Phúc Lai - Cái chết ở Trung Nam Hải

(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 17/09/2026)

1. Liên tục có những tin AFU giải phóng chỗ này, chỗ khác, chẳng hạn họ đưa ra con số hơn 200 ki-lô-mét vuông lãnh thổ vừa được chiếm lại.

Diễn biến này, cùng với tốc độ của nó đúng như những gì chúng ta đã hình dung với nhau từ trước: AFU sẽ không thi hành chiến dịch tấn công ào ạt, bão táp như Bagration năm 1944 mà sẽ như những con sóng nhỏ đánh rã dần cái chân đập nước mà Surovikin đã dày công xây dựng. Còn chỗ nào tiến nhanh được, có nghĩa là vỡ lớn.

Hôm trước sau khi tin Putler cho dời thời hạn chiếm Donbas thêm 6 tháng và tôi vội vàng kết luận “cho thấy (1) Hắn đang yên tâm vì không có âm mưu lật đổ nào cả, hoàn toàn có thể kéo dài được chiến tranh mà bản thân vẫn an toàn và (2) Không thể thi hành Tổng động viên vào lúc này, dù kết quả bầu cử ngày 24/09 như thế nào”.

Đem chuyện này trao đổi với một “bà hàng nước” người Nga, anh ta nói: từ từ đừng kết luận vội vàng như vậy.

Cùng nhìn lại những lần trò chuyện trước của chúng ta, đã nói rất nhiều đến việc Nga bắt đầu thiếu quân để giữ được chiến tuyến, chứ chưa nói gì đến việc chiếm thêm đất của Ukraine. Kiểu gì cũng phải có thêm quân, nếu không thì vỡ trận, do vậy Putler đang đứng trước hai sự lựa chọn.

Nếu không tổng động viên thì trước sau cũng vỡ trận, vì chiến lược chiến thuật của cái quân đội này dựa trên số lượng người đông. Còn nếu tổng động viên, Nga đứng trước nguy cơ đổ vỡ về mặt xã hội. Khoảng 500 nghìn ông cựu chiến binh từ Ukraine về sẽ là tác nhân châm ngòi cho nổi loạn, khi đó Putler chỉ có khóc ra tiếng Mán.

Theo thông tin tôi tìm hiểu được, việc “gạn” nhân sự từ các tổ hợp để giữ lại những người thiết yếu không thể thay thế, những người khác không đủ tiêu chuẩn sẽ bị lôi cổ đi đánh nhau, không cho kết quả khả quan. Vì vậy vài ngày gần đây lại xuất hiện thông tin Nga đang đàm phán với Bắc Triều Tiên để thuê quân từ nước này. Cứ để câu chuyện lại ở đó đã.

2. Chết ở Trung Nam Hải

Tại sao bên lề BRICS năm nay tại Niu Đê-li, họ Tập từ chối gặp Putler? Điều này đã được thằng trợ lý Yuri Ushakov và sau đó truyền thông quốc tế xác nhận “họ Tập không xếp lịch họp hội đàm song phương” - một cách nói khác của từ chối không gặp. Có hai lý do dẫn đến chuyện này.

Lý do thứ nhất là đã gặp nhau quá nhiều từ sau khi nổ ra cuộc chiến tháng Hai năm 2022, và lần nào Putler cũng tranh thủ biến hội đàm thành chất liệu tuyên truyền rằng “Nga hoàn toàn không bị cô lập” (điều mà chính Lavrov mặt ngựa cũng đã phải thừa nhận cách đây mấy tháng). Tiếp tục gặp, đồng nghĩa với việc bộ mặt của Tập bị Putler tiếp tục bôi bẩn, điều mà ông ta không muốn vì từ khi Trump quay lại Nhà trắng năm 2025, Trung Quốc muốn đóng vai cường quốc đáng tin cậy của thế giới.

Lý do thứ hai, là việc Nga đang cháy túi, nên không ngừng hối thúc về dự án “Sức mạnh Siberia-2”. Dẫn đến việc trước đó, tại hội nghị SCO ở Bishkek, Trung Quốc đã thẳng thừng yêu cầu Nga dừng cái trò thúc bách này lại.  

Thực chất của câu chuyện, là Trung Quốc đang chết, thực sự chết. Từ cách đây đến 2 năm có người cho rằng Trung Quốc hưởng quá nhiều lợi lộc từ cuộc chiến tranh của Nga ở Ukraine, nhất là mua được dầu khí giá rẻ, điều này đúng nhưng chưa sát. Hồi đó tôi đã tính cái khoản “mua được rẻ” đó đâu như chỉ đóng góp có 0,3 % GDP của Trung Quốc thôi, nhưng cái HẠI của cuộc chiến tranh này gây ra cho nền kinh tế sản xuất của Trung Quốc là đáng kể: Mất đi thị trường châu Âu.

Cái MẤT này có thể không mất ngay lúc đó, nhưng nó là một quá trình đi xuống dần dần và sẽ ngấm đòn vào một thời điểm nào đó sau 2/2022 vài năm. Và từ khi ông Trump quay lại làm Tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ, chính sách của ông này đúng là cũng không hề dễ chịu với Trung Quốc và nước này chính thức rơi vào tình thế khó khăn. Đến đây quý vị có thể nhận ra cái thời điểm đó là vào lúc nào: Từ sau khi Trump quay lại Nhà Trắng.

Dù chính sách của Trump không hẳn là thương chiến chống Trung Quốc một cách rõ rệt theo nghĩa là bài bản, nhưng chắc chắn có tác động, thậm chí tác động lớn. Hôm qua sau khi nói chuyện với một người bạn Trung Quốc, anh này thừa nhận khó khăn bây giờ là đáng kể và đúng là kinh tế Trung Quốc chưa thực sự phục hồi sau Covid, đã dính cuộc chiến tranh của Putler, và bây giờ là trò khuấy đảo của Trump.

Khác với Ấn Độ nhắm vào phân khúc bình dân, nền kinh tế sản xuất của Trung Quốc nhắm vào thị trường thế giới mà Âu và Mỹ là hai địa bàn chính, vì vậy hàng hóa của họ sản xuất ra là chất lượng cao hoặc tối thiểu là trên trung bình đến khá. Tôi có nêu nhận xét của mình với anh bạn Trung Quốc: Đến cái xe Haval của Trung Quốc còn thuộc phân khúc “trên bình dân” nghĩa là tầng lớp bình dân của Trung Quốc nhìn chung là khó với tới, và anh ta đồng ý.

Nền kinh tế sản xuất của Trung Quốc chưa quay được sang để phục vụ cho thị trường bình dân trong nước vốn chiếm đa số, thì đã rơi vào suy thoái. Đây chính là điểm tử huyệt của nền kinh tế này. Bán linh kiện cho Nga sản xuất UAV thì đáng bao nhiêu so với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này chứ.

Từ góc độ đó, quý vị có thể thấy được mua dầu khí giá rẻ của Putler thì có tác dụng gì, khi nền kinh tế suy thoái. Mục đích mua được năng lượng giá rẻ, dồi dào là để phục vụ sản xuất, mà sản xuất đình đốn thì năng lượng đó là vô nghĩa.

Trước đây tôi cũng đã từng phiếm đàm rằng, nếu Nga tan rã thì Viễn Đông sẽ bị Trung Quốc chiếm. Đúng là chuyện phiếm. Trung Quốc tuy có đông dân, có cần đất... nhưng họ vẫn còn những vùng mênh mông chưa dùng hết. Trong khi đó, nếu đưa dân sang xâm chiếm Viễn Đông và cả Đông Siberia của Nga, ngoài việc đưa người sang, đúng là khai thác tài nguyên thì sướng nhưng lại phải đầu tư hạ tầng vào một vùng đất băng giá vĩnh cửu.

Vì vậy nếu cần gì ở Nga, Trung Quốc cần sự đảm bảo cho các dự án đầu tư khai thác từ phía Nhà nước Nga. Nôm na là Tập Cận Bình cần sự tồn tại của Putler. Cần thì có cần, nhưng biến thành gánh nặng thì không được.

Cuộc chiến của Putler kéo dài quá lâu trong khi kinh tế Trung Quốc đang bế tắc không lối thoát, và với quy mô của nó, hoàn toàn có thể đạt điểm tới hạn trong một thời gian ngắn sắp tới, chứ không lâu. Theo người bạn Trung Quốc của tôi cho biết, lượng doanh nghiệp Trung Quốc phá sản trong thời gian qua cũng đã lên đến báo động. Nếu không có cách cứu vãn sớm thì “cái chết ở Trung Nam Hải” hoàn toàn có thể diễn ra.

Vì vậy, điều mà Tập Cận Bình cần lúc này, là Putler ngừng chiến và Trump bị vô hiệu hóa. Các dấu hiệu của Nga cho thấy nước này đang đi đến bờ vực, nếu không dừng lại thì cả nó lẫn chủ nhân của nó, không cứu vãn được.

Bên kia đại dương cũng vậy, chính sách của Trump nhất là cuộc chiến chống Iran, cũng đã và đang đi vào ngõ cụt, không có lối thoát. Nếu cuối năm nay Trump bị vô hiệu hóa vì Cộng hòa thua bầu cử giữa nhiệm kỳ, thì Putler hết phép, làm gì còn uy tín trước bọn lâu la đàn em, khả năng rất cao là bị lật đổ; đây chính là điều mà họ Tập phải tính toán. Giữ lại Putler có thể có lợi cho Trung Quốc hơn, hoặc nếu thay thế thì chắc chắn là phải một tên nào đó mà Trung Nam Hải sai khiến được.

Đi đến chỗ này, nhìn chung không còn cửa thắng cho Putler trên chiến trường Ukraine, dù bằng cách nào. Phải chăng vì nhận ra Trung Quốc đã ngấm đòn kinh tế, Ukraine đã bắt đầu nói chuyện được với lãnh đạo nước này về khả năng dừng cuộc chiến. Liệu đây có thể là những dự báo sát tình tình thời gian tới?    

3. Mới nhất: FED tăng lãi suất từ 3,75 lên 4...

... và giá dầu diesel tại Mỹ nhiều nơi đã chạm mốc kỷ lục 7 đô-la/galon và Houthi thì đang làm chủ Biển Đỏ. Lỗi tại Zelenskyy tấn công nhà máy lọc dầu Nga, ha ha.

Giá dầu diesel lên vào thời điểm chuẩn bị bước vào mùa thu hoạch nông sản, nhất là các bang trung tây Hoa Kỳ sẽ là câu chuyện lớn trước bầu cử. Đã thế chuyện Houthi đang quậy cho thấy Trump tiếp tục sa lầy ở vùng Vịnh. Chấm hết. Cơ hội để Cộng hòa giữ được Hạ viện cuối năm nay là cực kỳ mong manh.

Mà khi Trump đã thành “vịt què” thì cũng đồng nghĩa với việc bọn chóp bu Nga (Siloviki và tài phiệt) buộc phải tính toán về số phận của Putler, nếu không thì chính bọn chúng cũng xuống vực. Có người nói: chúng sẽ đào tẩu – có, sẽ có thằng đào tẩu thì cũng sẽ có thằng ở lại, và thằng nào nắm được mấy vạn FSB, Rosgvardia và Quân khu Mục-tư-khoa, kẻ đó sẽ lật đổ Putler để nắm quyền.

Năm 1953, ngay sau khi Stalin qua đời chính các cận thần thân cận nhất như Beria, Malenkov, Khrushchev đã lập tức thanh trừng lẫn nhau để chiếm quyền. Cụ thể, Khrushchev cầm đầu, lôi kéo Zhukov xử tử Beria... Sau đó là quá trình quay xe đổ toàn bộ tội lỗi cho Stalin và khởi động tiến trình “phi Stalin hóa”. Giới Siloviki sẽ không đưa một người có tư tưởng dân chủ lên nắm quyền, mà sẽ chọn một nhân tố đủ cứng rắn nhưng thực dụng để đứng ra tuyên bố ngừng bắn, rút quân và ký kết thỏa thuận với Ukraine lẫn Phương Tây nhằm gỡ bỏ cấm vận.

Sự sụp đổ của một chế độ độc tài toàn trị thường diễn ra theo chiều hướng: rất chậm trong một thời gian dài, nhưng sau đó xảy ra cực kỳ nhanh chóng chỉ trong vài ngày. Tôi nghĩ kịch bản sẽ có thể thế này: Trump thành vịt què, có thể làm thay đổi chính sách đối ngoại, đặc biệt là việc rút khỏi chiến dịch Iran có thể xảy ra; nhưng không có nghĩa Trung Quốc sẽ dễ thở hơn. C

ó điều chắc chắn Trump sẽ không làm được gì để cứu Putler. Thậm chí xu hướng ủng hộ Ukraine trong Lưỡng viện Hoa Kỳ sẽ thắng thế, yêu cầu ông ta xiết chặt Putler, đồng thời mở rộng hơn việc hỗ trợ Ukraine. Trong trường hợp đó, việc giới chóp bu Nga quyết định được số phận của Putler để chấm dứt sớm cuộc chiến, sẽ cứu được phần nào nền kinh tế Trung Quốc. Vì thế Tập Cận Bình có thể ủng hộ phương án này của Siloviki.

4. Nhận xét và kết luận

Cuộc chiến đã đi đến tới hạn. Trong bài trước tôi đã phân tích tính vô nghĩa của trò bắn phá dùng Shahed của Nga: quá đắt đỏ, tốn kém và không có kết quả; còn muốn có kết quả thì sẽ sạt nghiệp hết sức nhanh chóng, kiểu đốt nhà sưởi ấm. Trên chiến trường, thì quá trình vỡ trận đang diễn ra từ từ và không loại trừ khi đến... giới hạn, thì có đổ vỡ lớn.

Về lính Kim Chi, hãy cùng hình dung rằng việc đưa hàng trăm nghìn quân sang sẽ gặp nhiều rào cản mà bất đồng ngôn ngữ là chuyện nhỏ. Các chuyện lớn hơn là học thuyết tác chiến khác biệt, nguy cơ đào tẩu, và quan trọng nhất là chi phí chi trả cũng như sự phản ứng gay gắt từ Hàn Quốc thậm chí là Mỹ.

Đó là còn chưa nói đến bán đảo Crimea vẫn đang bị phong tỏa, nếu Nga vỡ trận ở đó thì biến cố cung đình ở Kẩm-linh có thể xảy ra ngay và luôn.

Kịch bản tôi chỉ ra trên đây nói lên rằng chìa khóa kết thúc chiến sự không chỉ nằm ở một chiến thắng quân sự tuyệt đối trên chiến trường, mà nằm ở sự đạt tới hạn về kinh tế và chính trị. Các diễn biến chiến tranh cũng như quốc tế đang cho thấy Putler rơi vào thế đơn độc tuyệt đối.

Thứ nhất, hắn sẽ mất đi kỳ vọng vào chính trị Mỹ vào cuối năm nay. Hiện tại bế tắc  của “Sức mạnh Siberia – 2” đang cho thấy cỗ máy kinh tế của hắn đang bị Trung Quốc ngầm rút dần ống thở. Và các diễn tiến đó chắc chắn sẽ dẫn tới chỗ hắn bị giới chóp bu Siloviki/tài phiệt xem là mối đe dọa sinh tồn. Kết cục này của Putler là không thể tránh khỏi.

PHÚC LAI 17.09.2026