Hiệu Minh - Phi công Mỹ có giá như thế nào?

 

Trong ngày qua truyền thông liên tục đưa tin về máy bay F-15 của Mỹ bị bắn rơi ở Iran, Hoa Kỳ đang ra sức tìm cách cứu phi công đã nhảy dù. Hiện một phi công đã được cứu, phi công còn lại thì chưa thấy tăm hơi.

Phi công Mỹ có giá rất cao theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Giá trị được xác định bởi sự kết hợp giữa huấn luyện cường độ cao, kỹ năng chuyên môn, mức lương thưởng đáng kể và nghĩa vụ phục vụ lâu dài, đào tạo mất cả triệu đô la, lương trung bình khoảng 100.000 đến 130.000$/năm (2026) với phi công lái máy bay chiến đấu và lái may bay hành khách thì đắt gấp hai, ba lần.

Phi công lái máy bay trực thăng trong các vai trò như chiến đấu, sơ tán y tế (MEDEVAC) và vận tải, thường thực hiện các thao tác phức tạp, ở độ cao thấp và ban đêm. Việc tìm phi công như ở Iran ở địa hình núi hiểm trở cần phi công có trình độ và kinh nghiệm. Chưa kể đi cứu phi công lại bị bắn rơi, bị bắt, hậu quả thật tai hại.

Tin cho hay ngoài chiếc F15 bị bắn rơi, một chiếc khác là A10 Thunderbolt bị trúng đạn khi đang trợ giúp công tác cứu hộ. Phi công kịp bay về biển và được cứu.

 

Với quân đội Mỹ thì việc cứu phi công mang tính biểu tượng rất cao. Từ thời chiến tranh Việt Nam, mỗi khi máy bay Mỹ bị trúng đạn, phi công cố bay lết ra biển, nhảy dù và thường được cứu. Rơi trong rừng rậm thì khó hơn, còn không may nhảy dù vào nhà dân thì ôi thôi.

Theo Wiki, trong cuộc Chiến tranh Việt Nam, có tổng cộng 591 tù binh Mỹ được trao trả cho phía Hoa Kỳ vào năm 1973 sau khi Hiệp định Paris được ký kết. Phần lớn trong số này là các phi công bị bắn rơi và bắt giữ tại miền Bắc Việt Nam.

Địa điểm giam giữ nổi tiếng là nhà tù Hỏa Lò (Hà Nội), nơi các tù binh Mỹ thường gọi mỉa mai là "Hanoi Hilton", giam giữ chính các phi công Mỹ. Nhà tù này giờ được cưa đôi, một nửa làm bảo tàng, nửa kia làm nhà cao tầng.

 

Everett Alvarez Jr. là phi công Mỹ đầu tiên bị bắt tại miền Bắc vào ngày 05/08/1964 sau khi máy bay bị bắn rơi tại vịnh Hạ Long. Vừa ra trận đã bị bắt và ngồi tù lâu nhất.

Số phi công B52 bị bắt cũng khá và bị ngồi tù ngắn nhất do ném bom Hà Nội năm 1972, ngồi vài tháng đã được tha (1973).

John McCain bị bắt năm 1967 sau khi máy bay rơi xuống hồ Trúc Bạch. “Giặc lái” Douglas "Pete" Peterson bị bắt khi ném bom cầu Lai Vu (Hải Dương), bị bắn rơi, sau này trở thành Đại sứ Mỹ đầu tiên tại Việt Nam. Đây là hai phi công nổi tiếng nhất, sau này các ông đã góp phần hàn gắn quan hệ Mỹ - Việt.

Trong thời chiến, người miền Bắc được hướng dẫn nếu phi công nhảy dù thì phải bắt sống, nghe nói để trao đổi, mặc cả sau này. Khi ký hiệp định Paris năm 1973 có một điều khoản là Hà Nội phải trao trả gần 600 phi công cho Hoa Kỳ, mới biết bắt sống “giặc lái” quan trọng như thế nào.

 

Lão chỉ nghe nói phi công Mỹ (gọi là giặc lái) rất to cao, chưa nhìn thấy bao giờ. Nhưng ở Ninh Bình cũng bắt được vài cụ. Bọn này được dạy là bắt phi công thì cởi hết quần áo, cho mỗi cái quần đùi để nó không gọi trực thăng đến cứu. Có lần quân ta bắt được phi công trông có vẻ giống ta, dân quân định đánh, thì cụ bỗng nói tiếng Việt, hóa ra do MIG bị rơi.

Chiến tranh đau khổ, người giầu ra lệnh và giầu có, người nghèo ra trận, bị thương, bị bắt, và chết, dù là lính trơn hay phi công đều thế cả.

HIỆU MINH 04.04.2026