Kiều Thị An Giang - AfD: Bài học của sự phẫn nộ và lòng bao dung

AfD hôm qua tiếp tục thắng lớn tại Sachsen-Anhalt, một trong năm tiểu bang thuộc Đông Đức (cũ).

AfD là viết tắt của Alternative für Deutschland (Sự lựa chọn khác cho nước Đức), một đảng phái chính trị theo khuynh cực hữu tại Đức.

Được thành lập vào năm 2013, AfD ban đầu như một phong trào phản đối đồng tiền chung Euro và các chính sách giải cứu tài chính của Liên minh châu Âu. Tuy nhiên, qua thời gian, đường lối của đảng này đã chuyển dịch mạnh mẽ sang chủ nghĩa dân tộc, bảo thủ truyền thống và phản đối nhập cư gay gắt.

Chương trình nghị sự của AfD rất dài, nhưng chỉ tóm lược như sau:

 - Xã hội & Nhập cư: Phản đối hôn nhân đồng giới, siết chặt quy chế tị nạn, áp đặt nghĩa vụ lao động công ích và thực hiện "tái di cư" (Remigration) để trục xuất phần lớn người tị nạn.

 - Môi trường: Phản đối chính sách chuyển đổi xanh, khôi phục điện hạt nhân và tiếp tục dùng nhiên liệu hóa thạch.

 - Chủ quyền & Quốc phòng: Khôi phục biên giới  Đức, rút khỏi đồng euro, giải tán Nghị viện Châu Âu và dừng viện trợ quân sự cho xung đột bên ngoài (Ukraine).

- Đối ngoại: Bình thường hóa quan hệ với Nga, nhập khẩu lại khí đốt Nga, trường học lại dạy và học tiếng Nga…

Xét về tổng thể, chương trình này nhằm tháo bỏ mô hình dân chủ tự do đa văn hóa đã tồn tại kể từ ngày 23 tháng 5 năm 1949, khi Luật Cơ bản (Grundgesetz) được ban hành, để quay về mô hình quốc gia dân tộc bảo thủ khép kín.

Nghị sự của AfD có phần nào giống với Projekt 2025 ơ Mỹ do Donald Trump tiến hành. Nhưng khác ở chỗ AfD Đức hiện mới chỉ thắng thế ỏ cấp tiểu bang và chỉ ở vài bang Đông Đức cũ - nơi mà ký ức thời bao cấp vẫn còn vang bóng và mặc cảm công dân hạng hai vẫn phủ sóng, bất chấp quốc gia này thống nhất đã gần 40 năm.

Và ngay tại Sachsen-Anhalt, cho dù AfD có thắng với 44 % phiếu thì vẫn còn khuyết 3 ghế trong quốc hội mới được đơn phương thành lập chính quyền. Điều này có nghĩa là, cực hữu có thể bành trướng, ngáng chân, nhưng không thể biến một bang của Đức thành trạm sạc năng lượng cho chủ nghĩa dân túy.

Bài học quý báu là,đảng cầm quyền CDU và liên minh phải thức tỉnh, trước khi bị lịch sử chôn vùi và cử tri Đức phế truất bằng chính lá phiếu của sự phẫn nộ.

KIỀU THỊ AN GIANG 07.09.2026