Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Kết quả khảo sát có uy tín của Economist/YouGov ghi ngày 19–20/10 thể hiện một thông điệp chính trị rất rõ: Trong câu hỏi người Mỹ đồng cảm với bên nào hơn trong cuộc chiến, Ukraine có ưu thế áp đảo.
Điều đáng chú ý nhất không chỉ là khoảng cách 63 điểm phần trăm, mà còn là ý nghĩa của nó đối với chính sách đối ngoại Mỹ.
Ukraine: 66 % - sự ủng hộ dành cho đất nước đang chống lại cuộc xâm lược.
Hồi nhỏ, cứ đến thứ Tư hàng tuần, được nghỉ hai tiết học cuối, tôi lại lén mang truyện chưởng lên đồi, tìm một chỗ tựa lưng vào Kim Thân Phật Tổ mà đọc, mê mải đến quên cả giờ về.
Tôi đặc biệt khoái lối ăn nói của các nhân vật kiếm hiệp. Trước khi động thủ, dù đang căm thù nhau đến mức chỉ muốn băm vằm đối phương ra làm trăm mảnh, họ vẫn phải trao đổi vài câu đãi bôi cho phải đạo giang hồ.
Gặp người quen thì “Lâu ngày không gặp, các hạ vẫn mạnh giỏi chứ?”. Gặp người lạ thì “Nghe đại danh đã lâu, hôm nay mới có duyên diện kiến”. Đến lúc chuẩn bị lấy mạng nhau cũng phải khách sáo: “Đao kiếm vô tình, nếu có điều gì sơ suất, xin các hạ lượng thứ!”. Nghe thật lịch sự, cứ như hai ông bạn già đang mời nhau đánh cờ, chứ không phải sắp sửa chém nhau đến máu chảy đầu rơi.
Ngày 16/10/2026, Cơ quan Di trú Đài Loan đã thu hồi giấy phép nhập cảnh, trục xuất và cấm nhập cảnh trong 5 năm đối với một nam sinh viên trao đổi mang họ Vương đến từ Trung Quốc đại lục. Lý do được đưa ra là anh ta đăng tải hình ảnh và nội dung chính trị gây tranh cãi liên quan đến Tổng thống Lại Thanh Đức (Lai Ching Te).
Sự việc bắt nguồn từ ngày 12/10/2026, tại lễ bế mạc chương trình “Cầu nối Đài Loan” do Đại học Quốc gia Đài Loan (NTU) tổ chức. Tổng thống Lại Thanh Đức đến dự và phát biểu. Trong lúc đó, nam sinh viên họ Vương đã chụp ảnh bằng góc phối cảnh, tạo hiệu ứng như đang dùng ngón tay kẹp/nắm lấy đầu Tổng thống đang đứng trên bục.
Anh ta đăng hình ảnh và video lên Douyin (phiên bản TikTok của Trung Quốc) kèm các dòng chữ như: “Nhận lấy/hạ gục tiểu Lại Thanh Đức", "Lại Thanh Đức đang trước mắt, đây có phải cơ hội duy nhất trong đời không?".
Vài năm trước, người em họ của tôi (tuổi 60s) trong lúc hấp hối ở bệnh viện, bác sĩ từ ba trung tâm đứng chực chờ để ... xin tạng. Họ được bệnh viện báo. Tôi rất ngạc nhiên và thú thiệt là khó chịu, vì thấy họ giống như ... kền kền mặc áo trắng.
Tôi chủ động hỏi họ một chút thì mới biết là khi còn sống, nó tự nguyện đăng ký hiến tạng khi qua đời. Việc đăng ký của nó hoàn toàn hợp pháp, có chữ ký đàng hoàng, và ký trong lúc còn khỏe mạnh và tỉnh táo (dân trong nghề gọi là "written informed consent").
Thế nhưng người con của nó, tức cháu tôi, phản đối kịch liệt. Nó nhứt định không cho những kẻ chực chờ kia đụng đến ba nó. Là người có thẩm quyền trong y khoa, nó thậm chí còn có những cách nói khá gay gắt để đuổi họ ra khỏi phòng, mà tôi phải can.
Hiến tạng là hành động thiêng liêng nhưng lại chứa đựng nhiều quan niệm trái ngược.
Tôi từng gặp những người rất nhân hậu, nhưng khi nghe nói về hiến tạng, họ lắc đầu. Với họ, trong từng bộ phận cơ thể đều chứa đựng duyên, nghiệp. Vậy nên khi bộ phận ấy hồi sinh nơi cơ thể người khác, nó sẽ mang theo tất cả câu chuyện của quá khứ. Với họ, điều đó chả khác gì có hai linh hồn tồn tại trong một cơ thể sống…
Dưới góc nhìn y khoa, hiến tạng là nhân đạo, là trao đi bao cơ hội sinh tồn. Vì vậy, hành động này được xem là cao cả vô cùng.
Tin sáng
1. "2 cha con chết cháy trong nhà tại Gia Lai lúc rạng sáng"- Huhu buồn quá ạ. Trong các loại chết, chết cháy có vẻ là đau thương nhất.
Liên quan Gia Lai: "Vụ bố trí 5 hiệu trưởng làm giáo viên: Tỉnh Gia Lai chỉ ra thiếu sót"- Theo đó, "5 hiệu trưởng trước khi sắp xếp không được bố trí làm phó hiệu trưởng tại các trường mới mà chuyển sang làm giáo viên, chưa phù hợp với định hướng của UBND tỉnh".
Theo đó nữa: "Trường tiểu học Kim Đồng và Trường tiểu học Ngô Mây đều được bố trí 2 kế toán". Và theo đó nữa: "Đề nghị UBND phường Quy Nhơn Nam tổ chức kiểm điểm, xác định rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan trong công tác tham mưu và tổ chức thực hiện việc sắp xếp, bố trí cán bộ quản lý, nhân viên kế toán.
1. Tiêu chuẩn hóa toàn cầu
Trên phạm vi toàn cầu, đại đa số các quốc gia đặt mốc từ đủ 18 tuổi trở lên làm điều kiện pháp lý tiên quyết để một công dân có quyền tự quyết định hoàn toàn việc hiến mô, tạng. Tuy nhiên, ranh giới tuổi tác này được luật hóa khác nhau giữa hiến khi còn sống và hiến sau khi qua đời.
Hiến tạng khi còn sống : 18 tuổi là chuẩn chung tuyệt đối.
Hiến tạng sau khi chết/chết não
- Mô hình nhất quán 18 tuổi : Chỉ những người từ đủ 18 tuổi trở lên mới có quyền tự ký thẻ đăng ký hiến tạng sau khi chết. Nếu một người dưới 18 tuổi không may qua đời, việc hiến tặng không phụ thuộc vào ý chí trước đó của đứa trẻ, mà phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định nhân đạo của cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.
Mình thấy việc tự do biểu tình, bãi khóa thời Việt Nam Cộng Hòa chính là bản sao của nền dân chủ kiểu Pháp. Là do Nam Kỳ từng thuộc Pháp tới gần 100 năm. Dân Nam Kỳ du học Pháp nhiều, luật lệ cũng áp dụng của Pháp qua.
Tư tưởng thiên tả, tự do, bình đẳng, bác ái cũng từ Pháp mà ra. Sau khi Pháp rút khỏi miền Nam, cũng chính Pháp là nơi mà phong trào phản chiến mạnh nhất, có lẽ sau mỗi ở Mỹ (do tham chiến trực tiếp).
Tức là so với các nước phương Tây, đồng minh với Mỹ, thì Pháp là nước thân với Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa nhất. Chính vì sự gần gũi đó mà hiệp định hòa bình được ký tại Paris. Sau 75, khi bị Mỹ cấm vận, hàng hóa Việt kiều muốn gửi về Việt Nam đều thông qua Pháp.
Mỹ, vì mục đích duy trì vị thế siêu cường số 1 thế giới, đã xây dựng hệ thống đồng minh trải rộng khắp châu Âu, châu Á và Trung Đông suốt nhiều thập kỷ.
Chi phí bỏ ra không hề nhỏ, nhưng đổi lại, Mỹ cũng thu về không ít lợi ích. Từ việc bán vũ khí, nhận đóng góp và sự ủng hộ của đồng minh; cho đến việc tập hợp lực lượng trong những chiến dịch quân sự lớn như Iraq, Afghanistan, chống IS... Qua đó, Mỹ cũng tạo được thế kiềm chế, ngăn cản các đối thủ tiềm năng vươn lên soán ngôi số 1.
Các nước châu Âu và đồng minh nói chung cũng hưởng lợi từ chiến lược toàn cầu của Mỹ, nhưng đồng thời phải chấp nhận mức độ lệ thuộc không nhỏ vào Washington. Nói cho cùng, đây là mối quan hệ mà đôi bên đều có lợi ích!
Trong cuộc phỏng vấn với ABC News ngày 23/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đưa ra một tuyên bố ngắn gọn nhưng đầy sức nặng: “Tôi không chơi trò chơi với Trump. Đó là điểm khác biệt giữa tôi và Putin. Tôi thẳng thắn và trung thực.”
Đó không chỉ là lời giải thích về phong cách ngoại giao. Đó còn là thông điệp gửi đến Nhà Trắng trong thời điểm quan hệ Mỹ–Ukraine đang gặp nhiều sóng gió.
Zelensky không phủ nhận vai trò của Mỹ. Ông hiểu Ukraine cần sự hỗ trợ của Washington để bảo vệ đất nước và tiến tới hòa bình. Nhưng biết ơn một đối tác không có nghĩa là phải im lặng trước những quyết định gây bất lợi cho mình.
Chơn dung của anh hùng xa lộ dám xách xe đạp chạy xuống Đại Đồng tìm nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần xin chữ ký trong “tuyệt vọng” nè. Đúng là không hổ danh con trai của ta. Haha.
Trong ảnh, cậu bé tên là Quốc Khánh, được bác Thuần gởi tặng sách cười tít cả mắt. Bên cạnh là thầy giáo ngữ văn Lê Đông, lớp 7/8 trường THCS Tân An, La Gi. Kề bên nữa là “bạn gái” Thảo Ly. Mình đã gởi sách cho các cháu qua thầy.
Cũng nhân qua vụ này mà mình được biết thêm một người thầy tận tâm, thầm lặng của Lagi. Những lúc rảnh rỗi trên lớp, thầy Đông đi mua ve chai để lấy tiền mua sách vở học tập cho các em học sinh nghèo trong thị xã.
Đứa trẻ 7 tuổi - học lớp 2, hỏi: "Cha ơi, con xin tiền mẹ chơi chứng khoán, mua cổ phiếu VIC đang giao dịch quanh giá 236.500 đồng/CP trên sàn HOSE. Mẹ con mắng 'Tuổi ăn chưa no, lo chưa tới' mà muốn thành Quyết còi, nghĩa là sao cha?"
Người cha nói: "Đây là câu tục ngữ trong dân gian có hai tầng nghĩa. Nghĩa đen 'ăn chưa no' nói về lứa tuổi vị thành niên đang lớn, ăn rất khỏe nhưng có cảm giác chưa no. Nghĩa bóng chỉ người còn nhỏ dại, chưa biết lo toan chuyện ăn uống, cuộc sống.
"Lo chưa tới" nghĩa đen chưa đến mức phải gánh vác, lo toan những chuyện lớn trong gia đình và xã hội; nghĩa bóng nếu có lo thì cũng chưa đủ sâu sắc, thấu đáo và chín chắn. Con chưa thấu đáo sàn chứng khoán, mà muốn thao túng như Quyết còi là không thể".
Có một câu nói đùa nổi tiếng là ở Mỹ có hai thứ mà không ai tránh khỏi, đó là thuế và cái chết.
Ai rồi cũng chết, nhưng có mấy ai thực sự hiểu được ý nghĩa của cái chết, kể cả tui. Môt đứa trẻ thường tới 13 tuổi trở lên mới hiểu hết về cơ bản chết là gì, còn đứa nhỏ 7 tuổi có khi nó còn tưởng chết là tạm thời, là có thể đảo ngược.
Đó là cái chết, còn những thứ phức tạp cao siêu hơn như chết não, mô tái sinh, mô không tái sinh, tạng… thì là một ngôn ngữ xa lạ với cả người lớn, đừng nói tới trẻ con. Bạn đi hỏi bác sĩ không làm trong ngành hồi sức, ghép tạng coi định nghĩa chết não là gì, khả năng bác sĩ đó sẽ cà lăm là rất cao, đừng nói tới đứa nhỏ làm gì.
Tui đã đăng ký hiến mô cách đây 21 năm. Khi đó tui 35 tuổi và đã tìm hiểu kỹ về hiến mô là thế nào.
Tui đồng ý và hiểu việc người bệnh cần ghép tạng quan trọng thế nào nên tui đã ký giấy hiến mô, nếu lỡ tui có đi thì các con sẽ biết mà lần.
Mấy nay rần rần việc cho các học sinh làm khảo sát về hiến tạng mà không thông qua phụ huynh. Tui phản đối điều này dù các con tui đã lớn. Học sinh dưới 18 tuổi và cả nhiều người trưởng thành nếu không tìm hiểu, đọc về hiến tạng thì cũng khó mà trả lời khảo sát. Vì sao là không thông báo với phụ huynh trước khi lấy khảo sát?
Mấy ngày nay, ôm nỗi bất an và cay đắng nhìn vào cái đề án khảo sát, dự thảo của Bộ Y tế về luật hiến tạng con nít, lòng tôi và gia đình lúc nào cũng trĩu nặng và bức bối vô cùng.
Giữa những luồng ý kiến cố tình lèo lái, dùng áp lực số liệu của các bệnh nhi để gài bẫy đạo đức và hợp thức hóa điều luật, tôi đã từng có lúc cảm thấy vô vọng. Tôi sợ sự vô cảm của những cái đầu lạnh sẽ bấm nút thông qua, và rồi bất cứ đứa trẻ nào cũng có thể trở thành nạn nhân khi hành lang pháp lý mở cửa cho cái ác lách luật.
Nhưng hôm nay, đọc được bài phát biểu của đại biểu Phạm Khánh Phong Lan tại nghị trường, tôi bỗng thấy có chút hy vọng, có một đốm sáng nhỏ cuối đường hầm.. dù chẳng kỳ vọng nhiều.
Tin sáng
1. "Chốt chặn xuyên đêm, truy bắt 3 phạm nhân trốn trại giam A2"- Ý văn học là mới bắt được một đứa, còn 3 đứa đang... lêu lổng bên ngoài.
2. "Hai con trâu 'đại náo' làng quê, húc nhiều người bị thương ở Lâm Đồng"- Xem cái clip vừa buồn cười vừa hồi hộp. Ông đi mua trâu về, vừa hạ từ ô tô xuống, hai ông bung chạy, à húc ông chủ trâu bị thương nặng đã, húc tiếp mấy người, xông vào một đám cưới phá tanh bành.
Nể nhất ông chồng cứu vợ: Chở vợ xe máy, bị nó húc tung, vợ sợ quá không chạy được cứ lết lết, bị húc vào cổ, vài chỗ nữa. Chồng quay lại nhử cho trâu đuổi mình để vợ thoát. Ôi chồng quốc dân đây chứ tìm đâu nữa?
Tôi chưa nghe bộ Công an hay Giáo dục & Đào tạo hoặc một hội thảo xã hội, tâm lý học nào về hiện tượng trò đánh thầy ngay trong lớp học; để sửa đổi cách giáo huấn trẻ em từ gia đình, trong trường học và ngoài xã hội.
Vụ bạo lực học đường làm dậy sóng dư luận đa chiều về việc sáng 19/10/2026, tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi (Hà Nội), nam sinh L.H.V, 17 tuổi, lớp 12D5 đã đấm cô giáo L.T.H, dạy toán, kiêm chủ nhiệm lớp ngay trên bục giảng, khiến cô H gãy xương cánh mũi phải, bị thương tật 12 %. Em V. bị khởi tố và tạm giam.
Với trí nhớ hạn hẹp của mình, tôi liên tưởng vụ bạo hành học đường 14 năm trước tại Trường THPT Nguyễn Tất Thành (Q.6, TPHCM), thầy giáo L.Đ.H. (dạy môn Toán kiêm giáo viên chủ nhiệm lớp 10C20) đã bị học sinh N.Q.H lớp này đánh chảy máu đầu ngay trong giờ học.
Ngày 21-10-2026, Hội đồng Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tỉnh Khánh Hòa ban hành công văn số 112-CV/HĐĐ, dựa trên công văn số 317-CV/HĐĐTW ngày 19-10-2026 của Hội đồng Đội trung ương, yêu cầu các tổ chức Đội cơ sở trường học khảo sát ý kiến trẻ em về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Văn bản đưa ra chỉ tiêu “phấn đấu 100 % trẻ em tại địa phương tham gia lấy ý kiến”, đồng thời yêu cầu hướng dẫn trẻ trả lời qua Google forms và bảo đảm hoàn thành các câu hỏi. Công văn không đề cập quyền từ chối tham gia của trẻ, cũng không quy định việc thông báo hoặc tham khảo ý kiến cha mẹ, người giám hộ của trẻ.
Việc tham vấn trẻ em khi xây dựng chính sách là cần thiết và được pháp luật bảo đảm. Tuy nhiên, hiến mô, tạng là vấn đề y khoa phức tạp, liên quan trực tiếp đến sự toàn vẹn thân thể, sức khỏe và sinh mạng con người.
