Đặng Chương Ngạn – Thực sự tôi không hiểu !

 

Từ ngày 02/07/1976, nước ta chính thức đổi tên thành Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Kể từ mốc lịch sử đó, nền giáo dục nước nhà đương nhiên mang bản chất của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa.

Suốt nửa thế kỷ qua, biết bao thế hệ học sinh khi đến trường đều được thầy cô dạy rằng: chúng ta đang học tập và rèn luyện dưới "mái trường xã hội chủ nghĩa."

Bản thân tôi vẫn luôn tin rằng mình đã được học dưới mái trường xã hội chủ nghĩa ! Thế nhưng đùng một cái, hôm nay báo chí lại đồng loạt đưa tin: Hải Phòng chính thức ra mắt "Mô hình trường học xã hội chủ nghĩa".

Các bác đã 50-60-70 tuổi có giật mình không? Có bị sốc như tôi không? Có ngạc nhiên khi nghe Hải Phòng chính thức ra mắt mô hình "trường học xã hội chủ nghĩa" không? Tôi thì, tôi bị sốc!

Vậy là sao? Chẳng lẽ suốt 50 năm qua, những ngôi trường mà các thế hệ học sinh từng gắn bó lại không phải là mô hình trường học xã hội chủ nghĩa? Tôi còn nhớ ngay năm học 1975-1976, nhiều trường học đã trương biểu ngữ: “Năm học đầu tiên dưới mái trường xã hội chủ nghĩa”.

Tôi vẫn nhớ, hiệu trưởng một trường đại học luôn trích văn kiện trong bài diễn văn khai giảng: "Đó là tầng lớp trí thức chủ yếu xuất thân từ công nhân và nông dân, được đào tạo dưới mái trường xã hội chủ nghĩa.”

Cách đây không lâu, chính thủ tướng Phạm Minh Chính Phát biểu khai giảng ngày 5/9/2024, tại Trường Phổ thông cơ sở Nguyễn Đình Chiểu, Hà Nội, cũng đã nói: “Chúng ta tin tưởng rằng mỗi ngày học tập, vui chơi dưới mái trường xã hội chủ nghĩa thân yêu, các cháu sẽ tiếp tục tiếp thu được nhiều kiến thức bổ ích…”

Hay Hải Phòng dùng từ sai.

Hay cái mô hình Xã hội chủ nghĩa Hải Phòng khác cái Xã hội chủ nghĩa 50 năm qua?

Nếu khác. Hải Phòng nên dùng một tên gọi mới phù hợp hơn, như "Trường học xã hội chủ nghĩa Plus" hay "Trường học xã hội chủ nghĩa kiểu mới", thay vì dùng một danh xưng vốn đã luôn được dùng, được gọi, được viết...về giáo dục quốc dân trong hơn 50 năm qua: Mái trường Xã hội chủ nghĩa !

Mà nay Hải Phòng làm thế khác gì phủ nhận cái "Mái trường xã hội chủ nghĩa" đó...và nhiều thế hệ sẽ thấy tủi mà hỏi nhau: Vậy trước đây không phải mình đã học dưới mái trường Xã hội chủ nghĩa ư?

ĐẶNG CHƯƠNG NGẠN 07.09.2026