1. Sơ lược tình hình cho đến trước thời điểm giữa tháng Mười một
Theo ISW, trong 10 tháng đầu năm 2026, Nga chỉ chiếm thêm được 119 km² tại Donbas (giảm gần 41 lần so với năm 2025) và liên tục mất đất trong các tháng gần đây, buộc Bộ chỉ huy Nga phải báo cáo Kẩm-linh lùi thời hạn chiếm toàn bộ Donbas lần thứ 16 (sang tháng 2/2027).
Chiến thuật dùng drone tầm trung (30 – 200 km) của Ukraine đã bóp nghẹt hậu cần gạo đạn cho chiến trường, khiến quân Nga không thể đột phá “vành đai pháo đài” Sloviansk – Kramatorsk.
Sau các đòn tập kích lặp lại vào ít nhất 8 nhà máy lọc dầu lớn (như phân xưởng AVT-6 tại KINEF Kirishi mất 40 % công suất), hàng loạt tỉnh thành Nga từ Leningrad tới Siberia phải áp định mức bán xăng dầu (30 – 50 lít/lượt). Đồng thời, xuất khẩu năng lượng tắc nghẽn (chưa nói đến chuyện 3 tàu dầu 140.000 tấn đi Mỹ phải quay xe, cảng xuất khẩu còn có thể nhúc nhắc hoạt động được là Ust Luga vừa bị tẩn một trận to hôm kia). Thậm chí khoản khá dễ kiếm tiền là kim cương, cũng gãy: “Gã khổng lồ kim cương” Alrosa lỗ ròng 9,5 tỉ rúp, phải đóng cửa mỏ và cắt giảm nhân sự.
Tất cả đều cho thấy gánh nặng chiến tranh và cả cuộc chiến chống không kích của Ukraine đang bào mòn toàn diện cả hạ tầng nhiên liệu lẫn nguồn thu ngân sách của Điện Kẩm-linh.
Trước thâm hụt ngân sách 70 tỉ Euro của Ukraine vào năm 2027 (EU dự kiến gánh 45 tỉ Euro), Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã tung đòn nắn gân sòng phẳng: Yêu cầu tất cả thành viên phải cùng đóng góp tài chính cho Ukraine trước khi Đức phê duyệt ngân sách 7 năm tiếp theo của khối. Tuyên bố này trực tiếp đánh vào sự ích kỷ của nhóm 4 nước (Slovakia, Hungary, Séc, Bulgaria) vốn chỉ muốn hưởng trợ cấp EU nhưng từ chối chia sẻ trách nhiệm an ninh chung của khối.
Chính quyền Trump đang kẹt luôn cả về đối ngoại lẫn đối nội sau bầu cử giữa nhiệm kỳ 03/11/2026 vừa qua. Cuộc chiến tại Iran mà Mỹ của Trump phát động một cách hú họa từ tháng 2/2026 tức chiến dịch Epic Fury, đang biến thành một hố phân đúng nghĩa mà Trump không thể thoát ra. Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình 60 Minutes ngày 08/11 vừa qua, ông Trump vẫn khăng khăng tuyên bố “Cuộc chiến đã thắng, Iran đang suy kiệt và sẽ phải đến xin thỏa thuận.” Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại: Tehran phong tỏa eo biển Hormuz gây ra cuộc khủng hoảng nhiên liệu và lạm phát toàn cầu, trực tiếp nhấn chìm đảng Cộng hòa trong kỳ bầu cử vừa rồi.
Cuộc chiến chắc chắn chỉ còn mỗi cách rút lui không kèn không trống đối với lực lượng Hoa Kỳ. Còn nhớ, có cái MOU tức bản ghi nhớ gì đó ký hồi tháng Sáu, đã chết yểu ngay sau đó vài tuần. Hiện tại, phía Iran (qua tuyên bố của Mohsen Rezaei) thẳng thừng bác bỏ tin đồn đàm phán và đòi Mỹ phải chấp nhận 7 điều kiện tiên quyết cùng khoản bồi thường chiến tranh bằng tiền mặt – điều mà Ngoại trưởng Marco Rubio gọi là bất khả thi nhưng Nhà Trắng lại chẳng có cách nào ép Tehran nhượng bộ... Vậy trước mắt là việc tiếp tục sa lầy quân sự và không biết làm cách nào trèo khỏi hố. Vừa đọc trên Giao Chỉ Tàu Nhanh, Trump đang muốn các đồng minh vùng Vịnh cùng Do Thái trả tiền cho chiến dịch Epic Fury.
Và đây cũng là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các hệ quả tiếp theo: Bão giá hàng tiêu dùng và giá nhiên liệu, quại thẳng vào ví tiền cử tri Hoa Kỳ. Trong ảnh là kết quả thống kê của Gemini theo yêu cầu của tôi, nó cho thấy Đảng Dân chủ đã lật ngược thế cờ để giành lại đa số áp đảo ở cả Hạ viện lẫn Thượng viện.
Lại phải nhắc lại, hồi Epic Fury vừa nổ ra, tôi đã cùng quý vị rút ra ngay và luôn: Chiến tranh thì không hay ho gì nhưng nó đem lại cơ hội cho Ukraine. Trump sẽ đứt cước ở đây và ông ta sẽ bị trói chặt sau bầu cử. Kể từ ngày 03/01/2027 tới đây, mọi sắc lệnh ngân sách, thỏa thuận ngoại giao hay kế hoạch ép Ukraine của ông Trump sẽ bị Quốc hội khóa mới từ kiểm soát chặt chẽ đến chặn đứng.
2. Có đúng Putler muốn kéo dài chiến tranh đến vô tận?
Đây là câu cửa miệng nhiều nhà bình luận hay nói.
Theo tôi, nói Putler không muốn chấm dứt chiến tranh là không đúng, ngược lại hắn ta rất muốn, nhưng phải theo các điều kiện của hắn ta, sao cho Nga có thể tuyên bố chiến thắng. Nếu không đạt được như vậy, hắn ta sẽ phải đối mặt với câu hỏi về số lượng tử sĩ vừa bị tiết lộ: 400.000 là trong khoảng hơn 1 triệu rưỡi thương vong ngồi đầy khắp nước Nga.
Vì vậy những trò vè Trump diễn thể hiện đúng logic này: Trump bị Putler khống chế nên hành động hoàn toàn theo lợi ích của Nga, chà đạp lên cả chiến lược địa chính trị được xây dựng lâu đời của Hoa Kỳ lẫn các chuẩn mực đạo đức thông thường của một thế giới yêu chuộng hòa bình.
Tuy nhiên, như tôi phân tích ngay trước thời điểm 20/01/2025 là ngày Trump quay lại nhậm chức Tổng thống Hoa Kỳ thứ 47, ông ta đứng trước một mâu thuẫn: Nếu rút hỗ trợ của Hoa Kỳ cho Ukraine, ông ta sẽ không còn thế, lực nào để ép Ukraine đầu hàng. Còn nếu tăng hỗ trợ hoặc ít nhất duy trì, thì ông ta hóa ra lại phản bội Putler, người mà ông ta tôn thờ và có lẽ, phụ thuộc ở một góc độ, mức độ, khía cạnh nào đó.
Yêu cầu đặt ra là Ukraine phải cùng châu Âu tìm ra được cơ chế để duy trì khả năng chiến đấu tự vệ của nước này, và rõ ràng là trong gần 2 năm qua, họ đã làm không phải là tốt, mà là rất tốt: Không chỉ cầm chân quân đội Nga trên chiến trường, họ đã làm suy giảm năng lực hậu cần của Nga và từ đó, từng bước giành lại lãnh thổ, chậm nhưng chắc chắn. Và hơn nữa, càng ngày càng tàn phá dữ dội kinh tế Nga, cả kinh tế chiến tranh lẫn kinh tế dân sự.
Vì vậy, có thể suy luận logic: Sẽ không bao giờ có chuyện ngồi đàm phán với nhau (như vừa ở Abu Dhabi vừa qua) nếu Nga đang thắng thế trên chiến trường. Cái gọi là LỰC của Nga đã hết, còn THẾ thì chỉ còn Trump, như một người bạn tôi đánh giá “thằng DỐT cứu thằng NÁT”. Nhưng chính vì bế tắc: Ép về chính trị không được, dậm chân tại chỗ trên chiến trường, bị tấn công sâu vào nội địa đất nước... Putler không có đường lùi, nên đúng theo truyền thống ngoại giao Nga học theo ngoại giao Xô-viết: Khi đã không có gì để mang đến bàn đàm phán, hoặc mang đến nhiều nhất, thì cách tốt nhất để đặt lên bàn là yêu cầu đối phương đầu hàng không điều kiện.
3. Nhận xét và kết luận
Tình thế đúng hệt như trước chiến tranh thế giới thứ hai, khi Maxim Litvinov (Ủy viên Nhân dân đứng đầu Dân ủy Ngoại giao Liên Xô) liên tục khước từ phương Tây để thành lập một mặt trận chống phát-xít thống nhất. Đơn giản là Stalin đã bắt tay với Hitler để mong tay họa sĩ binh nhì này sẽ tấn công phương Tây còn ông ta sẽ yên ổn ở phía đông – các nhà ngoại giao phương Tây đã cực kỳ thất vọng khi Maxim Litvinov SAY NO với tốc độ thần tốc.
Khi đó, những người nhiệt tình thì bất lực và kém năng lực, như Barthou (Thủ tướng Pháp), còn những kẻ nhanh nhẹn thì lại lưu manh như Neville Chamberlain – chính ông ta là tác giả của những kế hoạch như dâng Sudètes (Sudetenland) cho Hitler, và sau đó là cả nước Ba Lan. Trump bây giờ y chang Neville Chamberlain, muốn dâng đất của Ukraine cho Putler để mong hắn dừng chiến tranh. Vì vậy trước Abu Dhabi, tôi đã bình luận với một số bạn bè: Chẳng đi đến đâu cả, sẽ phải đánh nhau tiếp cho đến khi nào nội bộ Nga có biến.
(Neville Chamberlain – thủ tướng Anh đến năm 1940 thì đến Churchill kế nhiệm)
Thực tế, bầu cử giữa nhiệm kỳ Hoa Kỳ mới chỉ diễn ra chưa được chục ngày, vẫn đang Quốc hội cũ ngồi đó còn đến gần 2 tháng nữa. Chúng ta chứng kiến Trump đã NGOAN hơn nhiều, nhưng vẫn còn ngo ngoe... Phải nói rằng, những diễn biến hiện tại cho thấy tình thế quốc tế đã bắt đầu thuận lợi hơn cho Ukraine rồi, và chắc chắn sẽ rất thuận lợi vào thời điểm chuyển giao cho Quốc hội mới, từ ngày 03/01 năm sau.
Hình dung của tôi vẫn giữ nguyên như cũ: Mùa đông năm nay là điểm gãy, cả về kinh tế Nga lẫn (và đặc biệt) trên chiến trường. Nếu vừa rồi thời tiết ấm áp mà Nga bị tàn phá hậu cần đến mức tấn công không có kết quả, còn bị chiếm lại đất thì mùa lạnh đến, nguy nan lắm.
Vừa rồi, có tin hướng “vành đai pháo đài” của Ukraine (Kramatorsk) Nga đã phát động chiến dịch tấn công mùa đông tranh thủ... đất lạnh đóng băng. Có người nhắn hỏi tôi, tôi cười nói: Đó là lý thuyết, chứ đất đóng băng phải sau một đợt lạnh sâu âm 10, âm 20 kéo dài dăm bảy ngày, chứ nhiệt độ Donbas vẫn đang +4 độ C thế kia thì đóng cái gì, có mà lầy bùn thì có. Với điều kiện đó mà tấn công thì là thảm họa. Nếu Nga có tấn công thật, thì đó là do cái tính máy móc thủ cựu của họ, lên kế hoạch rồi cứ thế thực hiện chứ có gì mà đáng sợ.
Nói đi thì cũng phải nói lại, không thể đùa được với những diễn biến quốc tế hiện tại. Chẳng hạn nguồn hỗ trợ của châu Âu, dù chiến tranh Ukraine là ảnh hưởng trực tiếp an ninh khu vực này, nhưng không có nghĩa là VÔ TẬN. Đầu tháng Mười Hai sẽ là thời gian lạnh hơn hẳn hiện tại, và nó kéo dài như thế đến đầu tháng Giêng, và tháng Giêng, tháng Hai sẽ là thời gian lạnh nhất. Khi đó mới thực sự nói đến đổ vỡ chiến trường được.
Theo quan sát của tôi, đổ vỡ chiến trường là không thể tránh khỏi... Từ nay đến đầu tháng Hai, chúng ta có thể sẽ đọc được các tin tức kiểu khó khăn đời sống, mất điện, vỡ hệ thống sưởi ấm nước nóng, tăng giá, thiếu lốp ô tô tải, giá vận tải tăng, tàu hỏa Nga lăn quay hàng loạt... ở hậu phương Nga. Song song với những chuyện đó là quá trình đổ vỡ trên chiến trường vì... đói và rét. Quá trình này là không tránh khỏi.
Nếu tôi là người Ukraine, tôi sẽ nện một đòn quyết định, thậm chí liên hoàn đòn vào giai đoạn này, gây sụp đổ lớn trên chiến trường, rồi tùy bọn chóp bu Nga, muốn làm gì Putler thì làm. Ngồi chờ mà xem thôi.
PHÚC LAI 12.11.2026
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire
Remarque : Seul un membre de ce blog est autorisé à enregistrer un commentaire.