lâu rồi, trong khi đó quân đội thứ hai thế giới vẫn luẩn quẩn không lối thoát.

Từ khoảng đầu năm 2023 người Ukraine đã chuyển đổi rất mạnh và chiến lược này được thử nghiệm cho thấy rất thành công trong Chiến dịch Kursk 2024. Lại một bài viết nữa, nói lên điều mà tôi đã hình dung cũng Ngay trong năm 2022: Sẽ đến ngày nền kinh tế Nga ngã quỵ, cứ khi nào nghe tin Nga không có vòng bi để thay thế cho tàu hỏa và ô tô, là lúc chúng ta xem Nga bị sụp đổ về kinh tế và từ đó thua trong chiến tranh.

Bài viết từ Ekonomichna Pravda đã bóc trần một sự thật phũ phàng: Một nền kinh tế dựa trên việc tiêu tốn tài nguyên và vận tải hạng nặng, khi mạch máu chính là hệ thống đường sắt bị tắc nghẽn thì cái chết lâm sàng là điều khó tránh khỏi. Hồi đó, không ít người bảo là tôi… hoang tưởng với dự cảm về “thiếu vòng bi”, nay không còn nghi ngờ gì nữa, nó hoàn toàn có cơ sở khoa học. Nga có thể luyện thép, nhưng để chế tạo vòng bi độ chính xác cao cho đầu máy toa xe và xe vận tải hạng nặng, họ phụ thuộc gần như tuyệt đối vào công nghệ phương Tây: SKF, FAG, Timken...

Vòng bi không chỉ là vòng bi. Nó giống câu chuyện 6 người lính chặn đứng và tiêu diệt cả tiểu đoàn xe bọc thép. Vòng bi thiếu, nó chính là câu chuyện của sự gãy đổ nền kinh tế. Những người lính tiêu diệt một đống xe thiết giáp Nga không quá khó khăn mà không mất một người nào, cho thấy sự bất lực của cả một học thuyết quân sự.

Nga tuyệt đối không còn cửa thắng nào cả trên mặt trận lẫn hậu phương thật sâu sau mặt trận. Duyệt binh mừng Chiến thắng năm nay sẽ giống như một con bệnh ung thư giai đoạn cuối cố vùng lên tô son điểm phấn, bước ra định múa may chứng minh mình còn khỏe, nhưng chỉ là những quờ quạng “tay bắt chuồn chuồn” trước khi trút hơi thở cuối cùng.

4. Nhận xét và kết luận

Ngay cả Trump vừa rồi cũng nói: Do xung đột với Iran ở vùng Vịnh, điều này đã gây ra thiệt hại cho Ukraine và làm lợi cho Nga vì bán được dầu. Nhưng đến tầm này rồi, khi mà Tuapse cháy cả chục ngày không cứu nổi, khi mà hôm qua đã nghe tin phòng tuyến của Nga ở Zaporizhia bị AFU chọc thủng ở nhiều chỗ (đúng như hình dung của tôi: Người Ukraine sẽ không cần tấn công ào ạt kiểu Liên Xô trong Chiến tranh Vệ quốc, mà họ bào mòn cho Nga tự vỡ trận, rồi vỡ ở đâu, tiến lên ở đó), thì giá dầu cao hay Nga bán được đôi tỉ đô la tiền dầu, chẳng giải quyết được vấn đề gì.

Tôi có kể với bạn bè: một “bà hàng nước” quen cũ của tôi là sĩ quan Nga đã về hưu đã sống ở ngoài nước Nga, dạo này online liên tục. Hóa ra anh ta lên mạng hóng tin từ chiến trường và, vốn là một sĩ quan Nga, anh ta chống Putler nhưng không bao giờ mong muốn cái quân đội anh ta yêu quý thất bại. Nhưng càng về gần đây, anh ta càng bi quan và cũng cho rằng, sụp đổ lớn trên chiến trường là không thể tránh khỏi.

Đôi tỉ đô la không cứu được một hệ thống đã gãy đổ. Tiền bạc lúc này cũng giống như việc truyền vài đơn vị máu cho một cơ thể đang bị đa chấn thương và nhiễm trùng nặng, hay ung thư giai đoạn cuối, chẳng ý nghĩa gì. 

Thú vị nhất của vở kịch, là tay hề chính, Donald Trump đang quá bận bịu với Hormuz, chẳng tâm trí nào để quay ra cứu Putler. Hóa ra vụ tấn công Iran của Trump cũng lại là một cái mốc, bước ngoặt của vở kịch: Đúng lúc Putler cần nhất, thì Trump lại bất lực. Cũng cố cử hai thằng gì nhỉ, Witkoff và thằng con rể đến xử lý vấn đề, nhưng tác dụng gì đâu. Bố nó đã tự gạt mình ra khỏi mọi vai trò rồi, thì tầm này có múa may nhiều vòng nữa, cũng chẳng giải quyết được điều gì.

Theo tôi, người Ukraine chẳng cần vội. Những kẻ vội, chính là bọn chóp bu Nga xung quanh Putler. Những bất lực, thất bại của Putler đã được thể hiện đầy đủ, chỉ cần hành động. Nếu không hành động gấp, sẽ đến lúc bại binh như núi lở, thì chẳng còn có gì có thể cứu vãn được đổ vỡ lớn, sụp đổ khắp nước Nga, điều mà chúng không hề mong muốn. Nếu không làm bây giờ, chúng sẽ đối mặt với một Putler điên dại tính chuyện… tổng động viên để tấn công vào mùa thu.

Chỉ sợ rằng, Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga thông báo vậy mà tuần sau chắc gì cái lễ đó đã tổ chức được. Trước tối mùng 8 tháng Năm đã lật đổ xong mẹ nó rồi.

PHÚC LAI 29.04.2026