Phúc Lai – Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 22/10/2026

 

1. Hôm qua lại có người tung tin: Zelenskyy đã phải nhượng bộ, và thò ra một cái lý luận mà có lẽ, không thể ngớ ngẩn hơn, mà như tôi thường gọi: đã ngu còn tỏ ra là dốt. Hắn bảo, là mặc dù, có thể là... Ukraine không từ bỏ chủ quyền nhưng... Hiến pháp cấm đòi lại bằng vũ lực.

Ơ hay, đóng băng đã đi đến công nhận đâu, còn bàn nhau chán ra ấy chứ. Sao cái lý luận này nó ngu thế nhỉ.

Vậy Zelenskyy đã nói gì với Fox News? Khi bị phóng viên đặt một câu hỏi có tính gài: “Ông có chấp nhận một thỏa thuận hòa bình mà đóng băng nguyên trạng như hiện tại, nơi các ông vẫn giữ 75 % đất nước hay không?” thì Zelenskyy trả lời thế này: “Yes, if we right now have to freeze... We call it ceasefire, or stop killing like President Trump called it: Frezze and stop”.

Đúng, nếu ngay lúc này chúng tôi phải đóng băng (chiến tuyến), chúng ta sẽ gọi đó là ngừng bắn, hoặc dừng chém giết, như tổng thống Trump kêu gọi : Hãy đóng băng và dừng việc giết người lại.

Như vậy, Zelenskyy rất tỉnh táo, khôn khéo và phải nói rằng, không gây căng thẳng nhưng kiên quyết, ngay lập tức ông ấy định nghĩa lại khái niệm. Đóng băng ở đây, là dừng bắn.

Nên nhớ rằng, trong lịch sử thế giới và cũng là lịch sử của pháp luật quốc tế, việc đóng băng xung đột như trường hợp Triều Tiên – Hàn Quốc dọc vĩ tuyến 38, hay Tây Đức – Đông Đức thời Chiến tranh Lạnh là một biện pháp quân sự đình chiến tạm thời. Đóng băng hoàn toàn không có nghĩa là Ukraine chắc chắn sẽ ký vào hiệp ước từ bỏ chủ quyền hợp pháp đối với Donbas hay Crimea. Hai việc này là hoàn toàn khác nhau.

Thậm chí bây giờ giữa Nga và Nhật Bản vẫn chưa ký Hiệp ước hòa bình, điều này dẫn đến việc một số đảo mà Nhật Bản gọi là “lãnh thổ phương Bắc”, chưa đòi lại được và chưa bao giờ từ bỏ chúng. Nga chỉ là chiếm giữ thực tế (de facto) chứ không bao giờ được công nhận chủ quyền chính thức và đầy đủ với chúng cả.

Chưa có thời gian tìm thử xem Hiến pháp Ukraine có cấm đòi lại lãnh thổ bằng vũ lực không, nhưng hiện nay người Ukraine đang đòi lại lãnh thổ bằng vũ lực. Thả UAV và bắn tên lửa tận Siberia.

2. Thậm chí, đến RFI còn... rùng rợn khi tung tin “Ukraina trước nguy cơ thất bại: Châu Âu lại bị đẩy vào thế khó”. Nghe kỹ ra: không phải. Ý là, không phải Ukraine thất bại trên chiến trường, mà là đang thất bại về ngoại giao, mà cái thất bại này là do Trump. Vậy thì đúng quá rồi còn gì.

Theo phân tích của RFI, rủi ro lớn nhất mà Ukraine đang đối mặt không nằm ở tiền tuyến, mà xuất phát từ việc Mỹ xoay trục chính sách đột ngột, với một loạt sự kiện sốc vừa qua. Từ nới lỏng trừng phạt dầu khí cho Nga đến ép châu Âu mua lại khí đốt Nga, đòi Ukraine dừng tấn công nhà máy lọc dầu và cuối cùng là đe dọa cắt thông tin tình báo. Cái anh RFI này cũng khéo dọa dẫm rằng, kịch bản Ukraine bị dồn vào thế “buộc phải cam chịu thứ hòa bình Trump – Putler” đến nơi rồi.

Thực chất, đây là một bài dọa nạt đúng nghĩa, khi nó nhấn mạnh rằng nếu Ukraine thất bại hoặc bị ép buông xuôi, toàn bộ cấu trúc an ninh của châu Âu sẽ sụp đổ; Nga sẽ không dừng lại ở Ukraine mà tiếp tục đe dọa các nước Baltic, Đông Âu, đồng thời đẩy hàng triệu người tị nạn tràn sang Tây Âu. Và điều chắc chắn phải đến đã đến, bài báo vạch trần sự chậm chạp của EU, chỉ trích thẳng thắn sự phân hóa nội bộ của EU, từ việc 200 tỉ euro tài sản Nga bị đóng băng vẫn chưa được giải ngân cho Kyiv, đến sự trỗi dậy của các phe phái cực hữu tại Đức (AfD) và Pháp (Marine Le Pen) đang nhăm nhe cắt viện trợ...

Mục đích của bài này để làm gì thì quý vị cũng đoán được ra. Nhiều khi cũng phải có những bài báo như vậy.

3. Cũng tối qua khi nói chuyện với một số anh em bạn bè về khả năng đóng băng chiến tuyến ở chiến tranh Nga – Ukraine, tôi có nói: Đóng băng là tốt, cho dừng đổ máu cả hai bên. Tuy nhiên cần phải có cái nhìn đúng và hiểu biết về vấn đề này, đừng chạy theo chủ nghĩa ta phải đánh nó mất mạng hoặc thập tử nhất sinh mới là chiến thắng hoặc ngược lại cứ chấp nhận đóng băng thì là thất bại toàn tập và mất đất. Về mặt kỹ thuật, đóng băng, tức đạt được ngừng bắn bao giờ cũng là bước đầu tiên cho quá trình một chuỗi các cuộc gặp gỡ, bàn thảo tiếp theo, còn chán ra rồi mới đi đến được hiệp ước hòa bình.

Trong câu chuyện hôm trước nữa nói với ông anh ở bên Nga mấy chục năm, chúng tôi cũng đồng ý với nhau một điểm mà tôi đã viết từ cuối năm 2022: Putler chết ở chỗ hắn ta đã cố sáp nhập 4 tỉnh của Ukraine. Anh kia thì nói, thực chất bây giờ cả chóp bu Nga, cả Putler chẳng ai cần 4 cái tỉnh đó cả, xây lại có mà chết (tôi thì định bổ sung: Thời của đào tài nguyên thô lên để bán qua lâu rồi, thậm chí đến đất hiếm đang hot sắp tới cũng phải dừng khai thác kiểu ào ạt, nghĩa là xe ô tô điện cũng sẽ sớm khai tử).

Hồi đó, Putler thấy thất bại trong đánh nhanh thắng nhanh, nên cố chơi chiêu chính trị (sáp nhập), tôi bình luận: Bây giờ nó thành đất Nga, thì hắn phải giữ được bằng mọi giá, đến khi sa lầy thì có mà rút được vào mắt. Bỏ 4 cái tỉnh đó lại thì mang tiếng là “để mất lãnh thổ”, không bị nội bộ treo cổ mới là lạ. Putler thì có mà đầy kẻ thù trong nội bộ. Quan trọng nhất với Nga là được bỏ cấm vận, mà không buông 4 cái tỉnh đó ra thì không bao giờ. Vì thế Ukraine biết thóp, cứ ngừng bắn mà không nhượng bộ đất, đàm phán đóng băng tiếp thì Nga chết về kinh tế.

Vì vậy, kể cả Ukraine – Zelenskyy chấp nhận đóng băng, mà chưa đi đến Hiệp ước hòa bình thì... Ba Mươi chưa phải là Tết, Putler sẽ không bao giờ đồng ý, nhưng không phải là không đồng ý với Ukraine hay quốc tế, mà hắn cần có được sự đảm bảo của chính... nội bộ chóp bu xung quanh hắn. Quan hệ của hắn với lũ này vừa là cộng sinh, vừa là đề phòng; nghĩa là cùng nhau kiếm chác nhưng một khi trở nên có hại, phải xử lý.

“Moscow Windows” là phương án phổ biến nhất. Người ta cứ luôn nghĩ là Putler phải yêu sách, phải hoạnh họe ra bên ngoài, sai rồi, à thiếu nghiêm trọng rồi. Đầu tiên hắn phải liên tục gây sức ép với bọn chóp bu xung quanh, từ dọa cái chết, đến vừa hứa chấm dứt chiến tranh sớm, vừa dọa sẵn sàng kéo dài chiến tranh... Cái quan hệ này của hắn quan trọng hơn nhiều, chứ ngay cả Trump bây giờ cũng chẳng còn mấy tác dụng nữa.

Nhìn chung nếu Putler mặc cả được với bọn chóp bu, thì đóng băng sẽ là một điều kiện tốt để cho hắn rút an toàn, rồi từ đó thằng nào thay thế sẽ tiếp tục đàm phán với Ukraine đi đến Hiệp ước hòa bình, còn việc có giữ được 4 tỉnh hay không, với bọn chóp bu Nga tầm này chúng không cần đâu. Đó là gân gà rồi, giữ thì chết mà ăn thì chẳng bổ béo gì. Ukraine thì họ đâu cần vội? Chưa đến 2 tuần nữa là bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, mà bây giờ với tỉ lệ đi bầu sớm nhiều như vậy, cái người ta nói đến là Dân Chủ có nắm được cả Lưỡng Viện hay không, chứ Cộng Hòa mất Hạ viện thì không cần nói nữa.

Buồn cười nhất là hôm qua có tin (chưa xác minh) là Iran đồng ý với “kế hoạch 7 ngày” của Mỹ: Nếu giải tỏa tài sản bị nhốt (12 tỉ đô-la Mỹ) thì trong 7 ngày, Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz. Đúng như tôi viết bài trước: Iran có là bố của Nga Putler, thậm chí nắm yết hầu của bao nhiêu ông trên thế giới ấy chứ, Putler là cái đinh rỉ gì. Tầm này thì 7 ngày chứ 70 ngày cũng chẳng kịp cứu Trump.

Thực tế, mùa đông năm nay với Ukraine thì đương nhiên không dễ chịu gì, nhưng năm nào chẳng thế. Nhưng với Nga thì chuyện khác à nha. Mấy năm các nhà máy nhiện điện chạy hết công suất, năm nay sẽ hỏng mà hỏng thì chờ đấy General Electric với Bosch họ sửa cho. Ukraine chưa cần quại vào hệ thống khí đốt, thì Nga đã thiếu điện trước rồi.

Khoảng tháng Hai, tháng Ba sang năm cũng là thời điểm kinh tế Nga sập vì vận tải hàng hóa từng bước đi đến tê liệt. Câu chuyện vòng bi tàu hỏa sẽ lan sang lĩnh vực vận tải ô tô: Đã không đủ tàu hỏa, phải chở bằng xe tải. Mà đã chở bằng xe tải, thì phải có lốp mùa đông. Các nhà máy lọc dầu của Nga bị Ukraine đốt miệt mài từ năm ngoái đến nay đã làm suy giảm nghiêm trọng năng suất lốp xe tải mùa đông của Nga, vốn đã rớt thê thảm từ mùa đông 2025.

Cái giống Dư Luận Viên Giao Chỉ thì vốn ngu, biết cái cục c*t gì về chuyện này. Nga là nước sản xuất hàng đầu thế giới về lốp ô tô nói chung, và lốp xe tải nói riêng từ cao su nhân tạo, tức là chế phẩm dầu mỏ ấy. Còn nói lốp Tàu, thì Trung Quốc sản xuất còn chẳng đủ cho họ dùng, đất nước đầy chỗ khí hậu khắc nghiệt, lấy đâu ra bán cho Nga. Nếu có lốp Tàu, thì chỉ có là lốp đểu.

Vậy đấy, năm nay do ưu tiên chiến trường cần hàng vạn xe tải, bao nhiêu lốp còn trong kho là đưa quân đội hết, và kinh tế Nga tiếp tục ặc ặc vì hàng hóa không lưu thông được. Đã bảo rồi, thời gian không cười với Putler đâu, các bác đừng nghe mấy thằng dở người thích giật gân.

Nhân tiện tôi xin trả lời luôn một câu hỏi của một bác gửi sáng nay: Rõ ràng Nga rất mạnh, rất to lớn, làm sao mà Nga thua được?

Đúng, ở đâu thì tôi không biết, chứ ở khu vực các bác nói chuyện với tôi, chưa bao giờ có cái đoạn là “Nga sẽ thua” (Tôi viết “Ukraine sẽ không bao giờ thắng được theo kiểu đánh cho Nga lấm lưng trắng bụng cả” nhiều lần). Ngay trong cuộc Chiến tranh Thế giới lần thứ Nhất, dù nước Nga sụp đổ, thậm chí chấp nhận Hiệp ước nhục nhã Brest – Litovsk với Đức, nhưng Nga vẫn được tính là thuộc phe thắng trận. Họ chỉ thất bại trước Đức trong một chiến dịch cục bộ (1) và suy sụp về kinh tế, dẫn đến sụp đổ quân đội và từ đó, hệ thống chính quyền bị mất dần quyền lực (2).

Hồi đó, quân đội Đế quốc Nga sở hữu quân số đông nhất châu Âu, lực lượng dự bị gần như vô tận. Nhưng đến năm 1917, quân đội đó tự tan rã ngay trên mặt trận. Các lý do sờ thấy được gồm có:

+ Tắc nghẽn và đứt đoạn hậu cần ở nhiều nơi, chủ yếu do đường sắt ngưng trệ (thiếu than, thiếu công nhân vận hành sửa chữa, thiếu đầu máy toa xe) dẫn đến các đô thị không được cung cấp đủ nhu yếu phẩm và tiền tuyến không có gạo, đạn.

Vậy bây giờ là gì? Ngành đường sắt không có vòng bi. Xe tải không có lốp, nhiên liệu cạn trơ đáy... Y chang luôn.

+ Kinh tế kiệt quệ: lạm phát phi mã, đồng Rúp mất giá, nền sản xuất phục vụ chiến tranh làm cạn kiệt nguồn sống dân sinh. Cũng y chang luôn.

Vậy bây giờ là gì? Nhà máy lọc dầu bị đánh, các cảng xuất khẩu dầu khí bị đốt liên tục, công suất load hàng xuống tàu giảm còn chưa được 10% so với trước chiến tranh. Lạm phát bắt đầu phi mã. Dân cư đã bắt đầu không còn tiền tiêu, tất cả chỉ còn trông chờ vào những kẻ làm việc trong hệ thống quốc phòng. Không những y chang mà còn nghiêm trọng hơn cách đây một thế kỷ rất nhiều.

+ Mất mục tiêu và động lực chiến đấu. Người lính Nga ngoài mặt trận nhận ra họ đang chết thay cho những ảo tưởng điên rồ của Sa hoàng và tầng lớp quý tộc. Khi sự rệu rã tích tụ đủ lớn, chính những người lính đã quay súng, kéo về lật đổ chế độ.

Vậy bây giờ thì sao? Chiến dịch Vivaldi của AFU đang có kết quả, đủ thấy rệu rã là xuất hiện rồi. Mùa đông năm nay sẽ là mùa đông địa ngục cho lính Nga trên chiến trường. Tuyệt đối giống, he he.

Cuộc chiến này – tôi chưa bao giờ nói Ukraine mạnh hơn Nga, ngay cả thời điểm mùa thu 2026 này. Họ chỉ thành công trong cuộc chiến tranh phi đối xứng về mục tiêu: Bên nào cất giấu, phân tán, sơ tán được các mục tiêu quan trọng cần bảo vệ, là bên đó thắng. Và Nga thì không bê nhà máy lọc dầu và các cơ sở kinh tế khác của mình đi đâu được, cũng như không bảo vệ được về mặt phòng không.

Với Ukraine, cứ không thua là thắng, vặt dần từng mục tiêu của Putler cho chúng không đạt được, là thắng. Và cứ thế đi đến cái đích cuối cùng, khi quân đội không được cung cấp đầy đủ, mất động lực chiến đấu, xã hội rệu rã thì Nga tự vỡ. Người Ukraine đang hướng đến điều đó, bọn chóp bu Nga tuyên bố cái gì, kệ mẹ.

PHÚC LAI 22.10.2026