Mỹ, vì mục đích duy trì vị thế siêu cường số 1 thế giới, đã xây dựng hệ thống đồng minh trải rộng khắp châu Âu, châu Á và Trung Đông suốt nhiều thập kỷ.
Chi phí bỏ ra không hề nhỏ, nhưng đổi lại, Mỹ cũng thu về không ít lợi ích. Từ việc bán vũ khí, nhận đóng góp và sự ủng hộ của đồng minh; cho đến việc tập hợp lực lượng trong những chiến dịch quân sự lớn như Iraq, Afghanistan, chống IS... Qua đó, Mỹ cũng tạo được thế kiềm chế, ngăn cản các đối thủ tiềm năng vươn lên soán ngôi số 1.
Các nước châu Âu và đồng minh nói chung cũng hưởng lợi từ chiến lược toàn cầu của Mỹ, nhưng đồng thời phải chấp nhận mức độ lệ thuộc không nhỏ vào Washington. Nói cho cùng, đây là mối quan hệ mà đôi bên đều có lợi ích!
Nếu tạm gác chuyện đúng sai sang một bên để nhìn dưới góc độ kinh tế, có thể xem Mỹ là bên khởi xướng, xây dựng và cấp vốn cho một hệ thống hợp tác quy mô toàn cầu. Mỹ bỏ nguồn lực để tạo lập một thị trường chiến lược lớn, trong đó các đồng minh vừa là đối tác, vừa là khách hàng, vừa góp phần duy trì vị thế của Mỹ.
Nếu xem những khoản đầu tư của các đời tổng thống Mỹ trước đây mang tính dài hạn, thậm chí có thể chấp nhận thu hồi vốn qua nhiều nhiệm kỳ, thì ông Trump cùng phong trào MAGA lại có vẻ thích kiểu gặt lúa non.
Ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên, Trump đã gây ra những rạn nứt đáng kể với các đồng minh, đặc biệt là châu Âu và NATO. Ông từng đe dọa rút khỏi NATO, chỉ trích các đồng minh yếu kém, yêu cầu họ tăng chi tiêu quốc phòng và kêu gọi châu Âu tự chủ hơn về an ninh.
Nga đã gây sức ép lên châu Âu trong nhiều năm, đồng thời thể hiện sẵn sàng sử dụng biện pháp quân sự từ sau khi sáp nhập Crimea năm 2014. Putin có những tính toán và sai lầm của riêng mình, nhưng sự rạn nứt trong quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương cũng là một yếu tố khiến ông ta tự tin hơn khi tính toán việc phát động chiến tranh toàn diện vào năm 2022.
Chính sách kiểu “gặt lúa non” của Trump góp phần thúc đẩy các nước châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng, đồng thời buộc họ phải tính toán lại chiến lược an ninh của mình. Khi những cam kết hợp tác quốc phòng từ phía Mỹ không còn được nhìn nhận là chắc chắn như trước, các đồng minh châu Âu càng có lý do để tìm kiếm năng lực tự chủ và phương án dự phòng.
Đến nhiệm kỳ thứ hai của Trump, sự ngán ngẩm của châu Âu dường như đã lên một mức độ khác!
Trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, ngoài Israel, Mỹ không nhận được sự hưởng ứng như mong đợi từ nhiều nước châu Âu. Không gửi quân, hạn chế hoặc từ chối cho sử dụng không phận, căn cứ quân sự phục vụ các hoạt động tấn công Iran (Thay đổi lớn so với trước kia chưa có MAGA).
Chẳng khác nào châu Âu đáp lại Trump rằng: “Ấy, anh bạn Trump của tôi! Tôi có thể chưa đủ sức tự chủ, nhưng anh vừa muốn tôi phải tự chủ, vừa muốn tôi phải răm rắp nghe lời anh thì không có đâu nhé!”
Tất nhiên, quan hệ quốc tế phức tạp hơn vài dòng nhận xét, và mỗi nước đều có những tính toán riêng. Nhưng chỉ cần điểm qua những chuyện trên cũng đủ thấy một nghịch lý: Mỹ muốn đồng minh chia sẻ nhiều hơn gánh nặng an ninh, nhưng cách hành xử của chính Mỹ lại có thể khiến họ ngày càng ít tin tưởng vào những cam kết của Washington.
Thật ra, lúc này viết gì tôi cũng hơi ngại làm mất hòa khí với anh em fan Trump. Nhưng nhìn từ góc độ chiến lược, những diễn biến gần đây cho thấy hoạt động của Trump có một điểm khá nhất quán: Ưu tiên lợi ích trước mắt, đòi hỏi đối tác đóng góp nhiều hơn, trong khi chưa chắc đã tính hết cái giá dài hạn mà nước Mỹ phải trả cho sự rạn nứt niềm tin.
Anh em MAGA, fan Trump hãy like cho mình nhé! Nếu nhận được nhiều like, tôi hứa sẽ biên một status khen Trump đàng hoàng, công tâm. Bởi đã bàn chuyện chính trị thì phải nhìn được cả hai mặt: Cái lợi trước mắt và cái giá lâu dài. Chứ không thể chỉ tính tiền thu về mà quên mất giá trị của những mối quan hệ đã dày công gây dựng!
HỒ HUY NAM 24.10.2026 (Tựa bài do Thụy My đặt)
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire
Remarque : Seul un membre de ce blog est autorisé à enregistrer un commentaire.