Mai Quốc Ấn - Khen chê cho đúng

 

Tôi đọc nhiều status khen Thủ tướng Phạm Minh Chính về sự xuất hiện tại các công trường hay vùng bão lũ để thúc đẩy tiến độ đầu tư và chia sẻ với bà con khó khăn. Tôi cũng đọc nhiều trên báo các khẩu hiệu của Thủ tướng về “làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm” và các câu tương tự.

Bản thân tôi ghi nhận, chia sẻ việc xuất hiện thực tế của Thủ tướng Phạm Minh Chính. Song để khen thực sự thì kết quả sau chỉ đạo của Thủ tướng mới là thước đo.

Ví dụ cụ thể là việc xây nhà cho dân sau bão lũ với sự tham gia của quân đội và sự hỗ trợ thêm của doanh nghiệp đã làm rất nhanh. Đó là điều đáng khen! Song cũng nên nhìn nhận thẳng thắn những thứ chưa được của việc đẩy nhanh tiến độ mang “bản sắc Thủ tướng Phạm Minh Chính”.

Năm ngoái có người anh lớn hỏi tôi nhận xét gì về Thủ tướng, tôi không chọn khen chê mà chỉ nói một ví dụ của đời sống đã diễn ra: Cả nước triển khai đồng loạt nhiều công trình vốn ngân sách và Thủ tướng rất sát sao và quyết liệt chỉ đạo. Nhưng có một điều khiến tôi băn khoăn là nhìn từ thực tế việc xây nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất kịp tiến độ, nghiệm thu xong thì gặp mưa là dột. Không phải dột một lần!

Với người làm kỹ thuật thì báo cáo tiền khả thi rất quan trọng, và nhà thầu hay tư vấn giám sát không thể nói việc dột nhiều lần ngay sau nghiệm thu công trình là do sự cố bất khả kháng về thời tiết. Xin nói thẳng, đó là làm ẩu! Thầu xây một cái nhà mà chủ nhà vừa vào ở đã dột thì ông thầu biết tay chủ nhà ngay. Vậy thì công trình từ thuế dân mà Chính phủ với các tổng công ty nhà nước đang triển khai cũng cần có trách nhiệm với đồng thuế ấy!

Kịp tiến độ là một mục tiêu tốt nhưng nó cần đồng nhất với mục đích tốt là hiệu quả về chất lượng công trình. Mục tiêu đạt tiến độ nằm trong mục đích đạt chất lượng và phục vụ cho mục đích ấy chứ không phải ngược lại.

Tôi rất chia sẻ với Thủ tướng Phạm Minh Chính vì tôi nghĩ rằng “thần thiêng nhờ bộ hạ”. Nên “thần” hoàn toàn có thể “mất thiêng” nếu “bộ hạ” làm việc không tốt. Vậy thì chỉ đạo của Thủ tướng muốn đúng phải xem các đơn vị nhà nước và tư nhân thực hiện các gói thầu vốn ngân sách có đủ năng lực hay không. Và năng lực ở đây phải chứng minh bằng số liệu kỹ thuật, số liệu kinh tế được chuyên gia xác nhận bằng các quy trình thẩm định.

Mới đây, Chính phủ ra Nghị định 46 làm dân xuất nhập khẩu lao đao. Có Nghị định 46 mà không có hướng dẫn thực hiện nghị định nên hàng hóa “đứng lại” toàn bộ, nguy cơ đền hợp đồng của doanh nghiệp rất cao. Hải quan Việt Nam phải làm công văn hỏa tốc để ba bộ ngành liên quan họp lại tháo gỡ vấn đề. Nghị định đã ra đời “đạt tiến độ” sao thực tế đời sống lại không lưu thông hàng hóa được? Vậy “đạt tiến độ” ấy là tích việc hay tiêu cực?

Sắp tới, sẽ có những thông tin về sân bay Long Thành - một công trình cũng được thúc đẩy tiến độ rất mạnh mẽ với các chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính.

Sau khi tổng hợp các thông tin trên thì việc đánh giá hiệu quả của việc chỉ đạo tiến độ mới có cơ sỏ khách quan. Khen/chê chỉ đúng khi nhìn vào kết quả định lượng được về tính hiệu quả và tôi tin Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng sẽ đồng ý với điêu này.

Chứ kiểu khen Thủ tướng là “bác Gấu lăn xả” như trên mang xã hội đang làm là vô cùng cảm tính và dân túy!

Đó là kiểu “khen cho chết” chứ tốt lành gì mà tin?

MAI QUỐC ẤN 01.02.2026