Hồ sơ chính của các tuần báo kỳ này được dành cho tổng thống Nga
Vladimir Putin và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh chân dung ông
chủ điện Kremlin chiếm trang bìa tuần báo L'Obs với dòng tựa lớn « Putin, quả bom người ». Ông « bạn thân » họ Tập thì ngự trị trên trang nhất Courrier International, tay cầm quả địa cầu, được chạy tít « Trung Quốc, sự thống trị của Tập Cận Bình ». Trên L'Express, ảnh Tập Cận Bình ngự trị trên đám đông được đăng kèm với nhận định « Trung Quốc, bước đại thụt lùi ». The Economist chọn khung cảnh đại hội đảng cộng sản với màu cờ đỏ rực, và tựa chính « Thế giới mà Trung Quốc muốn ».
Libération cho biết « Sau các vụ oanh tạc của Nga, Kiev vẫn kiên cường, nhưng không có điện ». Ít nhất 19 người đã thiệt mạng, nhưng càng làm tăng sức kháng cự và sự giận dữ của cư dân.
Quyết
tâm kháng chiến bộc lộ không chỉ trên truyền hình mà cả mạng xã hội và
trên đường phố. Blogger Yarema Dukh cho rằng khung cảnh hôm thứ Hai « cũng giống như ngày 24/02, nhưng thời tiết đẹp hơn và chúng tôi không còn sợ nữa ». Dưới trận mưa hỏa tiễn, nhà hoạt động Serhiy Prytula đưa ra chiến dịch đóng góp mang tên « Các vị đã làm người Ukraina phẫn nộ ! », để mua các drone tự sát « made in Ukraine ». Chưa đầy 24 tiếng đồng hồ, sáng kiến này đã thu được 9,5 triệu euro.
Hai ngày tấn công, Nga tiêu tốn 400-700 triệu đô la
Một
đợt hỏa tiễn thứ hai lại đánh vào Ukraina, sự kiện này được các báo
đồng loạt đưa tin. Hơn một chục quả S-300, thường dùng để chống lại máy
bay và tên lửa, đánh vào thành phố Zaporijia vẫn bị oanh kích thường
xuyên từ một tuần qua. Tại Kiev, còi báo động rền vang suốt năm tiếng
đồng hồ nhưng rốt cuộc không có hỏa tiễn nào rơi xuống thủ đô.
(Piotr Smolar, LeMonde 21/12/2022)Đây là cách kỷ niệm 300 ngày chiến tranh trên đất nước mình
một cách ngoạn mục. Volodymyr Zelensky được chờ đón tại Washington ngày thứ Tư
21/12/2022 - một chuyến thăm được giữ bí mật cho đến phút chót, và được xác
định trong đêm bằng một thông cáo của Nhà Trắng.
Nhà lãnh đạo công du ngoại quốc lần đầu tiên kể từ khi Nga
khởi đầu cuộc xâm lăng hôm 24/02 nhằm lật đổ ông và nhanh chóng chiếm Kiev. Như
vậy tự thân chuyến đi này còn chứng tỏ thất bại toàn diện của Kremlin.
1.
Tổng thống Ukraina Vladimir Zelensky đã bay tới Washington để hội kiến với tổng
thống Mỹ Joe Biden về việc tiếp tục viện trợ cho Ukraina trong thời gian tới.
Đây
là lần đầu tiên ông Zelensky rời khởi Ukraina kể từ ngày Nga tấn công xâm lược
Ukraina, 24-02-2022, đưa ra bằng chứng không thể chối cãi về việc "chính
phủ Ukraina đã ổn định được tình hình, quốc gia an toàn, có thể không cần sự có
mặt của tổng thống trong một thời gian”. Tổng thống Ukraina đi theo đường bộ
tới Rzeszów, Ba Lan, rồi bay qua Mỹ bằng chuyên cơ do chính phủ Mỹ cử tới.
Nhưng,
cũng giống như trong chiến tranh, việc rút quân khó hơn việc tấn công, nhất là
khi bộ chỉ huy quá lạc quan không hề tính đến đường rút lui.
Ngày
15 tháng 12 ký giả Li Yuan kể trên báo New York Times chuyện bên Trung Quốc:
Một người bán sách ở Bắc Kinh lên mạng viết: “Hãy vui hưởng giờ phút quý báu khi mình được phép nhiễm bệnh! Hãy bảo
vệ cái quyền tự do khiêm tốn này!”
Hầu
hết dân Trung Hoa trong lục địa chia sẻ niềm vui đó, từ ngày 7 tháng 12, sau
khi Phó Thủ tướng Tôn Xuân Lan tuyên bố đảng Cộng sản sẽ thay đổi chính sách
“Không Covid!” Nghe bà nói, các thành phố lớn bèn nới lỏng ngay những vụ kiểm
soát và cấm đoán. Nhưng, cũng giống như trong chiến tranh, việc rút quân khó
hơn việc tấn công, nhất là khi bộ chỉ huy quá lạc quan không hề tính đến đường
rút lui.
Đôi lời : Tác giả đã đính chính một thông tin không chính
xác không biết từ đâu lan truyền trên Facebook (Mbappé tặng tiền thưởng khi
Pháp vô địch World Cup năm 2018 chứ không phải 2022). Thêm một chi tiết nữa :
tổ chức được tặng là hiệp hội "Premiers de cordée" chuyên giúp các
trẻ em khuyết tật, trẻ bị bệnh phải nằm viện bằng cách đề nghị những hoạt động
thể dục thể thao. Nguyên
văn Mbappé nói lúc đó là : "Tôi kiếm được khá nhiều, rất nhiều tiền. Thế
nên tôi nghĩ rằng điều quan trọng là giúp đỡ những ai cần đến. Nhiều người đang
đau khổ, nhiều người bị bệnh tật. Đối với những người như chúng tôi, giúp những
người đó không đáng là bao. Điều này không làm thay đổi cuộc sống của tôi,
nhưng có thể thay đổi cuộc sống của họ".
"Je gagne assez d'argent, beaucoup
d'argent', a-t-il déclaré "Donc je pense que c'est important d'aider ceux
qui en ont besoin. Beaucoup de personnes souffrent, beaucoup de personnes sont
malades. Pour des gens comme nous, donner un coup de main à ces personnes ce
n'est pas grand chose. Ca ne change pas ma vie, mais ça peut changer la
leur."
Danh
thủ Mbappé khi được nhận số tiền thưởngsau World Cup là 420 ngàn Euro(khoảng 10 tỉ đồng Việt Nam). Đây là tiền thưởng khi Pháp vô địch 2018.
Câu
chuyện này được nhắc lại nhân Mbappé được trao giải Vua phá lưới. Nghĩa là lúc
đó Mbappé mới 20 tuổi.
Lúc
ấy, khoảng năm sáu ngày sau khi Linh
Nghiệm xuất hiện trên báo Văn Nghệ, tôi được đọc truyện ngắn ấy tại
Vancouver do một người quen cầm tay từ Sài Gòn.
Cảm
nhận đầu tiên là thích thú. Một vật gì đó được đi tìm, dù người tìm chưa biết
là vật gì nhưng số đông vẫn đi theo! Tôi tin rằng đa số người theo dõi thời sự
và quan sát thời cuộc hiểu ngay thông điệp truyện ngắn muốn truyền tải. Họ dễ
hiểu nhân vật Hinh trong Linh Nghiệm
tượng trưng cho ai, vật mà nhân vật đó tìm kiếm tượng trưng cho cái gì, và đám
đông đi sau tượng trưng cho đám đông nào…
Cảm
giác thứ hai là khâm phục tác giả. Năng lực khái quát cao cùng lòng dũng cảm
thực đáng ngưỡng mộ! Xin đặt mình trong môi trường chuyên chính và toàn trị của
xã hội những năm đầu thập niên 1990 để hiểu lòng khâm phục của người viết bài
này!
Chưa
thấy UBND huyện Nhà Bè và Sở Xây dựng trả lời báo Tuổi Trẻ vụ việc sông Rạch
Đĩa - Phước Long Nhà Bè bị “chủ một biệt thự lớn” dùng xà lan và xe ben đổ đất,
lấn chiếm hàng nghìn m2, dù báo Tuổi Trẻ Online đã đăng bài phản ánh từ tháng trước
[13-11-2022].
Theo
một cán bộ địa phương thì ngay cả sau khi báo Tuổi Trẻ lên tiếng, Chính quyền
vẫn chỉ quan sát từ phía sông chứ không thể vào bên trong khuôn viên của tòa
biệt thự.
Tổng
bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu trong cuộc gặp các tướng lĩnh cao nhất của
quân đội bàn về chiến lược quốc phòng:
“Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng cần
tranh thủ tối đa sự ủng hộ của quốc tế, thực hiện kế sách bảo vệ Tổ quốc
"từ sớm, từ xa" bằng biện pháp hòa bình.”
Đây
là một chỉ đạo mang tầm chiến lược vô cùng đúng đắn của Tổng bí thư.
Một
số tiểu đoàn quân đội Nga đã từ chối tham gia cuộc chiến của Putin chống lại
Ukraine.
Một
vụ bê bối lớn đã nổ ra trong hàng ngũ quân đội chiếm đóng của Liên bang Nga.
Tiểu đoàn trinh sát, được triển khai ở Crimea, đã từ chối ra mặt trận.
Kênh
Telegram của Nga Astra đã biết về vụ việc xảy ra vào tháng 11. Họ cũng công bố
một tài liệu trong đó đã có quyết định khiển trách nghiêm khắc chỉ huy đơn vị
nổi loạn của Lực lượng vũ trang ĐPQ. Chúng ta đang nói về tiểu đoàn trinh sát
127 của Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga thuộc đơn vị quân đội số 67606.
Hai ngày sau vụ nổ cầu Kertch, một trận bão hỏa tiễn ập xuống thủ đô
Kiev và nhiều thành phố Ukraina, sự kiện này chiếm trang nhất tất cả các
báo Pháp hôm nay. Le Monde chạy tựa « Nga tấn công ồ ạt vào Ukraina ». Libération đăng hình một phụ nữ lớn tuổi bị thương với dòng tít « Nga đánh vào Ukraina : Chiến lược khủng bố ». Tương tự, La Croix có ảnh trang bìa là những người dân trong căn nhà đổ nát, nhấn mạnh « Sự lựa chọn khủng bố ». Le Figaro và Les Echos gần
như có cùng ý tưởng, khi chọn những chiếc xe đang bốc cháy hay những
cột khói đen bốc lên trên đường phố thủ đô Kiev làm ảnh lớn trang nhất,
với dòng tựa « Putin trả thù vào những thành phố Ukraina », « Ukraina : Sự trả thù của Putin ».
Thua trên chiến trường, Nga đánh vào người dân ở hậu phương
Quốc hội Pháp xem xét luật ngân sách, hứa hẹn nhiều căng thẳng. Nạn
thiếu xăng dầu do nhân viên ngành lọc dầu đình công. Tranh cãi về việc
tổ chức Cúp bóng đá thế giới ở Qatar trong lúc chỉ còn vài tuần nữa sẽ
khai mạc. Đó là những chủ đề chiếm trang nhất các báo Pháp hôm nay. Ở
các trang trong, chiến tranh Ukraina vẫn được đề cập nhiều nhất và trên
trang web các báo lớn đều có tường thuật trực tiếp về các vụ nổ tại thủ
đô Kiev và một số thành phố lớn của Ukraina, trong bối cảnh Matxcơva
đang hết sức cay cú vì cầu Kertch nối với Crimée bị sập một phần do vụ
nổ hôm thứ Bảy 08/10.
Cây cầu nối với Crimée bị sập một phần : Cái tát vỗ mặt Putin
Trang nhất L'Express tuần này đăng chân dung tổng thống Pháp với tựa lớn « Macron trong chiếc bẫy hưu bổng gây chia rẽ », L'Obs nói về cuộc đời và sự nghiệp của nữ thủ tướng Elisabeth Borne, hồ sơ của Courrier International được dành cho kỷ niệm 5 năm phong trào MeToo. Riêng Le Point chạy tựa « Putin, kẻ điên rồ » và đặt câu hỏi, tổng thống Nga liên tục thất bại tại Ukraina, liệu ông ta sẽ còn lôi kéo chúng ta đi tới đâu ?
Kremlin mở hội, chiến trường đẫm máu
Tuần
báo mô tả, bốn ngày sau các vụ nổ đáng ngờ gây rò rỉ hai đường ống Nord
Stream 1 và 2, dưới những chùm đèn mạ vàng ở sảnh Saint-Georges của
điện Kremlin, những khách mời chờ đợi Vladimir Putin loan báo sáp nhập
bốn vùng đất của Ukraina. Sự kiện lẽ ra là lễ hội của nước Nga vĩ đại,
nhưng sự lo âu, bồn chồn có thể thấy rõ nơi các quan chức, từ Nicolai
Patrouchev, nhà tư tưởng của chế độ; phát ngôn viên Dimitri Peskov cho
đến chánh văn phòng Anton Vaino, phó chủ tịch Hội đồng An ninh Dimitri
Medvedev.
Quân Nga liên tiếp bị đẩy lùi ở 3 vùng bị sáp nhập
Les Echos nói về « Thất bại mới của quân Nga tại Ukraina ». Nga
lần lượt mất hết vị trí này đến vị trí khác tại vùng đất chiến lược
Kherson và Donbass, chỉ trong vài ngày phải lùi hơn 20 kilomet. Nhưng
Vladimir Putin nói rằng tình hình vẫn « ổn định ».
Ngồi quá lâu trên ngôi cao, Putin tách rời thực tế
Phân tích « Những rạn vỡ của quyền lực Putin », Le Figaro nhận
thấy tổng thống Nga sau 22 năm nắm trọn quyền hành, dường như hoàn toàn
bị cắt đứt với thực tại. Putin cho tổ chức buổi lễ huy hoàng trên quảng
trường Đỏ để mừng việc sáp nhập bốn vùng của Ukraina, trong lúc đó quân
Nga phải chạy bán sống bán chết khỏi Lyman - một trong bốn vùng đất bị
biến thành đất Nga trên giấy. Theo lẽ thông thường, một khi chiếm xong
mới nhập vào được, đằng này Putin sáng tác ra kiểu sáp nhập tuy vẫn chưa
kiểm soát nổi. Le Monde tiết lộ thêm, lẽ ra nếu được rút lui
thì lính Nga không chết nhiều như thế trong trận Lyman, nhưng Putin muốn
cho buổi lễ được trọn vẹn...
1.
Tổng thống Ukraina Zelensky đã tới chiến trường Bakhmut, nơi chiến sự ác liệt
nhất, để trực tiếp khen thưởng những người lính vừa đánh đuổi quân Nga ra khỏi
thành phố, bất chấp chiến sự ngay sát bên sườn.
Đôi lời : Mời bạn đọc nhấn vào «
phần âm thanh » trong link RFI ở cuối bài để nghe lại chương trình về « người
tù thế kỷ » Nguyễn Hữu Cầu vừa qua đời. Thụy My đã mất rất nhiều công sức để có
được những âm thanh này : giọng ca của chính tác giả bài hát, phần phỏng vấn
con gái ông Nguyễn Hữu Cầu, hòa thượng Thích Không Tánh, tiến sĩ Phạm Chí Dũng,
thạc sĩ Nguyễn Tiến Trung. Phần texte chỉ tượng trưng vì không có thì giờ « gỡ
băng ». Bài chưa hề đăng trên blog, nay xin đăng lại để tưởng niệm một người tử
tế.
Chúng ta đang ở vào đầu thế kỷ 21. Một lớp người đã đi qua
chiến tranh, đói nghèo và tù ngục, lớp người hiện nay vẫn còn đang phải đấu
tranh cho dân chủ và bình đẳng – một điều không luôn là dễ dàng. Trong những
ngày tháng Tư mà người thì gọi là ngày giải phóng đất nước, người lại gọi là
ngày Quốc hận, không biết sẽ còn những tù nhân lương tâm nào sẽ được ra khỏi
chốn giam cầm từ nay cho đến ngày 30 tháng Tư.
