Thái Hạo - Bữa ăn bán trú: Vấn nạn từ nhiều năm cần phải giải quyết

Đây là suất ăn bán trú tại Trường Tiểu học Lập Thạch 1 (xã Lập Thạch, tỉnh Phú Thọ; trước đây thuộc tỉnh Vĩnh Phúc). Ngoài cơm trắng, chút nước canh trong vắt thì có hai miếng thịt viên chiên bằng đầu ngón tay cái và chút muối lạc.

Các cháu đang ở độ tuổi quan trọng nhất cho phát triển thể chất mà bị người lớn cho ăn uống thế này, thì lớn làm sao nổi để mà "vươn mình"!

Báo Dân Trí cho biết bữa ăn này có giá 19 nghìn đồng, là nhà trường tự nấu, chứ không hợp đồng với đơn vị cung cấp bên ngoài. Thật không thể tưởng tượng nổi sự tham lam và độc ác của họ. Hiệu trưởng trường này cần bị cách chức ngay.

"Bữa ăn bán trú" là một trong những vấn đề nhức nhối và có thể nói là dấu hiệu rõ ràng, nghiêm trọng nhất trong môi trường học đường ở nước ta suốt nhiều năm qua. Bởi nó trực tiếp phơi bày những suy đồi đạo đức, sự tàn nhẫn và tính bất lương của đội ngũ nắm quyền trong các nhà trường. Ăn trên tay các cháu đến từng cọng rau miếng thịt, thì không còn gì tồi tệ hơn.

Nhưng đó là giận mà nói thế. Chứ về mặt quản trị, đối những việc thế này, tôi luôn nhận thức rằng, mọi đầu mối của chúng đều có cội nguồn trong cách quản lý nhà nước đối với giáo dục, tức cách thức tổ chức xã hội, chứ không thể chỉ quy vào các phán xét đạo đức cá nhân.

Tổ chức xã hội kiểu gì mà đến một chuyện nhỏ như bữa ăn của các cháu mà mãi cũng không làm nên hồn? Hết lèo tèo đến thiu thối đến, hết tóp mỡ đến ăn chặn, từ đồng bằng đến miền cao, từ nông thôn ra thành thị, đâu đâu cũng tiêu cực và rối rắm. Có thể cho 11 học sinh ăn 2 gói mì tôm chan cơm tại Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học Hoàng Thu Phố 1 (huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai), có gì là không thể xảy ra?

Cứ cho mỗi trường vài ba đơn vị độc lập và trường cạnh tranh nấu ăn, vấn đề sẽ được giải quyết quá nửa. Cứ cho phụ huynh và xã hội trực tiếp giám sát, vấn đề sẽ vơi đi thêm một phần. Cứ cho hiệu trưởng và lãnh đạo địa phương về vườn nếu để xảy ra "sự cố", vấn đề sẽ bớt đi thêm một phần nữa. Cứ đưa công nghệ vào quản lý, mọi thông tin về giá cả, nguồn gốc thực phẩm, quy trình chế biến, đến phần ăn thực tế đều được công khai minh bạch trước mắt toàn xã hội, thì kẻ có lòng tham đến đâu cũng phải chùn tay.

Tập quyền, bưng bít, xin - cho là cha đẻ của tiêu cực, tham nhũng. Không giải quyết được vấn đề tổ chức xã hội, mọi thứ vẫn cứ tồn tại, biến tướng và ngày càng băng hoại.

Xã hội và giáo dục phải tổ chức lại, không thể cứ chạy theo mà bắt cóc bỏ dĩa mãi thế này được.

THÁI HẠO 16.10.2026 (Tựa bài do Thụy My đặt)