Mai Quốc Ấn - Thủ tướng hãy nhớ là "banker"

Tân Thủ tướng Lê Minh Hưng từng là một "banker". Ông nhiều năm làm trong hệ thống ngân hàng, thành Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ở tuổi 46 vào năm 2016 và là Thống đốc trẻ nhất Việt Nam.

Có một giám đốc chi nhánh ngân hàng từng nói thế này: “Làm ngân hàng là kinh doanh tiền! Chúng tôi đem tiền của cả ngàn người gửi để giao phó cho một chủ doanh nghiệp nào đó là mang theo sự kỳ vọng doanh nghiệp đó phát triển, trả được gốc và lãi. Nền việc thẩm định, rà soát phương án kinh doanh của doanh nghiệp ấy phải thật kỹ cho cả ngàn người đã tin tưởng gửi tiền vào ngân hàng.”

Nhậm chức thủ tướng nghĩa là ông Lê Minh Hưng phải điều hành chính phủ, vận hành kinh tế quốc gia. Nền kinh tế này có nguồn tiền từ thuế của người dân, chính phủ các cấp cũng tồn tại nhờ thuế dân. Những khoản vay ODA cũng được trả từ thuế dân.

Dùng thuế dân là dùng tiền của dân!

Từng ở cấp cao nhất của ngành ngân hàng và bây giờ là cấp cao nhất của Chính phủ, tôi hy vọng ông Lê Minh Hưng sẽ không quên tư duy banker về kinh doanh tiền của nhiều người. Tiền ở vị trí cao hơn còn là câu chuyện của nguồn lực con người và tài nguyên quốc gia. Trách nhiệm kinh doanh tiền ở mức cao nhất chính là vận dụng hiệu quả nội lực dân tộc. Và cả sự kỳ vọng kỹ trị-thứ mà nhiều năm qua nước ta rất thiếu, sau thời gian lãnh đạo của ông Sáu Dân, ông Sáu Khải (hai cố thủ tướng Võ Văn Kiệt, Phan Văn Khải).

Xin nói thẳng, điểm nghẽn của thể chế bắt đầu chính từ hệ thống vận hành nói hay làm dở, nói một đẳng làm một nẻo, ban hành chính sách bất lợi cho người dân, doanh nghiệp kéo dài trong nhiều năm. Ông Tô Lâm đã nhận diện điểm nghẽn này và có Nghị quyết 57, 59, 66, 68 cơ bản “mở đường” cho ông Lê Minh Hưng. Thì việc chứng minh và đáp ứng kỳ vọng về một chính khách kỹ trị quốc gia sẽ là trách nhiệm của Tân Thủ tướng.

Hôm qua, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nói “Chính phủ sẽ ưu tiên cao nhất cho công tác xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế; quyết liệt rà soát, sửa đổi đồng bộ các quy định pháp luật, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn, nút thắt và khơi thông, giải phóng mọi nguồn lực xã hội; xây dựng bộ máy tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.” Trong 5 định hướng lớn mà ông Lê Minh Hưng xác định vào ngày tuyên thệ nhậm chức, sư “ưu tiên cao nhất” này mới là sự mở đường cho các nguồn lực phát triển quốc gia.

Trụ cột của bất kỳ quốc gia nào cũng bắt đầu từ giáo dục và y tế. Với tư duy banker, chắc không khó để ông Lê Minh Hưng nhìn ra 2 nơi được đầu tư nhiều tiền nhất hay nói kiểu chính phủ là phân bổ ngân sách cao nhất. Nhưng nhiều năm qua, tiền thuế thu được đầu tư cho giáo dục và y tế đã hiệu quả chưa? Giáo dục chạy theo thành tích “nhạ” và y tế vì mục đích “tiến theo hoa hồng” (thứ hoa hồng đỏ tươi màu máu bệnh nhân) đã gây mất lòng tin nhân dân rất lớn.

Người có tâm tài thực sự sẽ không hợp tác với kẻ ngu ác, nguồn lực trong dân càng khó phát huy khi lãnh đạo và bộ máy “hành dân là chính”. Tôi cho rằng bên cạnh lơi thế được “mở đường” bằng nghị quyết thì ông Lê Minh Hưng cũng sẽ có bất lợi với sư dè dặt mà người dân, doanh nghiệp từng gặp phải với cách làm cũ trước đây.

Lần nữa hy vọng ông Thủ tướng nhớ rằng ông từng là banker! Nguồn lực quốc gia cần được trao đúng người phụ trách có chuyên môn và trách nhiệm thể hiện qua KPI (ví dụ tiêu chuẩn PII) và sự hài lòng của nhân dân.

Làm thôi, thưa Thủ tướng! Đất nước mình khẩu hiệu quá thừa mứa rồi.

MAI QUỐC ẤN 08.04.2026