Lê Diễn Đức – Nước Mỹ có bị cộng sản đe dọa không?

 

Ngày 03/07/2026, nhân dịp kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ (1776-2026), tại núi Rushmore, Nam Dakota, nơi trên vách núi có tượng vinh danh bốn gương mặt Tổng thống Hoa Kỳ George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt và Abraham Lincoln. 

Thay vì một bài phát biểu tôn vinh lòng yêu nước, kêu gọi đoàn kết như các tổng thống tiền nhiệm vẫn làm, Tổng thống Donald Trump lại chuyển hướng sang một kịch bản đen tối, liên tục sử dụng từ khóa "chủ nghĩa cộng sản" và coi đây là "mối đe dọa sinh tử" đối với tự do của nước Mỹ.

Phát biểu này hoàn toàn sai lệch so với định nghĩa học thuật về chủ nghĩa cộng sản. Bản chất của bài phát biểu không phải là một phân tích thực tế, mà là một chiến thuật dán nhãn chính trị nhằm phục vụ cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.

Chủ nghĩa cộng sản thực sự đòi hỏi việc xóa bỏ sở hữu tư nhân, quốc hữu hóa hoàn toàn tư liệu sản xuất và do một đảng duy nhất lãnh đạo kiểm soát toàn bộ nền kinh tế.

Ở Mỹ không có bất kỳ chính trị gia có tầm ảnh hưởng nào thuộc Đảng Dân chủ (kể cả rất tả như Bernie Sanders hay các gương mặt trẻ mới thắng cử sơ bộ ở tiểu bang New York) kêu gọi xóa bỏ kinh tế thị trường hay quyền sở hữu tư nhân.

Đối với những người ủng hộ ông Trump, những thông điệp này đánh trúng vào mối lo ngại của họ về sự thay đổi nhân khẩu học và sự trỗi dậy của các tư tưởng xã hội chủ nghĩa trong hệ thống giáo dục cũng như các thể chế Mỹ.

Thuật ngữ này đặc biệt hiệu quả trong việc gắn kết và kích động khối cử tri bảo thủ. Nó tạo ra kẻ thù chung để củng cố lòng trung thành và thúc đẩy những người ủng hộ đi bỏ phiếu.

Ông Trump sử dụng các từ ngữ nặng nề để đối lập giữa bản sắc truyền thống và phe cánh tả. Mục đích là để làm mất uy tín của các chính sách tiến bộ (như bảo hiểm y tế toàn dân, hỗ trợ nhà ở) của đảng Dân chủ bằng cách gán cho chúng các nhãn mác cực đoan.

 

Dưới góc độ khoa học chính trị và phản ánh một sự khác biệt rất lớn trong cách hiểu về thuật ngữ giữa người Mỹ và người châu Âu.

Các nước Bắc Âu (như Đan Mạch, Phần Lan, Thụy Điển, Na Uy...) vận hành nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, tôn trọng quyền sở hữu tư nhân và thị trường tự do. Hệ thống y tế miễn phí và giáo dục công của họ được tài trợ thông qua mức thuế thu nhập rất cao, chứ không phải do nhà nước kiểm soát hoàn toàn như người Mỹ nghĩ!

Đối với nhiều người Mỹ, bất kỳ chính sách nào có yếu tố "thuế cao" hoặc "nhà nước quản lý" đều dễ bị đánh đồng với chủ nghĩa xã hội hoặc chủ nghĩa cộng sản. Mỹ tôn sùng chủ nghĩa cá nhân và thị trường tự do tuyệt đối. Họ coi y tế miễn phí toàn dân là sự can thiệp quá sâu của chính phủ vào tự do cá nhân.

Các chính trị gia Mỹ thường xuyên sử dụng từ "cộng sản" như một thứ vũ khí ngôn từ để gán ghép và làm giảm uy tín của các chính sách phúc lợi xã hội do phe đối lập đề xuất của phe Dân Chủ.

Các chuyên gia chính trị Mỹ (như tại Trung tâm Miller thuộc Đại học Virginia) đều khẳng định : Việc dán nhãn "cộng sản cốt lõi, không có đức tin" (hardcore, godless communists) cho các đối thủ chính trị là hoàn toàn vô căn cứ và sai lệch bản chất.

Những chính sách mà phe cánh tả tại Mỹ theo đuổi (như y tế miễn phí, tăng thuế người giàu, miễn học phí đại học công) thực chất thuộc mô hình Dân chủ Xã hội (Social Democracy) kiểu Bắc Âu. Mô hình này bảo hộ thị trường tư bản tự do kết hợp với lưới an sinh xã hội mạnh mẽ.

Bằng cách cố tình gọi các chính sách phúc lợi này là "mối hiểm họa cộng sản", ông Trump đã lợi dụng sự thiếu hụt kiến thức phân biệt giữa hai khái niệm này của một bộ phận công chúng Mỹ để gieo rắc nỗi sợ hãi.

Phân tích lý do vì sao chiến thuật này của ông Trump vẫn có người nghe, bởi vì nước Mỹ có lịch sử lâu đời với hai thời kỳ "Sợ Đỏ" (Red Scare), đặc biệt là kỷ nguyên McCarthy những năm 1950.

Từ khóa "Cộng sản" tại Mỹ không đơn thuần là một thuật ngữ kinh tế - chính trị, mà đã bị biến thành một "từ bẩn" (pejorative term) đại diện cho những gì phản Mỹ, độc tài và tước đoạt tự do. Ông Trump chỉ đang "kích hoạt" lại nỗi sợ tâm lý đặc trưng có sẵn này để phục vụ mục đích cá nhân.

Bài phát biểu diễn ra ngay trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 vẽ ra một "kẻ thù chung" cực đoan (Cộng sản) là cách nhanh nhất để tập hợp cử tri bảo thủ, thúc đẩy họ đi bầu. Sử dụng những ngôn từ mang tính kích động và chia rẽ ý thức hệ sâu sắc để hướng sự chú ý của cử tri ra khỏi các vấn đề thực tế khó khăn trong nước hiện tại (như lạm phát, giá năng lượng).

Nước Mỹ hiện tại không hề bị đe dọa bởi chủ nghĩa cộng sản theo đúng nghĩa đen của từ này. Bài phát biểu tại Nam Dakota của ông Trump là một minh chứng điển hình cho thấy ngôn từ chính trị có thể bị bóp méo như thế nào để làm vũ khí tranh cử.

Đối với một người quan sát tỉnh táo, điều đáng sợ không phải là "chủ nghĩa cộng sản" đang tràn vào Mỹ, mà là sự phân cực sâu sắc được nuôi dưỡng bằng những diễn ngôn dán nhãn sai lệch.

LÊ DIỄN ĐỨC 04.07.2026