Phan Mạnh Tường – Im lặng ở Hoa lục, sang đến Đài Loan lớn tiếng đòi tự do ngôn luận

 

 

Ngày 16/10/2026, Cơ quan Di trú Đài Loan đã thu hồi giấy phép nhập cảnh, trục xuất và cấm nhập cảnh trong 5 năm đối với một nam sinh viên trao đổi mang họ Vương đến từ Trung Quốc đại lục. Lý do được đưa ra là anh ta đăng tải hình ảnh và nội dung chính trị gây tranh cãi liên quan đến Tổng thống Lại Thanh Đức (Lai Ching Te).

Sự việc bắt nguồn từ ngày 12/10/2026, tại lễ bế mạc chương trình “Cầu nối Đài Loan” do Đại học Quốc gia Đài Loan (NTU) tổ chức. Tổng thống Lại Thanh Đức đến dự và phát biểu. Trong lúc đó, nam sinh viên họ Vương đã chụp ảnh bằng góc phối cảnh, tạo hiệu ứng như đang dùng ngón tay kẹp/nắm lấy đầu Tổng thống đang đứng trên bục.

Anh ta đăng hình ảnh và video lên Douyin (phiên bản TikTok của Trung Quốc) kèm các dòng chữ như: “Nhận lấy/hạ gục tiểu Lại Thanh Đức", "Lại Thanh Đức đang trước mắt, đây có phải cơ hội duy nhất trong đời không?".

Cùng với nhiều hashtag và khẩu hiệu chính trị ủng hộ thống nhất hai bờ eo biển, phản đối độc lập Đài Loan, khẳng định “Đài Loan là một phần không thể tách rời của Trung Quốc”, “thống nhất là tất yếu lịch sử” và “mong Đài Loan sớm trở về lòng Tổ quốc”.

Bài đăng nhanh chóng bị lan truyền trên các nền tảng mạng xã hội Đài Loan, đặc biệt là Threads, gây phản ứng mạnh mẽ. Nhiều người cho rằng hành vi này mang tính xúc phạm và đe dọa, đồng thời tố cáo đến các cơ quan chức năng.

Sau khi bị chỉ trích, sinh viên họ Vương đã gỡ bài và đăng lời xin lỗi. Anh ta cho biết không có ý định gây hại thể chất, thừa nhận cách thể hiện không phù hợp và giải thích rằng lúc đó thấy Tổng thống “dễ thương”, đồng thời nghĩ rằng môi trường Đài Loan cho phép tự do bày tỏ như vậy.

Ngày 15/10, Hội đồng các vấn đề Đại lục xác nhận đã tiếp nhận tố cáo và tiến hành xác minh. Đến ngày 16/10, Cơ quan Di trú thông báo quyết định thu hồi giấy phép nhập cảnh của sinh viên này, thực hiện trục xuất ngay trong ngày và áp dụng lệnh cấm nhập cảnh 5 năm. Các đơn xin nhập cảnh sau này cũng sẽ bị xét duyệt nghiêm ngặt.

Cơ quan chức năng đánh giá hành vi của anh ta vi phạm nguyên tắc bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau trong quan hệ hai bên eo biển theo quy định về việc cho phép người từ khu vực đại lục vào Đài Loan, đồng thời gây ảnh hưởng đến trật tự xã hội.

Đại học Quốc gia Đài Loan xác nhận sinh viên là trao đổi từ trường đối tác quốc tế. Nhà trường đã hỗ trợ và đồng hành trong quá trình làm việc với cơ quan chức năng, đồng thời nhấn mạnh tôn trọng tự do ngôn luận nhưng cũng tôn trọng việc thực thi pháp luật. Sinh viên đã rời Đài Loan vào chiều 16/10.

Vụ việc làm dấy lên thảo luận về ranh giới của tự do ngôn luận đối với người đến từ Trung Quốc đại lục khi ở Đài Loan, cũng như mức độ nghiêm khắc mà chính quyền Đài Loan áp dụng với các hành vi bị xem là tuyên truyền thống nhất theo hướng một chiều.

Ở trong nước thì im thin thít, sang đến xứ tự do mới mạnh dạn bộc lộ cảm xúc chính trị, thậm chí còn tưởng rằng muốn nói gì, làm gì cũng được. Hóa ra, tự do không chỉ là thứ người ta thường đem ra tuyên truyền, mà đôi khi còn là thứ người ta chỉ thực sự cảm nhận được khi đặt chân đến một nơi khác.

PHAN MẠNH TƯỜNG 19.10.2026 (Tựa bài do Thụy My đặt)