Trần Nhung - Một người tài, đổi mới, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm đã ra đi

 

Ông Đoàn Duy Thành, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Thành ủy Hải Phòng, nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại thương, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, nguyên Chủ tịch Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam vừa từ trần ngày 6 tháng 2 năm 2026 thọ 97 tuổi.

Quá trình hoạt động cách mạng của ông ghi dấu ấn sâu sắc với những thời khắc oanh liệt.

Ông sớm hoạt động cách mạng và trưởng thành trong khói lửa của cuộc chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ, bảo vệ biên giới phía bắc và phía Tây Nam cũng như trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước.

Ông bị địch bắt tù đẩy, đã thể hiện bản lĩnh một người cộng sản trung thành tận tụy. Ông được đảng viên và nhân dân thành phố Hải Phòng kính trọng yêu mến bởi ông đã có những đóng góp quan trọng ở thời khắc khó khăn thử thách đưa Hải Phòng thành một điểm sáng về phát triển kinh tế xã hội và nâng cao mức sống nhân dân.

Ông đã thể hiện bản lĩnh trong việc kiên quyết không thực hiện chủ trương trấn áp những người có tài năng làm giàu trong cơ chế quan liêu bao cấp để không tịch thu nhà và đầy ải những người làm giàu ở thành phố cảng Hải Phòng. Trong khi đó tại Hà Nội và nhiều địa phương đã tịch thu nhà cửa của những người có đầu óc kinh doanh tài năng đẩy họ vào con đường khốn khổ.

Ông có công lao mở đường lấn biển cùng tầm nhìn xa rộng trong hoạch định kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của thành phố cảng Hải Phòng là một đầu tàu kinh tế quan trọng của đất nước trong hợp tác và hội nhập quốc tế.

Ở cương vị Bộ trưởng Bộ Ngoại thương ông đã nhanh nhạy quyết định nhập vàng vào trong nước tạo một nguồn thu rất lớn cho ngân sách mặc dù bị cấp có thẩm quyền ngăn cản và phê phán quyết liệt.

Từ Phó Thủ tướng nhưng do bất đồng quan điểm và bị trù dập, ông chấp nhận xuống làm một Trưởng phòng đảm nhận cương vị Chủ tịch Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam.

Cuộc đời ông chịu nhiều oan trái không phát huy được tài năng và tầm nhìn chiến lược phục vụ nhân dân và đất nước.

Chỉ vì một câu nói thật mà ông chịu khổ đau không chỉ cho riêng mình mà cho cả vợ con. Vị lãnh đạo tham quyền cố vị mời ông đến, giả vờ bày tỏ việc ông ta muốn nghỉ hưu và gợi ý ông tiến cử người khác thay thế vào vị trí công tác của ông này. Vốn là kẻ sĩ Bắc Hà ngay thẳng, ông đã thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình và tiến cử những người có phẩm chất đạo đức và năng lực nắm cương vị chủ chốt của đất nước.

Ngay sau đó tai họa giáng xuống đầu ông, ông bị vu oan là làm gián điệp cho thực dân Pháp và biển thủ vàng. Mặc dù được đồng đội hết lòng bảo vệ và không có chứng cứ, nhưng cái án oan ấy cứ treo lơ lửng trên đầu, buộc ông phải xin từ chức Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng tức Phó Thủ tướng.

Về nghỉ hưu đúc rút kinh nghiệm cuộc đời gần nửa thế kỷ hoạt động cách mạng ông viết cuốn hồi ký Làm người là khó. Trong cuốn hồi ký này ông kể một cách trung thực và tỉ mỉ cuộc đời hoạt động, trong đó có khoảng thời gian bi người có thẩm quyền trù dập. Người trù dập ông đã chỉ đạo chi bộ họp kiểm điểm và biểu quyết thi hành kỷ luật khai trừ Đảng, nhưng các đảng viên này đã thể hiện chính kiến của mình là 12 trong số 13 Đảng viên bỏ phiếu không kỷ luật ông.

Bà vợ ông không chịu được áp lực vì oan trái đổ xuống đầu chồng, đã phát điên đem đốt các bằng khen, bằng huân huy chương của ông, rồi không bao lâu sau chết trong oan trái. Trong đau khổ và cô đơn, ở trong ngôi nhà tại phố Đội Cấn đông đúc và náo nhiệt, ông vẫn thể hiện lương tâm, đạo đức và trách nhiệm với Đảng và đất nước để viết những bản tâm thư và kiến nghị gửi lên cấp có thẩm quyền đề xuất nhiều vấn đề quan trọng.

Tôi có một số kỷ niệm với ông.

Một là, khi ông là Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, đã có lần phỏng vấn ông về chủ trương và giải pháp chuyển nền kinh tế kế hoạch hóa quan liêu bao cấp sang kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Hai là, trong lần Đại hội của Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam vừa kết thúc với việc ông được 100 % đại biểu bỏ phiếu bầu ông là Chủ tịch. Ông đã mời một số nhà báo trong đó có tôi dự một cuộc tiệc nhỏ tại trụ sở của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam ở phố Bà Triệu. Bữa tiệc này ông bỏ tiền túi ra, trong đó có một chai rượu ngoại mà ông mua ở Dubai mang về.

Tôi nâng ly chúc ông vừa tổ chức thành công đại hội Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và nói vui : Kính chúc bác vừa trúng cử Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam. Bác là trường hợp hiếm có từ Phó Thủ tướng xuống Trưởng phòng, nhưng dù vậy bác được mọi người kính trọng yêu mến là phần thưởng không phải một cán bộ cấp cao nào cũng có được. Ông trả lời sảng khoái : Bất kể làm việc gì mà ích nước lợi dân thì đó là niềm vui và hạnh phúc không kể là cấp to hay cấp bé.

Đúng như lời ông nói. Trên cương vị Chủ tịch Phòngtthương mại và công nghiệp Việt Nam, ông đã góp phần đặc biệt quan trọng nâng cao uy tín và vị thế của Phòng này và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp Việt Nam trong sản xuất kinh doanh hội nhập và hợp tác quốc tế. Ông dám vay tiền và vàng của các doanh nghiệp để xây dựng một trụ sở mới to đẹp khang trang của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tại khu Kim Liên và chỉ ít năm sau ông đã có nguồn tiền để trả nợ.

Khi ông về hưu tôi đã đến phỏng vấn ông và viết một bài dài trên tạp chí Doanh nhân văn hóa. Ngồi trò chuyện với ông trên tầng 2 căn nhà ông ở phố Đội Cấn, tôi càng cảm phục và kính trọng ông ở tư duy sâu sắc, tầm nhìn xa rộng và tâm huyết với sự nghiệp của Đảng và đất nước.

Ông để lại cho đời hai câu nói nổi tiếng.

"Vui lòng khách đến vừa lòng khách đi" khi ông là Trưởng Ty Thương nghiệp Hải Phòng chỉ đạo các mậu dịch viên khi bán hàng.

"Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" khi ông là Bí thư Thành ủy Hải Phòng chỉ đạo thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở.

Ông bà có ba con trai đều thành đạt, trong đó có con trai là Đoàn Duy Khương giữ chức Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam. Đó là niềm hạnh phúc của cuộc đời ông.

Xin kính cẩn nghiêng mình vĩnh biệt ông và cầu chúc ông an giấc Thiên Thu

TRẦN NHUNG 06.02.2026