Nguyễn Hồng Vũ - Mọi công dân đều bình đẳng và cần được pháp luật bảo vệ!

Anh Quyền Linh đang kiến nghị rằng “nhà làm luật và bảo vệ pháp luật cần có những biện pháp quyết liệt, khẩn cấp để bảo vệ công dân trên không gian mạng”.

Cụ thể là bảo vệ uy tín của anh và những người thân trong gia đình trước những bàn tán liên quan đến “vai trò” của anh trong vụ An Cung Hoàn giả và Công ty Amity (tiền thân là Công ty TNHH Nghệ Sĩ Quyền Linh). Thì tôi lại nghĩ đến một vấn đề khác, cũng rất cần được pháp luật bảo vệ: "quyền được tiếp cận thông tin sức khỏe chính xác của người dân".

Để ban hành một luật mới hay sửa đổi một luật hiện hành, tất nhiên cần một quá trình lập pháp không thể diễn ra trong ngày một ngày hai. Dự luật phải được nghiên cứu, thảo luận, chỉnh sửa và thông qua theo đúng quy trình.

Vì vậy, nếu nói đến điều gì cần “khẩn cấp” hơn, thì dưới góc nhìn của một người làm nghiên cứu trong lĩnh vực y sinh, tôi cho rằng đó là việc siết chặt và thực thi hiệu quả hơn các cơ chế quản lý đối với quảng cáo sai sự thật. Đặc biệt là quảng cáo các sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe, như Quyền Linh đã từng vi phạm "nhiều lần" trong quá khứ.

Năm 2025, nhiều người không khỏi “ngỡ ngàng” khi những vụ việc liên quan đến các quảng cáo trước đây của Quyền Linh được cơ quan chức năng xử lý theo hướng “làm việc và nghiêm túc nhắc nhở”, trong khi thông tin được công khai cho biết đã quá thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quảng cáo.

Đối với tôi, và có lẽ đối với nhiều người làm việc trong ngành Y, đây chẳng khác nào một gáo nước lạnh. Tại sao tôi lại nói như thế? Hãy nhìn lại thử xem Quyền Linh đã quảng cáo những gì:

- Năm 2021, Quyền Linh quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe Scurma Fizzy, với những nội dung được giới thiệu theo hướng “hỗ trợ điều trị tận gốc các tế bào ung thư”, hỗ trợ điều trị vết loét dạ dày và có hiệu quả “gấp hơn 70 lần” so với curcumin thông thường. Sau khi nội dung quảng cáo bị "vạch trần" sai sự thật, Quyền Linh thừa nhận mình “thiếu tiết chế” và xin lỗi khán giả.

- Giai đoạn 2022–2023, Quyền Linh và Cát Tường xuất hiện trong các clip quảng cáo sản phẩm Diasure, với nội dung hướng tới người bệnh tiểu đường. Trong đó đề cập đến việc kiểm soát đường huyết và tránh những biến chứng nghiêm trọng như cắt chân, suy thận, mù mắt, đột quỵ... Sau khi bị phát hiện "nói láo" lần nữa, Quyền Linh thừa nhận mình đã “ngộ nhận” về sản phẩm.

- Cũng trong khoảng thời gian đó, Quyền Linh còn quảng cáo cho sữa Ovisure Gold. Với thông điệp rằng uống “2 ly mỗi ngày” có thể giúp giảm đau nhức xương khớp, làm xương khớp chắc khỏe chỉ sau một tháng, đồng thời ngăn ngừa thoái hóa, thoát vị đĩa đệm, chống loãng xương và giúp vận động dễ dàng.

Vấn đề ở đây không đơn giản là một nghệ sĩ quảng cáo hơi quá lời. Khi một người nổi tiếng xuất hiện với hình ảnh người cha, người chồng, một người gần gũi với công chúng, lại gắn với hình ảnh một người thường xuyên "làm từ thiện", rồi đứng ra giới thiệu một sản phẩm sức khỏe, thông điệp đó có thể được tiếp nhận hoàn toàn khác với một quảng cáo thông thường. Người xem không chỉ nghe nội dung của quảng cáo. Họ còn "vô thức" sử dụng độ tin cậy dành cho người nói để đánh giá sản phẩm.

Đó chính là lý do nghiên cứu về misinformation trong ung thư và các bệnh mạn tính đặc biệt quan tâm đến ảnh hưởng của mạng xã hội, người nổi tiếng và hoạt động marketing đối với quyết định sức khỏe của bệnh nhân. Những thông tin chưa được chứng minh có thể khiến người bệnh đặt niềm tin sai chỗ, trì hoãn hoặc bỏ qua những phương pháp điều trị đã có bằng chứng.

Vài năm trước, khi tôi viết những bài phân tích về các nội dung quảng cáo sản phẩm dành cho người tiểu đường, tôi từng nhận được tin nhắn của nhiều độc giả với một câu chuyện rất giống nhau: “Khổ lắm, cha mẹ, ông bà không tin con cháu, không tin bác sĩ, chỉ tin Quyền Linh thôi!”. Đây mới chính là điều đáng suy nghĩ.

Với một sản phẩm tiêu dùng thông thường, quảng cáo quá mức có thể khiến người mua mất tiền. Nhưng với một sản phẩm được quảng cáo cho bệnh nhân ung thư, tiểu đường hoặc những người đang mắc bệnh nghiêm trọng, cái giá của một lời quảng cáo quá mức có thể lớn hơn rất nhiều, đó là sức khỏe, đó là thời gian vàng, đó là những biến chứng không thể phục hồi do bỏ thuốc điều trị, v.v... Thậm chí có thể người chịu hậu quả không còn cơ hội để lên tiếng, để đòi hỏi trách nhiệm hay để kêu gọi các nhà làm luật quan tâm đến vấn đề này.

Hiện nay, dư luận cũng đang đặt câu hỏi về mối quan hệ giữa Quyền Linh và Công ty TNHH Sản xuất Dược mỹ phẩm Tami Natural Home, trong bối cảnh doanh nghiệp này đang có liên quan trong vụ án An Cung Hoàn giả. Theo những thông tin được công khai, Công ty TNHH Nghệ Sĩ Quyền Linh từng góp vốn 9,2 tỉ đồng, tương ứng 46 % vốn điều lệ của Tami. Tôi cho rằng những vấn đề liên quan đến trách nhiệm pháp lý trong vụ việc này cần được cơ quan chức năng xác minh và kết luận dựa trên chứng cứ, các bạn đừng nên vội phán xét.

Nhân dịp Quyền Linh đang kêu gọi "những nhà làm luật" thì tôi cũng cho rằng việc hoàn thiện pháp luật về quảng cáo sản phẩm sức khỏe không nên chỉ dừng ở chuyện “phạt được hay không vì đã quá thời hiệu”.

Cần đặt câu hỏi lớn hơn: "Nếu một hành vi quảng cáo sai sự thật có khả năng tiếp tục ảnh hưởng đến quyết định sức khỏe của người dân nhiều năm sau khi quảng cáo đã kết thúc, thì pháp luật hiện nay đã thực sự đủ sức bảo vệ người dân hay chưa?" Và nếu chưa, có lẽ đó mới là nơi các nhà làm luật cần dành sự quan tâm “khẩn cấp” hơn.

Trân trọng biết ơn

NGUYỄN HỒNG VŨ 28.09.2026