Hoàng Quốc Dũng - Ngừng bắn… nhưng vẫn nổ súng

Trong lịch sử chiến tranh thế giới, đã có không ít thỏa thuận ngừng bắn được ký kết, nhưng ngay sau đó tiếng súng vẫn chưa thể im hẳn. Điều này gần như là “quy luật”: trên giấy tờ là ngừng bắn, nhưng trên thực địa, xung đột vẫn tiếp diễn dưới nhiều hình thức.

Tình hình ngừng bắn giữa Mỹ-Israel và Iran hiện nay cũng không phải ngoại lệ.

Trước hết, phía Mỹ-Israel dường như đã loại Liban ra khỏi phạm vi áp dụng của lệnh ngừng bắn. Cụ thể, ngay trong ngày hôm nay, các cuộc không kích vẫn diễn ra dữ dội tại Beirut (15 điểm bị bắn phá, hàng trăm người bị thương, khoảng 20 người chết). Điều đó cho thấy ranh giới của “ngừng bắn” không hề rõ ràng, và có thể bị diễn giải tùy theo lợi ích chiến lược của từng bên.

Ở chiều ngược lại, Iran cũng không hoàn toàn “ngồi yên”. Các hoạt động quân sự vẫn tiếp tục, đặc biệt là các đòn tấn công nhằm vào những quốc gia trong khu vực được xem là đồng minh của Mỹ như Ả Rập Xê Út, Bahrain hay Kuwait.  Điều này phản ánh một thực tế: ngay cả khi chấp nhận ngừng bắn trực tiếp, các bên vẫn duy trì áp lực gián tiếp thông qua các điểm nóng khác.

Tuy nhiên, vẫn có một số yếu tố cho phép chúng ta tạm thời lạc quan rằng lệnh ngừng bắn này có thể được duy trì ở mức độ nhất định, nhằm tránh một cuộc leo thang gây tổn thất nghiêm trọng cho toàn khu vực và cả thế giới:

1. Sự hỗn loạn ban đầu là điều thường thấy

Trong hầu hết các thỏa thuận ngừng bắn, giai đoạn đầu luôn đi kèm với những vi phạm lẻ tẻ hoặc những cách hiểu khác nhau về phạm vi áp dụng. Đây không hẳn là dấu hiệu thất bại, mà là một phần của quá trình “ổn định lại” sau xung đột.

2. Vai trò quyết định của Mỹ

Mỹ hiện là bên mong mỏi rõ ràng trong việc hạ nhiệt căng thẳng, và cũng là tác nhân có ảnh hưởng lớn nhất đến cục diện.

3. Tín hiệu từ Iran

Việc Iran cho phép « nhỏ giọt » một số tàu thuyền lưu thông qua eo biển Hormuz là một tín hiệu tích cực. Động thái này cho thấy Tehran chưa muốn đẩy tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát. Hiện tại có 800 tầu lớn nhỏ đang xếp hàng đi qua đây với hơn 20.000 thủy thủ đang nằm chờ.

Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn này trước hết chỉ nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán tiếp tục. Hy vọng các bên sẽ thể hiện thiện chí thực sự để chấm dứt cuộc chiến dở hơi này, vốn đang gây ảnh hưởng đến toàn thế giới.

Tự nhiên bây giờ Iran lại đòi thu “lộ phí” qua đây. Nghe mà thấy… đau lòng cho thiên hạ. Nếu thật vậy, mỗi năm họ có thể thu về hàng trăm tỉ đô. Hahaha. Chờ xem Donald Trump sẽ đàm phán ra sao. Hy vọng ông lại dùng “vũ khí quen thuộc” là dọa đánh thuế, thứ mà ông từng áp dụng với gần như cả thế giới, bây giờ áp dụng với Iran.

HOÀNG QUỐC DŨNG 08.04.2026