Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Cứ mỗi mùa Giáng Sinh, từ đầu tháng 12, những giai điệu Giáng sinh rộn rã vang lên khắp mọi nơi.
Xen lẫn những nhạc phẩm Quốc tế, luôn có một bản nhạc Việt Nam được yêu thích. Tuy bài hát có từ "Thánh ca", nhưng lại là một nhạc phẩm tình ca lãng mạn. Nhưng buồn.
Hoàn cảnh ra đời nhạc phẩm là một thằng bé tuổi 14 xao xuyến trước nàng thiếu nữ 16 tuổi xinh đẹp và ngoan đạo, hay đi lễ Nhà thờ Con gà Đà Lạt mỗi chiều.
Năm giờ sáng thứ Sáu ngày 26-9-2025, gia đình Kitô hữu Đaminh Nguyễn Tuấn Khanh (nhạc sĩ Nguyễn Vũ), giáo dân xứ Nghĩa Hòa - Ông Tạ di quan ông đi Bình Hưng Hòa và hỏa táng. “Thân tro bụi sẽ trở về cùng bụi tro” (Phúc âm).
Trong vô vàn lời tiễn đưa cố nhạc sĩ “Bài thánh ca buồn” hai ngày qua, hẳn linh hồn nhạc sĩ Nguyễn Vũ càng bất ngờ hơn khi nhận được lời tiễn biệt từ một người em của ông, con trai cả ông bà chủ tiệm bánh Quang Minh ở ngã ba Ông Tạ : ông Hoàng Văn Minh.
Ông Minh là người đã đưa cả gia đình mình đào thoát lúc ba giờ sáng khi bị “đánh tư sản” năm 1978 mà tôi viết trong bài đăng sáng 24-09-2025 : “Cuộc đào thoát trong đêm của một gia đình tư sản”. Chiều 24-09, nhạc sĩ Nguyễn Vũ ra đi.
Hôm qua (25/09) sau khi đến tiễn biệt nhạc sĩ Nguyễn Vũ, tôi trở về với một niềm lặng buồn. Tôi viết một dòng trạng thái nhỏ, và từ đó, hàng trăm lời bình luận hiện ra, như một hợp xướng lặng lẽ tiễn đưa ông.
Trong vô số bình luận, có người cầu nguyện bằng đức tin Công giáo : “Xin Chúa thương xót, đón nhận linh hồn…”. Có người tiễn biệt bằng niềm tin Phật giáo : “Nam mô A Di Đà Phật, xin an nghỉ…”. Có người lại khe khẽ trích ca từ của ông : “Bài thánh ca đó còn nhớ không anh, Noel năm nay không còn có anh”. Mỗi lời khác nhau, nhưng chung một nỗi lòng : Thương tiếc và biết ơn.
Những con số cũng mang linh hồn : Hơn 3.301 cảm xúc, 303 bình luận, 134 lượt chia sẻ. Trong đó có 244 giọt nước mắt thương cảm, 471 trái tim yêu thương, và tuyệt nhiên không một phản ứng giận dữ nào. Chỉ còn lại sự đồng vọng, như một ngôi thánh đường mở ra ngay trong cõi mạng, nơi tất cả đều đứng bên nhau để tiễn đưa một nhạc sĩ hiền lành.
Việc chuyển đổi về mô hình chính quyền địa phương hai cấp là bước đi tích cực. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tồn tại ở nhiều nước trên thế giới từ lâu. Nhưng với Việt Nam là mô hình mới.
Hơn nữa, cấu trúc Nhà nước Việt Nam khác căn bản so với các nước, nên mô hình địa phương hai cấp ở Việt Nam đối mặt với những thách thức mà ở các nước công nghiệp như Nhật Bản, Thụy Điển không phải đối diện.
Có nhiều loại thách thức xuất hiện khi áp dụng mô hình địa phương hai cấp ở Việt Nam. Ở đây, chỉ đề cập ngắn gọn đến hai thách thức lớn :
Đâu chừng mới nửa tháng sau khi phát lệnh tạm dừng, “ai đâu ở yên đó”, hôm nay, báo Sài Gòn Giải Phóng đã kiện toàn Ban biên tập theo hướng… yên hơn so với cũ - từ phụ trách, ông Nguyễn Khắc Văn đã nhận nhiệm vụ Quyền Tổng biên tập (khi nào cắt Q thì chưa biết).
Yên hơn so với… “bảng phong thần” trôi nổi bữa giờ, mà đáng mặt nhứt là sự hiện diện của hai đại diện báo Bà Rịa và Bình Dương trong Ban biên tập mới.
Sáp nhập, hợp nhất zầy mới coi được, đáng mặt dân Sài Gòn, lại là dân làng báo đất Gia Định xưa…
Tôi không nhầm : Việt Nam hơn Pháp về một khái niệm tự do.
Hằng năm, Quỹ Heritage công bố Chỉ số Tự do Kinh tế nhằm đo lường mức độ cởi mở của một nền kinh tế. Thang điểm từ 0 đến 100, dựa trên nhiều tiêu chí : Quyền sở hữu, kỷ cương pháp luật, gánh nặng thuế, chi tiêu công, tự do thương mại, môi trường đầu tư…
Bất ngờ của bảng xếp hạng 2024 là : Việt Nam đạt 65,2 điểm, cao hơn Pháp (64,4 điểm). Cả hai đều nằm trong nhóm “tự do vừa phải”. Nhưng việc một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, vừa thoát khỏi bao cấp chưa lâu, lại đứng trên một nền dân chủ lâu đời như Pháp – quả thật đáng suy ngẫm.
1) Từ tin tưởng tới hoang mang về lòng yêu nước, tình đồng bào
Năm 1946, sau tám mươi năm Pháp thuộc, Việt Nam bắt đầu tiến hành toàn quốc kháng Pháp giành độc lập với chiến thắng Điện Biên Phủ chín năm sau, năm 1954. Hiệp định Genève đem lại hòa bình dù đất nước bị tạm thời chia hai.
Thế hệ chúng tôi chào đời sau chiến thắng ấy tại Miền Nam thanh bình, được nền giáo dục Miền Nam dạy về nguồn gốc con Rồng cháu Tiên, tình đồng bào, tinh thần bầu bí thương nhau, lá lành đùm lá rách. Được dạy gọi những người lính Bắc Việt là anh em bên kia chiến tuyến...
Nhưng, càng lớn lên, chúng tôi càng thấy cuộc chiến giữa người Việt với nhau càng khốc liệt.
Lockheed C-5 Galaxy là máy bay vận tải lớn nhứt của Không Lực Hoa Kỳ. Được công ty Lockheed Martin sản xuất đợt đầu tiên vào năm 1968. Hiện nay Không lực Mỹ có tất cả 52 chiếc C-5 Galaxy tân trang máy móc điện tử và động cơ mới mạnh hơn và sẽ hoạt động cho đến năm 2040.
Nhưng Ukraine có chiếc máy bay vận tải chiến lược Antonov An-225 Mriya bự hơn chiếc C-5 Galaxy của Mỹ. Được thiết kế và sản xuất vào năm 1988 thời Liên Xô. Antonov An-225 đảm trách nhiều phi vụ cho chương trình không gian, đặc biệt là chuyên chở phi thuyền "Con Thoi" của Liên Xô thời ấy.
Ghi chú : Phi thuyền "Con Thoi" của Liên Xô rất giống phi thuyền "Con Thoi" của Mỹ nên không rõ nước nào "cầm nhầm" sơ đồ sáng chế đây ?
Tôi vẫn kiên nhẫn với quan điểm, chừng nào đất nước Đài Loan chưa bị Trung Quốc chiếm đóng, thì Biển Đông còn bình yên tương đối.
Trong kế hoạch 100 năm đầu tiên, Trung Quốc dự kiến sẽ hoàn thành việc xâm lược Đài Loan. Thậm chí họ đã lên phương án tấn công vào năm 2027.
Thời điểm đó Hoa Kỳ bận bịu cho kỳ bầu tổng thống mới, còn Tập Cận Bình, người khao khát ghi dấu ấn vào lịch sử Trung Quốc như một Tần Thủy Hoàng, Lưu Bang xưa hoặc Mao thời hiện đại thì chỉ còn một năm nắm quyền, và rất có thể phải rời chính trường vào năm sau. Quân đội Trung Quốc vào thời điểm đó cũng được xem là "đủ mạnh" để giành chiến thắng nhanh chóng.
Sputnik vừa có bài dẫn bản tin từ Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga, thông báo “cụm quân miền Tây của Nga đã hoàn thành nhiệm vụ kiểm soát hoàn toàn thành phố Kupyansk, vùng Kharkiv” (của Ukraine).
Cụ thể hơn, bài báo “xe cán chó” này có thể được tóm tắt như sau : Lực lượng Nga đang thực hiện thành công nhiệm vụ kiểm soát thành phố Kupyansk. Theo Bộ Quốc phòng Nga, họ đã bao vây tới 700 lính Ukraine, tiêu diệt 250 người và kiểm soát 5.667 trong số 8.667 tòa nhà của thành phố. Thành công của quân đội Nga có được bởi áp dụng chiến thuật « đổ bộ đường ngầm » (chắc là dùng đường ống gì đó, chui vào thành phố).
Bộ Sân khấu Nga cho rằng Kupyansk là một trung tâm hậu cần quan trọng, nơi các tuyến đường tiếp tế cho lực lượng Ukraine ở bờ đông sông Oskil. Việc kiểm soát thành phố này sẽ cho phép quân đội Nga tiến sâu hơn vào vùng Kharkiv, hướng tới Izyum và Chuhuiv, đồng thời mở đường đến Volchansk. Trong tháng qua, quân đội Ukraine đã mất hơn 1.800 binh sĩ, 36 xe tăng và các loại phương tiện bọc thép khác, cùng với 137 pháo dã chiến và súng cối tại Kupyansk.
Một thông điệp đáng kinh ngạc của Trump tung ra vào ngày 23 tháng 9 năm 2025 sẽ được ghi vào lịch sử. Trên nền tảng mạng xã hội "Truth Social" của mình, Trump bày tỏ niềm tin rằng ông không chỉ không còn tin Nga sẽ chiến thắng trong cuộc chiến xâm lược Ukraine, vốn đã kéo dài hơn ba năm, mà còn bày tỏ sự tin tưởng rằng Ukraine sẽ giành lại được những vùng đất của mình.
Dịch nhanh nội dung như sau :
Sau khi hiểu rõ và đánh giá đầy đủ tình hình quân sự và kinh tế Ukraine/Nga, cũng như những khó khăn kinh tế mà nó gây ra cho Nga, tôi tin rằng Ukraine, với sự hỗ trợ của EU, hoàn toàn có khả năng vượt qua mọi khó khăn và cuối cùng là khôi phục lại nguyên trạng. Với thời gian, sự kiên nhẫn và hỗ trợ tài chính từ châu Âu, đặc biệt là NATO, (khôi phục) các đường biên giới ban đầu nơi cuộc chiến này bắt đầu là một lựa chọn hoàn toàn khả thi. Tại sao không ?
Viết về Tiểu Tử không khó nhưng không thật đơn giản. Nếu nói « Tiểu Tử » là kỹ sư điện chuyên ngành Thủy điện, tốt nghiệp năm 1955, ở trường kỹ sư điện Marseille, thì không phải chúng ta nói chuyện về ông Tiểu Tử, nhà văn, mà đó là ông Võ Hoài Nam, năm nay 95 tuổi, an dưỡng tuổi già tại tư gia ở vùng Paris.
Vừa ở Marseille về, ông dạy nhạc ở Pétrus Ký, qua năm sau, ông dạy Lý Hóa các lớp Đệ II Cấp.
Ông Cụ thân sanh của ông muốn ông theo nghiệp dạy học, vì chính Cụ là giáo sư Sử Địa và Pháp văn ở Pétrus Ký và một số trường Trung học tư ở Sài gòn như Lê Bá Cang, Lyceum Nguyễn văn Khuê, Đồng Nai. Lúc ở Sài Gòn còn học theo chương trình Đông Dương, Trung học có các lớp từ 1ère Année, ...4è Année, thi DEPSI (Diplôme d'Etudes Primaires Supérieures Indigènes – Văn bằng Cao Tiểu hay Thành Chung) và/hoặc Brevet du 1er Cycle/Brevet Élémentaire.
Tôi gặp nhà văn Tiểu Tử một lần duy nhất, cách đây trên 10 năm. Đó là lần đầu tôi quay trở lại Châu Âu sau đúng 20 năm.
Nơi đến đầu tiên là Paris, tôi được một ông bạn quen qua các diễn đàn Internet đón tôi tại phi trường, rồi đưa về nhà một người bạn độc thân ở cách Paris vài chục cây số. Ông bạn đón tôi thì ở cách xa Paris mấy trăm cây số.
Ngày đầu tôi mệt, chỉ ngủ, ngày hôm sau, chủ nhà tổ chức buổi họp bạn. Khách khứa đều là những người Việt lưu vong, hơn tôi ít ra chục tuổi, nhưng không chỉ hơn tuổi mà hơn trên mọi phương diện. Từ sự nghiệp, kinh nghiệm sống từng trải… đặc biệt đều viết lách lâu năm. Trong số có nhà văn Tiểu Tử.
Tiểu Tử là cây bút của tình người, của sự mộc mạc, bình dị và chân chất. Qua ông, là sự phảng phất của cái đẹp nơi tâm hồn của những mảnh đời cơ cực, đẫm nước mắt nhưng nhuộm thắm tình người và nụ cười trong bối cảnh bi thảm và nhiễu nhương…
Cái tâm, sự nhân từ luôn là điểm kết dưới ngòi bút dân dã và độc đáo của ông. Văn phong Tiểu Tử dễ đi vào lòng người đọc, khiến người ta bất chợt thầm khóc với những giọt nước mắt chứa đọng bao nỗi niềm và tâm tư mang máng.
Tiểu Tử là sự thầm lặng, miệt mài thậm chí cô đơn của sự gian truân nơi đồng quê miền Nam đầy nhớ thương và nơi xứ người lưu lạc, tha hương nặng trĩu con tim.
Lúc 17 giờ 30 chiều 24-09, nhạc sĩ Nguyễn Vũ, một giáo dân mến đạo xứ Nghĩa Hòa - Ông Tạ đã rời thế trần về với Chúa (1944-2025). Có thể nói ông là nhạc sĩ tên tuổi trước 1975 cuối cùng ở vùng Ông Tạ đã ra đi.
Lúc sinh thời, thỉnh thoảng ông trách nhẹ chuyện nhiều ca sĩ, bản in nhạc hát, ghi sai lời “Bài Thánh ca buồn” của ông khi đổi “thế trần” thành “thánh đường” : “Rồi những đêm thánh đường đón Noel”.
Trách nhẹ thôi, vì ông bảo : “Với tôi, Noel từ lâu đã không còn là một lễ hội tôn giáo dành riêng người theo đạo nữa. Noel trở thành một lễ hội chung của mọi người. Đó là ngày hội lớn được đón nhận bởi mọi quốc gia, mọi sắc tộc, mọi tầng lớp xã hội”.
Năm 2000, em út vô đại học, em kế thì rắp ranh cưới vợ. Đã đành là Người Của Giang Hồ, ở đâu chẳng được, nhưng để anh trọ một nơi, em trọ một nẻo thì kỳ quá. Lại thêm một cô em gái sắp lấy chồng nữa, cũng chưa có chỗ ở. Còn mấy đứa bạn nó nữa, cũng cùng làng, cùng xóm.
Chủ nghĩa xã hội đương nhiên là dân chủ nhưng phải tập trung, cho nó dễ quản lý. Rồi ông bà ngoài quê vào, lấy chỗ nào sắp mâm quả, soạn đồ lễ đi hỏi vợ cho ông em đây ? Vậy là giang hồ tem tém lại, quyết định mua nhà.
Nhỏ thôi, chỉ là một căn phòng 26,97 m2, lầu 2 một cư xá cũ. Được cái hai mặt tiền : đường Bành Văn Trân và đường Vân Côi, Phường 7, Tân Bình. Đường sá xứ đó nhỏ xíu, chằng chịt, không vỉa hè. Căn hộ mình mua nhỏ xíu, giá chỉ hơn 4.500 đô, nhưng view 2 triệu đô (tôi nói, cấm cãi).
Nhà văn Tiểu Tử, 95 tuổi, vừa từ trần tại Noisy le Grand, ngoại ô Paris, ngày 18/09/2025, sau nhiều năm chống chọi với bệnh tật.
Với lối hành văn ‘’miệt vườn’’, đặc biệt miền Nam, ông ghi lại một cách sống động những màn kịch vừa bi thảm vừa khôi hài ở miền Nam sau 1975. Ông nói thay hàng triệu người cái u uất, cái đau buồn một buổi sáng thấy mình mất quê hương, mất dĩ vãng.
Đọc Tiểu Tử, người ta có cảm tưởng như tác giả là người thân, bởi vì những chuyện ông kể là chuyện của chính mình. Nghe tin Tiểu Tử qua đời, người ta buồn như một người trong gia đình vừa ra đi.
Tin sáng
1. "Lừa người già đi 'nhận quà của Vinaphone'"- Bây giờ mà những cú lừa ngây thơ thế vẫn lừa được khối người, kể cả... sinh viên. Hôm qua nhà cháu đang ngồi ô tô con rể lái, điện thoại reo, số 0813891853 giọng nữ rất trẻ và khê hỏi anh H ạ. Vầng tôi đây. Em ở Mobifone thông báo 2 tiếng nữa thì máy anh bị khóa. Nhẽ cù nhây tí rằng em ở CPC có bị dí điện không nhà cháu lại nóng nẩy : Em cắt luôn đi cho anh nhờ, bọn đòi nợ đang gọi ghê quá, rồi cúp, he he...
Đây giờ thêm món này nữa : "Công an cảnh báo 'bẫy' du học nước ngoài để lừa đảo nhắm vào sinh viên". Cô sinh viên này cũng vào nhà nghỉ và nhắn tin cho mẹ yêu cầu chuyển tiền cho bọn lừa đảo. Méo hiểu sao nó lừa chuyển tiền du học nhưng phải thuê nhà nghỉ ngắt kết nối với gia đình mà cũng tin. Gà công nghiệp chứ sinh viên gì hả giời ?
Cũng cảnh báo : "Cảnh báo lừa đảo mạo danh nhân viên đăng kiểm".
