Lê Diễn Đức - Đàm phán thất bại: Chiến tranh hay mặc cả?

Cuộc đàm phán Mỹ-Iran tại Pakistan đã khép lại sau hơn 20 giờ căng thẳng mà không đạt được thỏa thuận. JD Vance rời Islamabad, mang theo một thông điệp rõ ràng: Hai bên vẫn đứng ở hai chiến tuyến không thể dung hòa.

Phía Iran không chấp nhận từ bỏ tham vọng hạt nhân. Phía Donald Trump coi đó là “lằn ranh đỏ”. Khi không bên nào lùi, đàm phán thất bại là điều gần như tất yếu.

Nhưng câu hỏi lớn hơn không nằm ở thất bại ấy. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Có người nói Trump sẽ “đưa Iran trở về thời kỳ đồ đá”. Nghe thì mạnh mẽ, nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều.

Trump không phải không muốn đánh. Nhưng ông cũng không phải người thích sa lầy.

Nếu muốn chiến tranh toàn diện, Mỹ đã không cần:

- Cử Vance đi đàm phán.

- Chấp nhận ngừng bắn 2 tuần.

- Để ngỏ cánh cửa ngoại giao đến phút cuối.

Điều đó cho thấy một chiến lược quen thuộc: Gây áp lực tối đa, nhưng vẫn chừa đường lui.

Trong bối cảnh hiện tại, có ba kịch bản:

1. Đòn đánh lớn

Nếu Washington kết luận Tehran chỉ “câu giờ”, các đòn không kích quy mô lớn vào hạ tầng quân sự, năng lượng hoàn toàn có thể xảy ra. Nhưng đây là con dao hai lưỡi: Chiến tranh khu vực, giá dầu bùng nổ, và nguy cơ Mỹ bị kéo vào một cuộc xung đột dài hạn.

2. Leo thang có kiểm soát (khả năng cao nhất)

Không đánh tổng lực, nhưng tăng áp lực quân sự: không kích chọn lọc, phong tỏa, đe dọa liên tục. Mục tiêu không phải hủy diệt, mà là buộc Iran quay lại bàn đàm phán trong thế yếu hơn.

3. Ngoại giao “cửa sau”

Dù lời lẽ cứng rắn, lịch sử cho thấy những kênh liên lạc bí mật luôn tồn tại. Chỉ cần một tín hiệu nhượng bộ nhỏ, bàn đàm phán có thể mở lại bất cứ lúc nào.

Vậy thời điểm quyết định là khi nào?

Không phải 2 tuần mà  là vài ngày tới.

Nếu Mỹ tăng cường lực lượng và giọng điệu cứng rắn thì nguy cơ chiến tranh tăng nhanh.

Nếu tín hiệu dịu lại có nghĩa là ván cờ vẫn đang được chơi.

Kết luận: Thất bại của đàm phán không phải là kết thúc. Nó chỉ là bước chuyển từ “lời nói” sang “sức ép”.

LÊ DIỄN ĐỨC 12.04.2026