Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 16.05.2026

 

Tin sáng

1. "Ông Trump rời Trung Quốc với ít thắng lợi"- Hì hì khổ thân ông Trump và đoàn tùy tùng giàu đến có thể mua... nửa hành tinh của ông.

Nhưng chưa thấy cuộc ngoại giao đỉnh cao nào mà vui đến thế. Dắt cả trẻ con theo, như đi... công viên. Chiêu đãi cấp cao, rất cao, có người tới xin... xeo phì... nghi lễ càng giản đơn cuộc sống càng đỡ ngột ngạt phỏng ạ, có chi mô nơ ?

Liên quan : "Giám đốc CIA hội đàm quan chức cấp cao Cuba".

Nữa : "Việt Nam và Triều Tiên quyết tâm phát triển quan hệ song phương"- Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm Lê Hoài Trung thăm Triều Tiên ạ. Chưa thấy gặp anh Ủn.

Chương trình phát thanh RFI ngày 16.05.2026

 

Hoàng Quốc Dũng - Cà cuống Cuba

“Một miếng khi đói bằng một gói khi no”. Người Việt Nam ta từ xưa đã dạy như vậy. Nghĩa là lúc đói mà có ai chìa tay giúp thì quý lắm. Ấy thế mà trong cái thế giới “xã hội chủ nghĩa anh em”, chuyện nhận một miếng ăn đôi khi lại nhiêu khê hơn cả chế tạo bom nguyên tử.

Chính phủ Hoa Kỳ tháng 5 năm 2026 lại nhắc lại đề nghị viện trợ nhân đạo 100 triệu đô la cho nhân dân Cuba. Nghe qua tưởng đơn giản: người có tiền đưa tiền, người đói nhận đồ ăn, thế thôi. Nhưng không. Đời đâu có ngây thơ như thế.

Washington nói rõ: Tiền này không đi qua nhà nước Cuba mà sẽ được phân phát thông qua Giáo hội Công giáo và các tổ chức nhân đạo độc lập. Nói trắng ra bằng tiếng Việt đời thường là: Chúng tôi muốn cho dân ăn, nhưng không muốn tiền đi « lạc đường.”

Dương Quốc Chính - Thờ địch hay thờ ta trong trường học?

Trong trường Đại học Bách Khoa Hà Nội có cái tượng đài này, tưởng nhớ các sinh viên Bách Khoa lên đường đi B, gọi là đi đánh Mỹ, nhưng thực tế là đánh cả "Ngụy" chứ đâu có chừa.

Khi sinh viên làm tốt nghiệp thì đem hoa ra đây đặt, coi là tri ân thế hệ sinh viên cha anh đi trước đã hy sinh vì Tổ quốc. Thấy bảo là sinh viên tốt nghiệp thì lấy luôn bó hoa của mình được tặng đem ra đây, chắc có phong trào vậy, gần đây mới có chứ hồi xưa không thấy.

Tượng đài kiểu này thì có lẽ trường đại học nào ở ngoài Bắc cũng có thể có. Muốn dựng hay không thôi. Vì sinh viên trường nào mà chả đi bộ đội như vậy.

Huỳnh Ngọc Chênh - Đại lộ Sông Hồng và dân oan

Sông Hồng đoạn chảy ngang qua Hà Nội lẽ ra phải là mặt tiền tráng lệ của thủ đô. Nhưng 50 năm qua đã để thành mặt hậu nhếch nhác xô bồ của thành phố, bởi nạn lấn chiếm và xây dựng bừa bãi vô chính phủ.

Trước đây dân Hà Nội đã xây dựng trái phép lấn chiếm Hồ Tây, rồi sau đó được hợp thức hóa thành những ngôi nhà view hồ có giá từ vài triệu đô trở lên, đã tạo ra một tiền lệ nguy hiểm đưa đến việc lấn chiếm xây dựng tràn lan hai bên bờ sông Hồng và nhiều nơi khác ở Hà Nội.

Chưa có thống kê chính thức, nhưng chắc chắn tỉ lệ xây dựng trái phép ở Hà Nội là cao nhất nước.

Hoàng Linh - Đối tượng thụ hưởng ma túy?

Đây là một khái niệm không có trong luật, và cũng không có trong tiếng Việt!

Tôi không bàn hình thức xử lý ca sĩ Miu Lê, tôi chỉ muốn làm rõ khái niệm gây tranh cãi.

- Tự điển tiếng Việt không có từ ngữ 'đối tượng thụ hưởng ma túy'.

- Khái niệm “đối tượng thụ hưởng” không phải là thuật ngữ pháp lý được Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự hoặc Luật Phòng, chống ma túy sử dụng để xác định trách nhiệm hình sự trong các vụ án ma túy.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 15.05.2026

Tin sáng

1. Xôn xao  tin nhắn lộ lọt trong một group nhà báo, huhu, có yếu tố kỳ thị nên đang bị phản ứng dữ dội. Quả là sự nghiệp sáp nhập nhiều hanh thông nhưng cũng lắm trắc trở, trong đó có... lòng người.

Nghề viết, nói như các cụ "khôn ngoan nó bày ra mặt/ què quặt nó hiện ở chân tay", nó hiện ra ở chữ, ở bài, ở tác phẩm, và cả ở phong cách sống, phỏng ạ? "Núi xuống" và biển lên, ôi giời, mệt phết, là nói thiên hạ, chứ nhà cháu, ơn giời, tới đâu cũng có bạn, cũng được quý, và tất nhiên, ngược lại. Lại đang chuẩn bị một chuyến đi nữa, khả năng là xe giường nằm đường dài.

2. "Hơn 963.000 người nộp thuế 'bỏ' địa chỉ kinh doanh, vì sao?"- "Bỏ địa chỉ kinh doanh, nợ vài trăm đồng cũng bị hoãn xuất cảnh.

Tạ Duy Anh - Đút lót tương lai

Tôi chỉ vinh hạnh được trực tiếp ngồi ngắm và nghe nhà thơ Xuân Diệu nói chuyện thơ đúng một lần, vào khoảng năm 1982, 1983 gì đó, tại Hội trường của Tổng công ty Sông Đà.

Tôi ấn tượng nhất thủ thuật ông "đuổi" khán giả nhưng thay vì hầm hầm ra về, mọi người cứ cười ngất ngư và càng kéo đến "bao vây" ông. Vì thế, chuyện sau đây tôi nghe kể lại, qua lời cố nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi mà tôi có dịp trò chuyện trọn một đêm giữa rừng Cao Phong (Hòa Bình cũ).

Lần ấy Ty Văn hóa tỉnh Vĩnh Phú mời Xuân Diệu lên nói chuyện thơ. Lúc ông bước vào hội trường, thì khán giả đã chật cứng. Hàng ghế đầu, như thường lệ, vẫn dành cho lãnh đạo tỉnh, cũng hết chỗ. Hôm đó cả bí thư và chủ tịch tỉnh cùng có mặt.

Chương trình phát thanh RFI ngày 15.05.2026

 

Phó Đức An - Jensen Huang lên máy bay Air Force One vào phút cuối phát đi một tín hiệu gì?

Trong chính trường, mỗi một chi tiết đều mang trên mình một ý đồ hành động thâm sâu. Đọc hiểu những tín hiệu đó có lợi cho sự chuẩn bị những ứng xử chiến thuật trên bàn đàm phán.

Ngày 12 tháng 5, theo giờ địa phương tại Hoa Kỳ, Tổng thống Mỹ Trump bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc. Trong chuyến đi, khi chuyên cơ Air Force One dừng tiếp nhiên liệu ở Alaska, CEO của Nvidia, Jensen Huang, bất ngờ xuất hiện và lên máy bay, ngay lập tức trở thành tâm điểm chú ý.

Trước đó, tên của Huang không có trong danh sách các lãnh đạo doanh nghiệp tháp tùng được truyền thông nước ngoài công bố, vậy mà ông lại tham gia đoàn vào phút cuối. Điều này có ý nghĩa gì?

Hoàng Quốc Dũng - World Cup 2026 : Bóng với chả bánh!

Bóng đá vốn là môn thể thao quần chúng nhất hành tinh. Môn của dân nghèo, dân lao động, dân mê trái bóng hơn mê “triết học linh tinh”. Nhưng càng ngày bóng đá càng trở thành môn thể thao của người giàu. Người nghèo giờ muốn xem bóng đá cũng phải “có điều kiện”.

Tôi sang Pháp sống từ năm 1990. Thời đó sướng lắm. Không cần trả tiền vẫn xem gần như tất cả các trận lớn : Giải vô địch Pháp, cúp châu Âu, UEFA Champions League, FIFA World Cup… Cả nước cùng xem, cùng chửi trọng tài, cùng « đấm nhau » khi đội nhà thua hay thắng.

(Xin mở cái ngoặc nhỏ ở đây : Ở Pháp có một số bọn điên điên, kiểu gì cũng chạy ra đường đập phá. Hôm vừa rồi Paris Saint-Germain thắng Bayern Munich để vào chung kết Champion League, chúng cũng chạy ra đường đập phá, đánh nhau với cảnh sát làm hơn 30 người bị thương, trong đó có hơn 20 cảnh sát).

Trần Trung Đạo - "Bẫy Thucydides" là gì và tại sao Tập Cận Bình lại nêu ra với tổng thống Trump trong lúc này?

Trong diễn văn tiếp đón tổng thống Donald Trump, Tập Cận Bình phát biểu: “Liệu Trung Quốc và Hoa Kỳ có thể vượt qua ‘Bẫy Thucydides‘ và kiến tạo một mô hình mới cho quan hệ giữa các cường quốc hay không?

Liệu chúng ta có thể cùng nhau ứng phó với các thách thức toàn cầu và mang lại sự ổn định lớn hơn cho thế giới hay không? Liệu chúng ta, vì lợi ích và sự thịnh vượng của nhân dân hai nước cũng như vì tương lai của nhân loại, có thể cùng nhau xây dựng một tương lai tươi sáng hơn cho mối quan hệ song phương giữa chúng ta hay không?”

Đây không phải là lần đầu tiên họ Tập đưa lý thuyết chính trị "Bẫy Thucydides" vào quan hệ giữa Mỹ và Trung Cộng. Và cũng không phải là lần đầu tiên Tập Cận Bình kêu gọi “ổn định”, “ứng phó các thách thức toàn cầu”, “xây dựng một tương lai tươi sáng” cho nhân dân Mỹ, Trung Quốc và nhân loại. 

Lâm Bình Duy Nhiên - Thương cho các dân tộc nhược tiểu

Theo dõi lời chào mừng tổng thống Trump của Tập Cận Bình, có thể thấy Tập muốn Hoa Kỳ trở thành đối tác trong chiến lược “Chia để Trị” toàn cầu!

Thật ra, chẳng có một tổng thống Hoa Kỳ nào, từ Dân chủ đến Cộng hòa, muốn đối đầu với Bắc Kinh cả.

Thị trường Trung Quốc quá lớn và quá béo bở, không chỉ riêng cho Hoa Kỳ mà cả các quốc gia phương Tây khác. Hy vọng ông Trump cứng rắn để “đánh phủ đầu” Trung Quốc chỉ là một giấc mơ viễn vông.

Thọ Nguyễn - Truyền thông độc lập (3) Báo chí và đạo đức

(Tiếp theo)

Loạt bài viết này chỉ đề cập đến nền báo chí ở các nước dân chủ, nơi mà quyền lực được nhiều lực lượng chia sẻ và người dân được tự làm báo. Do vậy mọi so sánh với VIệt Nam đều lạc đề.

Theo bảng xếp hạng 2025 của “The Economist Democracy Index” thì trong số 167 nước chỉ 26 nước có chế độ dân chủ toàn diện và 47 nước có chế độ dân chủ khiếm khuyết. Còn lại khoảng 58 % nhân loại ở 93 nước không được biết thế nào là dân chủ [1]. Do đó việc 100 triệu người Việt chỉ biết đến truyền thông nhà nước không phải là điều gì đặc biệt.

Có bạn hỏi bao giờ Việt Nam có truyền thông công cộng? Việt Nam đã có kinh tế tư nhân. Phát triển kinh tế sẽ dẫn đến sự lớn mạnh của tầng lớp trung lưu. Khi đó đòi hỏi đa dạng thông tin ắt đẻ ra truyền thông tư nhân.

Thọ Nguyễn - Truyền thông độc lập (2) Đi hai chân

(Tiếp theo)

Sau 1945 người Đức coi truyền thông nhà nước là cái ổ tiềm ẩn cho chế độ độc tài.

Khi xây dựng hiến pháp, bên cạnh việc phân chia đất nước theo thể chế liên bang, kiểm soát quyền lực bằng tam quyền phân lập, người ta cũng xóa bỏ các đài phát thanh và truyền hình nhà nước, lập ra hệ thống phát thanh và truyền hình công cộng (öffentlicher Rundfunk, public broadcasting).

Chính quyền từ địa phương đến liên bang bị cấm không đươc lập cơ quan truyền thông để tự tuyên truyền cho mình. Tư nhân vẫn có quyền làm báo, in ấn, lên sóng phát thanh, truyền hình, điện ảnh, sân khấu. Tính trung lập và khách quan của truyền thông công cộng được coi là tài sản bất khả xâm phạm của nền dân chủ. Nó phải được bảo vệ bằng các nguyên tắc sau:

Thọ Nguyễn - Truyền thông độc lập (1) Mối nguy của độc quyền

Ngày 22.04 vừa qua khán thính giả phát thanh và truyền hình Tiệp (nước Cộng Hòa Séc) bỗng ngạc nhiên khi thấy các chương trình toàn quốc dừng lại 15 phút. Rồi các đại diện nghiệp đoàn lên sóng phản đối dự luật báo chí của chính phủ [1]. Điều gì đã xảy ra?

Trong tháng Hai 2026, chính phủ cánh hữu của thủ tướng Babis đã quyết định: Từ 2027 các đài phát thanh truyền hình công cộng sẽ không sống vào tiền cước phí truyền hình do dân đóng, mà sẽ được cấp bởi ngân sách nhà nước, lấy từ tiền thuế.

Người Việt sẽ bảo: Thế thì sao lại phản đối? Dân sẽ đỡ phải đóng cước phí truyền thông, trong khi nhà đài vẫn được nhà nước chu cấp cơ mà?

Nguyễn Thông - Chủ nghĩa xã hội : Thực tế và cảm nhận từ thực tế (1)

Bài 1: Sự tan rã không tránh khỏi

Vệt bài này được viết ra sau khi tôi đọc bài tràng giang đại hải của ông Nguyễn Phú Trọng. Ông - nhân vật nổi tiếng xứ này, giáo sư tiến sĩ, trùm số 1 lý luận, từng đứng đầu đảng và nhà nước.

Bài “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”, được công bố rộng rãi hồi tháng 5.2021. Ai tò mò muốn biết nó ra sao, cứ gõ tên bài vào tìm kiếm trên Gu gồ, đầy.

Sách của ổng được in nhiều hơn hết thảy các đời tổng bí thư, dịch nhiều thứ tiếng, chất đầy những thư viện và ngăn kéo, chủ yếu viết về chủ nghĩa xã hội. Trùm lý luận mà không viết về chủ nghĩa xã hội mới là chuyện lạ.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 14.05.2026

 

Tin sáng

1. Điều không thở đã trở thành có thở : "Đánh bại UAE, Việt Nam giành vé dự U17 World Cup 2026".

2. "Bị bố vợ đòi lại ô tô, con rể nằm lên kính chắn gió khi xe đang chạy : Hai cha con bị khởi tố"- Con gái đi chăm cả hai, hihi. Bố vợ phải đấm là đây (thực ra nó là suy từ khố rợ phải lấm".

3. "Phát hiện 2 con voi tại rừng do Vườn quốc gia Vũ Quang quản lý". Khi phát hiện có người tiếp cận, hai con voi di chuyển vào rừng, không có biểu hiện kích động. Qua quan sát ban đầu, đây được xác định là voi châu Á (Elephas maximus), cả hai con voi đã trưởng thành, trong đó có một con voi cái.

Liên quan : "Tận thấy loài chim vô cùng quý hiếm xuất hiện ở Hà Nội"- Cả hai, voi và chim ấy, nó cho ta một hy vọng về môi trường tự nhiên ngày càng tốt lên.

Nguyễn Hồng Lam - 3-2 : Chiến thắng nghẹt thở !

 

Vào trận, cửa cho U17 Việt Nam rất hẹp : Phải thắng UAE, hoặc ít nhất là hòa UAE nhưng Yemen không thắng Hàn Quốc, ta mới có đường đi tiếp. Nhưng ngay từ phút đầu tiên, tất cả đã tưởng chừng đổ sụp : Bóng vừa lăn, U17 UAE đã dốc lên, sút tung lưới U17 Việt Nam ở giây thứ 16.

Nhưng không như trận gặp Hàn, khi thể lực còn nguyên thì cú đánh vỗ mặt chóng vánh đã không khiến Việt Nam rối loạn hay vỡ trận. U17 Việt Nam cầm bóng nhiều hơn, tấn công nhiều hơn, cơ hội nhiều hơn và sút hỏng cũng nhiều hơn.

Lẽ ra ở phút thứ 5, tỉ số đã được san hòa. Nhưng bàn...không thắng quái nhất vẫn xảy ra. Trong vòng 5m50, khi khung thành đội bạn đã toang hoác, cú đệm của Văn Dương vẫn đưa bóng lên trời. Không hiểu nổi bằng cách nào một cầu thủ lại có thể đá được bóng một trái bóng không vào lưới trong tư thế khó như thế !

Chương trình phát thanh RFI ngày 14.05.2026