Lần đầu tiên Iran bắn hạ tiêm kích Mỹ, một phi công được cứu thoát, Trump đã nghe báo cáo

(Le Figaro 03/04/2026) Vệ binh Cách mạng có thể đã bắn hạ được chiến đấu cơ F-35, nhưng các mảnh vỡ có vẻ là của F-15

CBS và CNN dẫn lời hai viên chức Mỹ cho biết một thành viên phi hành đoàn đã được cứu thoát. Trái với khẳng định ban đầu của Iran, đó là một chiếc F-15E với hai thành viên phi hành đoàn, chứ không phải chiến đấu cơ tàng hình F-35.

Một cuộc chạy đua ráo riết với thời gian đã diễn ra hôm thứ Sáu này để tìm kiếm hai phi công. Theo Axios và CBS News, một phi công đã được giải cứu thành công, và đang tiếp tục tìm người thứ hai. Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt nói rằng ông Donald Trump đã được báo cáo nhanh về tình hình.

Cảnh sát và quân đội Iran cũng đang truy tìm. Ảnh một chiếc ghế phóng giống như của F-15 cũng được truyền thông Iran đưa lên. Truyền hình Iran đọc thông cáo của cảnh sát : « Nếu bắt được phi công địch còn sống và giao cho cảnh sát hay lực lượng vũ trang, sẽ được tặng thưởng hậu hĩnh ».

Đến trưa, các video trên mạng xã hội cho thấy Mỹ triển khai các phương tiện trên không hùng hậu - phi cơ tìm kiếm và cứu hộ HC-130J, trực thăng tác chiến Black Hawk kèm theo phi cơ tiếp liệu KC-130, phi cơ tấn công A-10, drone MQ-9 tại khu vực Khouzistan của Iran, gần biên giới Koweit. Địa điểm này phù hợp với tuyên bố của cảnh sát Iran là chiếc phi cơ đã bị nhắm đến khi bay ở miền trung Iran trước khi bị bắn rơi tại tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, ở miền đông Khouzistan.

Theo một phi công tiêm kích phương Tây được AFP tham khảo, việc đầu tiên khi nhảy xuống đất địch « là ẩn nấp và cố gắng báo hiệu cho đồng đội ». Mỗi phi công đều mặc áo gilet tác chiến có chứa thiết bị định vị mã hóa để truyền đi vị trí và tiến trình đến được « một khu vực ưu tiên » trong trường hợp nhảy dù có thể đã được lập ra.

Mọi việc bắt đầu vào sáng thứ Sáu, khi hãng tin Fars của Vệ binh Cách mạng loan báo đã hạ được một chiếc F-35, « hoàn toàn bị phá hủy ». Nhưng các bức ảnh kèm theo lại cho thấy thực ra đó là một tiêm kích F-15, ra đời trước F-35, và nhiều khả năng là F-15E Strike Eagle, phiên bản hiện đại hóa của Eagle. Đây là phi cơ hai chỗ ngồi có khả năng tấn công mặt đất (trong khi F-15 chuyên về không chiến), với một sĩ quan phụ trách hệ thống vũ khí ngồi phía sau phi công.

Chuyên gia Étienne Marcuz của Quỹ Nghiên cứu Chiến lược nhận xét các mảnh vỡ phù hợp với loại máy bay này. Nhà nghiên cứu Peter Layton thuộc Griffith Asia Institute nói với CNN, theo các dấu hiệu trên dải trang trí ở phần đuôi, phi cơ này thuộc phi đội tiêm kích 48 đóng ở RAF Lakenheath, Anh quốc.

Đây là lần đầu tiên kể từ đầu cuộc chiến Iran bắn hạ được một tiêm kích Mỹ, cho dù ba chiếc F-15 đã bị phá hủy từ ngày 02/03 nhưng do phòng không Koweit bắn lầm. Ngày 19/03 Iran đã bắn trúng được một chiến đấu cơ tàng hình F-35 đang làm nhiệm vụ chiến đấu trên không phận Iran. Một video cho thấy chiếc phi cơ bị một hỏa tiễn phòng không tấn công. Teheran nói đã bắn hạ được, Hoa Kỳ nhìn nhận máy bay bị hư hại và phi công bị thương nhưng không bị phá hủy. 

Tuần trước, Iran phá được một chiếc phi cơ cảnh báo sớm quý giá AWACS E-3 Sentry trong cuộc tấn công bằng drone vào căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả Rập Xê Út.

Từ đầu chiến tranh, chưa có một quân nhân Mỹ nào tử trận hoặc bị bắt trên đất Iran, nhưng 13 quân nhân đã thiệt mạng tại nhiều nước trong khu vực.

Ông Étienne Marcuz tự hỏi chiếc phi cơ đang ném bom ở tầm cao hay thấp, và phải chăng Iran vẫn còn phương tiện phòng không như MANPADS, loại hỏa tiễn vác vai hoạt động ở độ cao thấp.