Nguyễn Ngọc Chu – Ai sẽ là chủ đầu tư Tháp Tài chính, khách sạn 15 tầng tại Tràng Thi và 3 khách sạn tại góc Tràng Tiền-Đinh Tiên Hoàng ?

 

1. Không tự nhiên mà có

Tại sao trong dự kiến Điều chỉnh quy hoạch khu vực Hồ Gươm, nơi phải tuân thủ quy định chiều cao nghiêm ngặt, tự dưng lại xuất hiện khách sạn mới tại phố Tràng Thi cao 15 tầng, chỉ cách Hồ Gươm khoảng 100 m?

Không chỉ vậy, góc Đinh Tiên Hoàng-Tràng Tiền đề xuất xây liên tiếp 3 khách sạn mới. Còn dự kiến đập tòa nhà Bảo tàng Cách mạng Việt Nam (một phần của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia) để xây Tháp Tài chính.

Cũng trong quy hoạch này, các công trình 8a, 8b, 8c (trang 89) góc Đinh Tiên Hoàng và Tràng Tiền là ba tòa nhà khách sạn mới. Chúng tương ứng với 16c, 16b, 16a ở trang 32. Công trình 8a tương ứng với 16c. 8a ghi là tòa nhà cũ cải tạo thành khách sạn, nhưng 16c lại ghi là Trung tâm thông tin, nghĩa là bớt đi một khách sạn? Sao có thể có sai lệch như thế này trong một dự án quan trọng như vậy của Thủ đô?

Nhiều khách sạn lớn trên các khu đất vàng thuộc Nhà nước nay đã thuộc sở hữu tư nhân, hoặc tư nhân nắm cổ phần đa số. Thí dụ như khách sạn Phú Gia Nhà nước sở hữu 0 %, khách sạn Kim Liên Nhà nước sở hữu 0 %, khách sạn Pan Pacific Hà Nội Nhà nước sở hữu 0 %, khách sạn Thắng Lợi Nhà nước sở hữu 20 % - và còn rất nhiều thí dụ khác.

Những khu đất đề xuất xây dựng khách sạn và Tháp Tài chính hiện đang thuộc quyền sở hữu Nhà nước. Nhưng nếu được duyệt đi vào xây dựng như đề xuất trong quy hoạch thì ai sẽ là chủ đầu tư? Và dự báo, tương tự như nhiều trường hợp trước đó, Nhà nước có mất quyền sở hữu chăng?

Không bỗng nhiên mà xuất hiện tư tưởng này. Nó phải được thúc đẩy bằng một lực nào đó.

Trong quân sự, từ ngàn xưa đã quen thuộc chiến lược nghi binh - mở chiến dịch nơi này để đánh vào nơi khác.

 

2. Tầm nhìn và nhân văn

Vào những năm chiến tranh khốc liệt và cực kỳ thiếu thốn, lãnh đạo thành phố Hà Nội đã dồn lực xây Cung Thiếu nhi Hà Nội tại nơi đẹp nhất của Thủ đô, bên cạnh Hồ Hoàn Kiếm, cùng tòa nhà cũng được đánh giá là đặc biệt của thời đó. Tất cả dồn cho tài năng trẻ để sánh vai với các cường quốc năm châu. Đó thực sự là tầm nhìn trăm năm vì đất nước trồng người.

Nhưng nay tại sao lại đề nghị tháo dỡ Cung Thiếu nhi Hà Nội? Các cháu thiếu nhi không xứng đáng được học tập và đào tạo tài năng ở bên cạnh Hồ Gươm chăng? Có công trình văn hóa nào quan trọng hơn trung tâm nuôi dưỡng tài năng trẻ? Nếu chưa đẹp và chưa đủ phương tiện thì cải tạo đầu tư thêm để phục vụ các cháu. Một đề xuất không chỉ hạn chế tầm nhìn mà còn thương tổn đến cả nhân văn, đi ngược với truyền thống của ông cha, luôn dành điều tốt nhất cho nhỏ. Thế hệ lãnh đạo Thủ đô những năm 1970 dưới suối vàng sẽ nghĩ gì?

Ở mặt kiến trúc, dành cho các nhà chuyên môn, nhưng theo quan điểm cá nhân, các công trình trong phối cảnh của dự án còn kém xa so với Cung Thiếu nhi Hà Nội.

3. Không phải cứ có công trình văn hóa là nâng tầm văn hóa

Đề xuất Khải Hoàn Môn về ý tưởng và kiến trúc là thất bại. Thất bại nữa là Bảo tàng Hòa Bình. Cứ có tên Hòa Bình là có hiện vật trưng bày ư? Bạn trưng bày gì ở trong Bảo tàng Hòa Bình? Tại sao lại đặt Bảo tàng Hoà bình ở đây? Tự Hồ Hoàn Kiếm, lịch sử, tên gọi và không gian đã là Hòa Bình rồi.

Chúng ta đã có thừa bảo tàng, chỉ thiếu hiện vật. Vì thiếu hiện vật quý hiếm nên người xem không đông. Có xây thêm cả chục bảo tàng mà không có hiện vật đặc sắc thì vẫn không thu hút được người xem.

Cũng như vậy là các nhà hát của Thủ đô đang chưa dùng hết công suất. Khu vực Hồ Hoàn Kiếm ngoài Nhà hát Lớn thì mới thêm Nhà hát Hồ Gươm. Nay đang chuẩn bị xây dựng Nhà hát Quân đội ở 33 Phạm Ngũ Lão. Đó là chưa nói đến các nhà hát khác, bao gồm Nhà hát Ngọc Trai đang xây dựng - bất chấp làn sóng phả đối và sự thiếu đồng thuận từ một bộ phận lớn dư luận xã hội.

Cạnh Nhà hát Lớn, đề xuất xây dựng thêm Nhà hát Mở 850 chỗ ngồi cùng sân khấu ngoài trời 5.000 chỗ ngồi và Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật Hà Nội là những đề xuất phí phạm. Vì các công trình này không biện minh được tính đòi hỏi của nhu cầu thực tiễn, càng xa với yêu cầu tài chính về thu hồi vốn đầu tư. Chưa nói đến phối cảnh đề xuất như trong dự án là rất xấu.

Không phải cứ xây dựng nhiều công trình gắn tên văn hóa là nâng tầm văn hóa của dân tộc. Điều dễ nhìn thấy là các công trình này sẽ dọn không gian, mở tầm nhìn và tôn vinh cho Tháp Tài chính nếu được duyệt.

Chia sẻ

Sẽ còn nhiều điều phải bàn luận nữa về Dự án Điều chỉnh quy hoạch khu vực Hồ Gươm. Thật tiếc cho công sức của những người tham gia Dự án vì đã dồn không ít trí tuệ, thời gian và sức lao động cho một hướng đi sai lầm. Vai trò cá nhân của người đứng đầu vô cùng to lớn trong sự thành bại. Dù ai tài trợ thì cuối cùng cũng là nguồn lực của nhân dân.

Từ đây, muốn giảm thiểu tổn thất về chi phí, và quan trọng hơn nữa là không làm tổn hại đến cảnh quan, linh khí, sức sống của khu vực Hồ Gươm lịch sử, dù sửa đổi lớn hay nhỏ, nhất thiết cần phải có cạnh tranh qua các cuộc thi chuyên nghiệp.

NGUYỄN NGỌC CHU 18.09.2026