Mai Quốc Ấn – Nhìn lại « sự kiện 46 »

 

Bạn tôi ban đầu còn háo hức bước vào “kỷ nguyên vươn mình” nhưng mấy ngày nay rất ưu tư về lần “thắng gấp” của Nghị định 46. Và xin lưu ý là doanh nghiệp bạn ấy không phải chịu trực tiếp ảnh hưởng từ nghị định này.

Đó là nỗi ưu tư về những lần “thắng gấp” về chính sách khiến cho tốc độ phát triển kinh tế chậm lại nếu rơi vào lĩnh vực của mình. Ban nói : “Đọc trên mạng xã hội các ý kiến của doanh nghiệp bị thiệt hại mà cảm giác các anh chị em bị đứng hàng ở biên giới rất ấm ức và mệt mỏi. Chỉ cần nghĩ đến lĩnh vực của mình (xuất khẩu nông sản) mà bị cả tuần như vậy thì mình cũng rã rời luôn.”

Một đoàn tàu chạy băng băng mà bỗng nhiên bị “thắng gấp” thì để nó đạt lại trạng thái cũ về tốc độ sẽ mất nhiều thời gian. Đoàn đoàn tàu chạy băng băng với mong muốn đạt tốc độ cao hơn, mà bỗng nhiên bị “thắng gấp”, sẽ còn mất nhiều thời gian hơn. Tôi hình dung nền kinh tế Việt Nam mới đây đặt mục tiêu phát triển 2 con số bỗng gặp cú “thắng gấp” của Nghị định 46. Thiệt hại về kinh tế là rất lớn trong lúc chở ra hướng dẫn Nghị định 46 chỉ là điều thấy được.

Nhưng cán bộ nào sẽ “định lượng ấm ức” của những doanh nghiệp bị ảnh hưởng trực tiếp và cơ quan nào sẽ “đo lường nỗi lo” của giới doanh nhân sau “sự kiện 46” ?

Việc của doanh nhân là kinh doanh để tạo giá trị, lo công ăn việc làm cho người lao động. Vác đơn đi “cầu cứu” và ngồi nghe cán bộ “khen nhau” như “sự kiện 46” không phải việc của doanh nhân ! Về luật, doanh nghiệp có thể kiện một quyết định hành chính của chủ tịch ủy ban hay bộ trưởng gây thiệt hại cho mình nhưng doanh nghiệp không thể kiện Chính phủ vì Nghị định 46 là văn bản pháp quy.

Và như đã nói ở trên, đi kiện cơ quan nhà nước là việc cực chẳng đã hoặc kiểu đến đường cùng, chứ doanh nhân hiểu rõ “kiện củ khoai” nghĩa là gì.

Tôi nhìn lai “sự kiện 46” thấy “điểm nghẽn thể chế” nằm ở chi tiết “áp dụng ngay” nhưng không có hướng dẫn cụ thể. Vấn đề này không mới và tồn tại nhiều năm với việc Luật đã ra chờ nghị định rồi nghị định ra chờ thông tư. “Vòng lặp” trì trệ này cần chấm dứt ngay bằng cách hoàn thiện tư khâu chuẩn bị chính sách với sự đồng bộ Luật->Nghị định->Thông tư và quan trọng hơn là có sự tham gia của khâu “biên tập chính sách” với đại diện giới luật gia, luật sư và doanh nghiệp.

Theo tôi, nhà nước sau “sư kiện 46” cần không chỉ coi đây là một bài học kinh nghiệm lớn về chuẩn bị & triển khai chính sách mà còn là cơ hội để hoàn thiện khâu chuẩn bị chính sách như đã nói ở trên.

Cố gắng tìm những góc độ tích cực nhất mà sống và đưa ra giải pháp. Chứ phận dân, phận doanh trước giờ te tua trước những định dạng tương tự “sự kiện 46” nào có ít đâu…

MAI QUỐC ẤN 05.02.2026