Phúc Lai - Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 05/07/2026

 

A. Nga sẽ được coi là thắng nếu…

… nếu như chúng chiếm nốt được 2 thành phố Slovyansk và Kramatorsk. TUYỆT VỌNG là từ chuẩn nhất để chỉ tình thế của Putler, cả về lĩnh vực bảo vệ đất nước sâu trong nội địa lẫn trên chiến trường. Nhưng cũng chính vì vậy gần đây chúng liên tục tung tin về những “chiến thắng giòn giã” và “tấn công vũ bão”… Dưới đây là sự thật.

1. Khu vực Oleksandrivka:

Tuyên truyền của bọn Pro-Nga sử dụng bản đồ đồ họa của Военная Хроника (“Biên niên sử quân sự”) để vẽ nên một khung cảnh Cụm tác chiến Đông (“Vostok”) vừa chiếm xong Oleksandrivka (bên cạnh Pisanki/Pisanky) và chuẩn bị tiến dọc theo quốc lộ N-15, chỉ cần vượt con mương là Pokrovskoe đã nằm trong tầm tay.

Thực tế khi đặt nó lên trên DeepState Map đã chỉ ra một lỗi ngụy tạo cơ bản đầy thô thiển từ “Biên niên sử quân sự”. Vị trí Oleksandrivka và Pokrovskoe mà chúng đang mô tả thực chất nằm sâu trong vùng kiểm soát của Ukraine và cách chiến tuyến thực tế lúc này đến 20 ki-lô-mét (tính từ khu vực Berestove/Ternove).

Việc các kênh của Nga thường xuyên đánh tráo các ngôi làng trùng tên hoặc phóng đại độ sâu của mũi tiến quân lên tới hàng chục ki-lô-mét là trò mèo quen thuộc. Để tiến được 20 ki-lô-mét trong bối cảnh chiến tranh tiêu hao bằng drone hiện nay, quân đội Nga có khi phải mất cả năm trời với thiệt hại khổng lồ, chứ không thể là câu chuyện “không còn chướng ngại nào cản đường” như mấy thằng dư luận viên Nam Quảng Tây đang viết.

2. Hướng Slovyansk: Khu vực Pyskunivka – Mykolaivka

Tuyên truyền của mấy thằng tâm thần fò Nga-Z này còn hô hào “trận chiến giành Slovyansk chính thức bắt đầu”, ca ngợi việc tấn công Mykolaivka – nơi có nhà máy nhiệt điện và hệ thống phòng thủ từ năm 2014 của Ukraine – như một chiến dịch quy mô lớn mang tính bước ngoặt.

Thực tế trên DeepState & ISW, bản đồ thực tế chỉ ra mũi tiến quân của Nga từ Kryva Luka còn cách Pyskunivka chỉ khoảng… 5 ki-lô-mét thôi. Báo cáo từ ISW trong giai đoạn này liên tục xác nhận: các đợt tiến quân của Nga ở mặt trận phía Đông (bao gồm cả hướng Slovyansk/Kramatorsk) đã chuyển hẳn sang hình thái “bào mòn vi mô”. Phía Nga không hề có các tập đoàn quân thọc sâu bằng thiết giáp, mà thực tế chỉ là các nhóm xung kích bộ binh siêu nhỏ.

3. Bản chất của chiến thuật “Bộ binh siêu nhỏ” mùa hè 2026

Các báo cáo tình báo phương Tây và thực tế chiến trường nói rằng, đến cuối năm 2025 Nga vẫn cố sử dụng các toán lính quy mô tiểu đội (10 – 15 người) hoặc các nhóm thiết giáp nhỏ để đột kích. Hậu quả là các nhóm này bị trinh sát từ xa và bị tiêu diệt bởi UAV FPV hoặc pháo binh Ukraine trước khi kịp nhìn thấy chiến hào đối phương.

Bước sang 2026 từ đầu năm đến hè, quân đội Nga buộc phải chia nhỏ nhóm tấn công đến mức tối đa với những tổ hoặc nhóm chỉ 2 – 3 người, thậm chí 1 người tiến lên lẻ tẻ. Nhiệm vụ của chúng không phải là đánh chiếm một trận địa lớn, mà đơn giản chỉ là cắm cờ. Nếu tên lính đó lọt được vào được một căn hầm bỏ hoang để làm bàn đạp thì là số dzách. Từ đó, hệ thống báo cáo của Nga (từ cấp cơ sở lên Gerasimov và Putler) lập tức biến những nỗ lực lẻ tẻ này thành “tiến bộ mang tính chiến lược” rồi từ đó bộ máy truyền thông nhào nặn thành những bản đồ dày đặc những mũi tên đỏ của “sư nọ” với “lữ kia”.

Như những quan sát trên đây thì cái gọi là “Chiến dịch tấn công mùa hè 2026” của quân đội Nga khi đang tiến với nhóm vài người thậm chí chỉ có 1, 2 người cũng phải tấn công chứ không còn là nhóm chục người tức cỡ tiểu đội như cuối năm 2025, đúng là thê thảm. Những tổ lính này cố vượt qua vùng xám bị UAV/drone của Ukraine khống chế, cắm được cái cờ càng xa vị trí xuất phát càng tốt. Đó là chất liệu để Bộ Tổng tham mưu cùng Gerasimov báo cáo Putler, rồi truyền thông Nga, những trang, tài khoản... kiểu như Военная Хроника – “Biên niên sử quân sự” phóng đại thêm một lần nữa, đưa ra công chúng và về xứ Nam Quảng Tây, chúng xây dựng nên hiểu biết của một bộ phận không nhỏ những người mà tôi thường gọi là zombie.

Quý vị thử đọc những comment của những zombie dưới tin của những trang nhảm nhí tiếng Việt: Giống tài khoản giả, viết những nội dung mơ hồ như “cứ thả bom Fab cho nát hệ thống phòng thủ đi”… “Nga có kho bom Fab vô tận”... giọng nhát ma nhưng lại đang thể hiện, chính bọn họ đang sợ hãi. Việc Ukraine làm chủ bầu trời ở các khu vực tiền tuyến bằng cách kết hợp tiêm kích phương Tây (F-16, Mirage 2000) với mạng lưới radar tầm xa đã đẩy các máy bay ném bom Su-34 của Nga ra xa. Nga không còn dám bay thấp để thả bom lượn một cách thoải mái như giai đoạn trước, khiến bộ binh Nga mất đi chỗ dựa hỏa lực mạnh nhất.

Còn những kẻ điều hành các trang này, vẫn cố mô tả theo giọng của các chuyên gia quân sự kiểu “sư nọ, lữ kia” bất chấp tình trạng đói rách của quân đội Nga hiện thời. Chúng ta có thể nhận thấy cả một tập đoàn hàng chục triệu, trăm triệu người vẫn tiếp tục hoang tưởng theo Putler.

Tôi có cảm giác quân đội Nga cùng Putler đã đến thời kỳ của Hitler những tháng đầu năm 1945: Bộ máy tuyên truyền của hắn ta đang phải cố dựa trên những nỗ lực thực địa lẻ tẻ, rồi tự tưởng tượng ra những binh đoàn lớn. Tất cả cùng phải tin như vậy, vì không thể nói khác với quốc dân đồng bào của chúng.

B. Những nhìn nhận chung khái quát hơn

1. Xét về mặt chiến lược chiến tranh hiện tại, Nga đang bị vướng vào một thế trận chiến tranh phi đối xứng hoàn hảo của Ukraine.

1.1. Trên mặt đất, để tiếp tục duy trì động lực chiến tranh, Nga vẫn phải xua quân tấn công. Nửa năm đầu 2026, ghi nhận tính chất thay đổi trên chiến trường: Nga do khó khăn về nhân lực, thay đổi một chút về phương thức tấn công. Do vẫn phải duy trì nhịp điệu tấn công suốt cả ngày nên phải giảm số lượng binh lính trong mỗi “làn sóng”, tạo ra những đợt sóng tấn công dạng “lăn tăn”, chỉ thêm gió hiu hiu nữa là đủ độ lãng mạn. Sự thay đổi này làm cho phía Ukraine phải tích cực tổ chức tấn công sâu vào phía sau tiền duyên Nga bằng UAV, dẫn tới thương vong mỗi ngày của Nga vẫn ở mức cao nhưng năng lực tấn công lại giảm.

Tôi vừa kiểm tra trên (https://index.minfin.com.ua/en/russian-invading/casualties/) các chỉ số thể hiện đúng như vậy, ứng với sự thay đổi rất ít về chiến tuyến trên các bản đồ số như Deep State và ISW: Số lượng xe tăng bị diệt nhỏ, toàn 1 chiếc 1 ngày, xe bọc thép có nhiều hơn (khoảng 5 chiếc/ngày), pháo binh có khá khẩm hơn, cỡ 50 cỗ… nhưng nhân lực thì thương vong luôn ở mức cao, toàn cỡ 1.100, 1.200… 

Một trong những nguyên nhân là thiếu nhiên liệu, quân Nga không được khí tài cơ giới hỗ trợ… Việc đôi công UAV với nhau giữa hai bên với Nga ít hiệu quả do năng lực và trình độ công nghệ của Ukraine ngày càng khá hơn, trong khi Nga chưa khắc phục được sự cố cắt Starlink… Để bù, Nga cần pháo binh và như vậy, họ lại càng bị diệt nhiều pháo.

1.2. Hai bên tăng cường tấn công tầm xa vào nhau sử dụng UAV/drone và tên lửa. Ukraine được cho là dần dần sử dụng nhiều tên lửa hơn, còn Nga thì để tổ chức được một đợt tấn công lớn với số lượng vài chục quả, phải tích cóp trong một số ngày nhất định mới đủ. Ukraine vẫn duy trì tính phi đối xứng bằng phân tán, cất giấu, ngụy trang… là chính, “đôi công bắn hạ” là phụ vì chiến thuật này quá tốn kém.

Nhưng, để Nga tiếp tục tấn công làm dân chúng thiệt mạng mãi, cũng không hay ho gì vì thế Zelenskyy đã yêu cầu Mỹ cấp phép cho sản xuất đạn Patriot ở Ukraine. Có thể nói, người Ukraine đã nắm được bí quyết sản xuất loại đạn này rồi, hoặc nắm được phần lớn và chỉ muốn được cấp phép chính thức mà thôi.

Như tôi đã viết nhiều lần, Nga quá rộng lớn và quá nhiều mục tiêu cần bảo vệ, các hệ thống phòng không của Nga là không đủ  về số lượng, cũng không phải thứ được chế tạo ra để diệt UAV Ukraine, kể cả Pantsir. Bản thân các giàn phòng không đó cũng là đối tượng cần được bảo vệ (nghịch lý buồn cười nhưng có thật: chúng bị diệt như trong phim). Nhiều video clip từ các lữ đoàn UAV Ukraine (như Lữ đoàn 14 hay các đơn vị đặc nhiệm) cho thấy các hệ thống phòng không tầm ngắn như Pantsir-S1 hoặc Tor-M2 của Nga – vốn được thiết kế để bảo vệ các mục tiêu quan trọng – lại bị chính các UAV FPV giá 500 USD hoặc UAV tầm xa Lyutyi của Ukraine tiếp cận và phá hủy ngay tại trận địa.

TÍNH CHẤT PHI ĐỐI XỨNG ở đây rất đáng bàn. Vũ khí phòng không, ví dụ tên lửa không đối không để diệt tên lửa, đắt tiền hơn tên lửa dùng để bắn phá đối phương tức đất đối đất hoặc không đối đất nhiều, về công nghệ thì yêu cầu của chúng cao hơn rất nhiều. Ukraine cũng đã có thời sử dụng Patriot đắt tiền để bắn các vũ khí không kích của Nga rẻ tiền một cách tốn kém khủng khiếp, nhưng vẫn là rẻ so với giá trị của mục tiêu nó bảo vệ. Bây giờ thì đến lượt Nga bị tiêu hao theo cách đúng như vậy.

Giá của đạn tên lửa S-300, S-400 và Pantsir so với UAV Ukraine cũng rất chênh lệch, thậm chí các loại tên lửa hành trình lai của Ukraine cũng rẻ hơn nhiều. Chẳng hạn đạn S-400 (dòng 48N6DM) khoảng 2.000.000 USD, trong khi UAV tầm xa (Lyutyi, Bober...) của Ukraine có giá từ 20.000 – 50.000 USD, như vậy tương quan chi phí nghiêng về phía Ukraine, vũ khí Nga đắt gấp 40 – 100 lần. Nếu so với đạn S-300 (các dòng 5V55/48N6) giá cũng 1.000.000 – 1.300.000 USD, đắt hơn vũ khí tấn công kể trên của Ukraine từ 20 đến 50 lần. So với đạn Pantsir-S1 (dòng 57E6) có giá 100.000 – 150.000 USD, để diệt UAV FPV… của Ukraine giá 500 – 2.000 USD thì đắt hơn 75 đến 200 lần.

Chuyện cũng sẽ đúng như vậy nếu Ukraine sử dụng những loại đạn đắt đỏ như Patriot để bắn hạ mục tiêu Nga. Với các tên lửa của Nga như Kalibr, Kh-101 có giá từ 1,2 triệu đến hơn 3 triệu USD/quả thì còn cân bằng, nhưng nếu để chống các loại rẻ hơn như Shahed, thì nó trở nên quá đắt. Vì vậy với người Ukraine, để chống tên lửa thì chỉ có tránh, ẩn nấp, sơ tán là tốt nhất; với UAV thì họ đã chọn cách tiếp cận khác: UAV chống UAV. Ukraine đang trở thành bậc thầy hạng nhất thế giới về lĩnh vực này.

Nói thêm. Gần đây, các thỏa thuận giữa Ukraine và các tập đoàn quốc phòng Mỹ (như Raytheon/Lockheed Martin) cùng các nước châu Âu (như Rheinmetall của Đức tại Ukraine) đã chuyển dịch từ viện trợ sản phẩm hoàn chỉnh sang chuyển giao công nghệ và đồng sản xuất. Việc Ukraine nội địa hóa một phần linh kiện tên lửa đánh chặn tầm xa hoặc lắp ráp các hệ thống FrankenSAM (kết hợp bệ phóng phương Tây với radar/tên lửa Xô-viết hoặc ngược lại) là minh chứng cho việc họ đang làm chủ công nghệ lõi.

2. Nhận xét và kết luận

Câu chuyện là khi nào tính phi đối xứng trong chiến tranh tiêu hao lẫn nhau đó mang lại lợi thế rõ rệt về cục diện chiến tranh? Các mục tiêu của Nga đều là các mục tiêu có giá trị lớn, như các nhà máy lọc dầu, dần dần sẽ đi đến chỗ “không được sửa nữa” hoặc “sửa cũng không được”. Các cảng xuất khẩu dầu thô của Nga tiếp tục bị phong tỏa, sửa là bắn phá, sửa là bắn phá… Nếu cứ duy trì đà này, người ta đang đặt câu hỏi bộ máy của Putler có cầm cự được đến cuối năm nay hay không.

Có người thận trọng đến mức: vẫn còn quá sớm để nói về một chiến thắng của Ukraine, sau đó giải thích là Nga vẫn có khả năng lật ngược thế cờ, tức thắng lại được. Tôi trả lời: Thế trận chiến lược vậy là đã ngã ngũ, nhưng bản thân tôi chưa bao giờ cho rằng Ukraine có thể thắng được cuộc chiến này, dù chắc chắn họ sẽ “thắng”. Chữ THẮNG sau trong ngoặc kép.

Bạn đọc thì hiểu ngay vì tôi đã viết nhiều lần: Ukraine sẽ làm cho mặt trận của Nga bị vỡ ở nhiều chỗ, song song với trong nước sức ép ngày một gia tăng. Như hiện tại thiếu nhiên liệu, trước đó là sự suy giảm của ngành vận tải đường sắt… chi phí vận tải sẽ tăng lên nhiều lần, thậm chí tê liệt ở một số vùng dẫn đến toàn bộ nền kinh tế bị tê liệt.

Lại có người nói: Bây giờ kinh tế số, Nga thành công trong áp dụng đồng tiền số… thì phải nói rằng đó là phương thức thanh toán mới, nó không thay thế được vận tải hàng hóa và hành khách, vẫn cứ phải là người thật, vật thật. Sức ép đủ để nội bộ nước Nga sinh loạn, Putler bị lật đổ từ đó bọn cầm quyền mới không bị vướng phải chuyện “thất bại chính trị cá nhân” như Putler, lúc đó mới có lối thoát cho chiến tranh, tức là Nga rút quân mà chẳng cần điều kiện gì cả.

Cho đến nay, những gì đang diễn ra cho thấy Nga của Putler không có cách nào khác ngoài tiếp tục leo thang – tức là không có sự thay đổi về CHẤT. Điều này không chỉ bây giờ mà từ năm 2023 khi tấn công chiếm Bakhmut, tôi đã nhận xét rồi: Hồi đó Nga mạnh hơn nhiều, có những ngày bắn 75.000 quả đạn pháo chứ không phải vài nghìn hơn 1 vạn như bây giờ. Nhưng cách thi hành chiến tranh kiểu Liên Xô này hao tổn ghê gớm quá, nên họ sẽ nhanh chóng cạn kiệt nguồn lực.

Nga của năm 2026 còn thảm hại hơn nhiều: Pháo binh gần như không còn ưu thế so với Ukraine về số lượng, thua đứt về chất lượng xét về độ chính xác. Thế mạnh về thiết giáp không còn; bộ đội tấn công bằng chân hoặc xe máy, coi như không có hy vọng gì ngoài “sống sót lâu hơn vài giờ đồng hồ ngoài mặt trận”; hậu cần xe tải ngày càng thiếu… Tương lai các tuyến xe lửa dẫn tới mặt trận dần dần bị đánh tê liệt nốt, thì đúng chỉ có nước vỡ trận.

Để khắc phục, trước mắt Nga phải xây dựng được hệ thống chỉ thị mục tiêu – quan trắc quân sự – kết nối phần nào tiếp cận gần đạt mức trước đây có Starlink. Xây dựng lại lực lượng thiết giáp đủ sức chống được UAV (lại phải phát triển UAV chống UAV đi theo các đơn vị thiết giáp này). Nỗ lực sản xuất để có được số lượng pháo binh và đạn cho chúng, chỉ cần nhiều bằng nửa so với thời Bakhmut (cách đây 3 năm). Và cuối cùng là không quân Nga phải làm chủ bầu trời như trước, đánh gục phòng không Ukraine, bắn hạ tất cả F-16 với Mirage của nước này… Nói chung là không tưởng.

Sâu trong nội địa, phải chế tạo bù đắp số lượng giàn phòng không chỉ cần một nửa so với trước chiến tranh thôi. Như số liệu Bộ Tổng tham mưu Ukraine báo cáo đến nay diệt được 1.470 giàn phòng không, thôi thì Nga phải chế tạo ra được một nửa số đó (mất vài năm!). Và không chỉ thế, chất lượng của chúng phải bắn hạ được phần lớn các thứ vũ khí không kích Ukraine đang dùng. Lại thêm một giả định không tưởng nữa.

Vì vậy, người Ukraine sẽ không đủ sức để thắng nhưng vẫn sẽ “thắng”, vì Nga không còn khả năng lật ngược được thế cờ. Nhìn mặt Putler trong video gặp Gerasimov mới đây, đã thấy già mõ và thảm hại, như cái xác không hồn. Nếu như năm ngoái khi Trump mới nhậm chức, Ukraine còn chưa được như bây giờ hắn khôn ngoan giảm bớt các yêu sách, có phải đã thoát rồi không. 

“Tham thì thâm, ông vải bảo thầm rằng chớ có tham!” 

PHÚC LAI 05.07.2026