Hôm
qua, khi thấy một vài tài khoản Facebook đưa tin nhà văn Bảo Ninh viết thư xin
rút giải thưởng, tôi nghĩ đó chỉ là tin đồn thất thiệt. Nhưng sáng nay đọc báo,
hóa ra đó là sự thật.
Một
nỗi buồn văn chương đang lan rộng trên mạng xã hội. Trong nỗi buồn ấy, không ít
nhà văn lặng lẽ suy ngẫm về cầm bút.
Có
lẽ sau Nỗi buồn chiến tranh, các nhà
văn rồi sẽ rụt rè hơn khi hư cấu nhân vật, khi hư cấu chi tiết. Giấc mơ về một Trăm năm cô đơn, một Phía Tây không có gì lạ, một Hóa
thân cho văn chương Việt Nam vì thế lại càng trở nên xa vời.
Năm
2025 là năm có nhiều chuyện vớ vẩn, mà vớ vẩn nhất vụ đấu tố tác phẩm Nỗi buồn chiến tranh của nhà văn Bảo
Ninh.
Một
cuốn sách ra đời cách nay đã 35 năm, dù lúc đầu hơi bị trục trặc nhưng sau đó
đã được công nhận và phổ biến rộng rãi, giành nhiều giải thưởng, vào cả sách
giáo khoa... mà chả ai nói gì, được mặc định có giá trị.
Tự
dưng từ cái giải thưởng ất ơ, rồi cuộn lên phong trào chửi rủa, lên án, quy kết
này nọ, thậm chí có những ông chưa đọc bao giờ cũng hăng hái đấu tố, ngậm máu
phun người.
Lúc
14 giờ, trên toàn lãnh thổ Liên bang, một phút mặc niệm tưởng nhớ 40 nạn nhân
trong vụ cháy quán bar tại khu trượt tuyết nổi tiếng Crans-Montana, vào rạng
sáng 01/01/2026.
Trong
số 40 nạn nhân trẻ, có phân nửa chưa đến 18 tuổi. Nước Pháp có 9 nạn nhân, Ý
mất 6 người. Tiểu bang Vaud bị nặng nhất. Có những trường học mất nhiều học
sinh. Thật kinh khủng khi ngày đi học lại, sau các ngày lễ cuối năm, bắt gặp
các chỗ ngồi trong lớp vắng bóng bạn bè… Đó là những vết thương tâm lý hằn sâu
trong ký ức vốn còn non trẻ của học trò!
Gần
đây, nếu ai hay theo dõi các bản tin trên Điện Biên TV, Nghệ An TV hay các
talkshow của VNNews, hoặc các bài báo về chiến tranh Nga – Ukraine của những
cây bút Tuấn Sơn, Thanh Bình, Tiến Minh (thô bỉ bậc nhất) hay cháu gái Quỳnh
Như nào đó… hẳn sẽ có cảm giác nước Nga đang sống trong một kỷ nguyên “vàng
son” chưa từng có.
Những
kịch bản về một nước Nga “chịu đựng được 50 năm,” về sức mạnh của tổ hợp công
nghiệp quốc phòng sản xuất vũ khí như lấy trong túi áo ra, được rao giảng với
một niềm tin sắt đá.
Nhưng
có một thực tế khác, lặng lẽ và đau đớn hơn nhiều, nằm trong suy nghĩ của những
người đã từng đi qua lửa đạn. Đây là “cái nhìn của người đã từng trong cuộc
chiến.”
(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine
của Putler ngày 04/01/2026)
1. Những vấn đề về… ní nuận, he he.
1.1.
Vụ này làm cho tôi nhớ lại một bài tôi viết từ năm 2020 về “Vụ tập kích Sơn
Tây” năm 1970. Thật ra, đó là nhận xét của tôi ở 3 góc độ: địa lý quân sự, tư
duy tác chiến và kỹ thuật tình báo.
+
Góc nhìn địa lý quân sự: vai trò của “Thị xã tên lửa”
Sơn
Tây không chỉ là một mục tiêu, mà là một “nút thắt cổ chai” địa hình, nó là một
“điểm hội quân” dựa trên các địa tiêu tự nhiên (do phi công thời đó bay “bằng
mắt”) đã giải thích lý do tại sao mạng lưới tên lửa Việt Nam lại tập trung dày
đặc ở đây. Do vậy, đây cũng là điểm bộ đội tên lửa Việt Nam đón lõng, phục kích
bắn máy bay Mỹ. Cách gọi Sơn Tây là “Thị xã tên lửa” không chỉ là một danh xưng
hào nhoáng, mà là sự thừa nhận về một “vùng chết” (Kill zone) được Bắc Việt
thiết lập có chủ đích.
1.
"Đưa 'Nỗi buồn chiến tranh' ra khỏi danh sách bình chọn 50 tác phẩm văn
học, nghệ thuật tiêu biểu"- Nỏ hiểu. Sáng nay cà phê nhà cháu và bạn bè có
nói với nhau về việc này. Có thể nó từ chuyện dạy và học văn, từ cách đưa tin
các sự kiện nghệ thuật bao giờ cũng có câu: ca ngợi này kia... kiểu hy sinh
nhưng không được... buồn.
2.
"Học sinh đăng clip đe dọa khủng bố lên TikTok cho ngầu"- Hì, ngầu bờ
lầu xầu.
3.
"Nhiều gia đình đưa con, cháu vào đường dây mại dâm dưới 16 tuổi"- Có
nhiều trẻ dưới 16 tuổi được mẹ hoặc bà đưa vào đường dây mại dâm để kiếm tiền.
Cơ quan điều tra xác định đường dây có 11 em dưới 16 tuổi, trong đó em
Tr.T.C.L. dưới 13 tuổi tại thời điểm bán dâm; có 26 người mua dâm liên quan đến
các em dưới 16 tuổi.
Cựu
Cục trưởng An toàn thực phẩm, Trần Việt Nga và chồng đều bật khóc nói lời sau
cùng trước khi tòa nghị án.
Bị
cáo Nga "lấy hết danh dự còn sót lại" nói lời xin lỗi và cho rằng mỗi
đồng tiền nhận bất chính như "nhát dao cắt vào niềm tin của người
dân".
OK,
nếu có còn sót lại chút ít cũng là điều đáng quý của hai bị cáo tiến sĩ cục
phó, cục trưởng này ! Nhưng họ có danh dự đâu mà “còn sót lại” khi từng nhận tiền
tỉ hối lộ để đưa thực phẩm chức năng giả, sữa giả ra thị trường đầu độc người
dân ?
Trước
đây, gia đình tôi luôn tin vào uy tín của một số thương hiệu nước nhà : Sữa mua
của Vinamilk, rau xanh mua ở Bách Hóa Xanh, thịt CP, thịt Vissan, thịt hộp Hạ
Long, thịt hộp Vissan.
Rồi
đùng một cái : Bách Hóa Xanh bị phát hiện bán hàng tấn giá đỗ sử dụng hóa chất
bẩn. Hóa ra, rau xanh của Bách Hóa Xanh cũng được thu gom từ các nguồn trôi nổi,
không đáng tin cậy. Từ đó, bỏ luôn Bách Hóa Xanh.
Lại
đùng một cái nữa : CP bị tố cáo dùng heo bệnh bán cho khách hàng. Thôi, thế là
hết dám ăn thịt heo CP.
Hậu Maduro : Một chính quyền còn nguyên, một chiến lược bị hoài nghi
Le Monde chạy tít trang nhất « Chiến lược đế quốc của Trump bị đặt vấn đề ». Chiến dịch « Quyết tâm tuyệt đối »
ngày càng khiến người Mỹ thắc mắc. Không phải về số phận của nhà độc
tài Maduro, mà vì nếu việc đặc nhiệm Mỹ bắt giữ ông ta là kết quả của sự
chuẩn bị vô cùng chu đáo, thì hồi tiếp theo vẫn còn mơ hồ.
Các
nhánh trong bộ máy chính quyền Maduro vẫn còn đó. Tổng thống lâm thời là
người trung thành với chủ nghĩa Chavez, nằm trong danh sách bị Hoa Kỳ
trừng phạt từ 2018 cùng với người anh là Jorge, chủ tịch Quốc hội. Bộ
trưởng nội vụ Diosdado Cabello cũng bị cáo buộc buôn ma túy - tội danh
khiến hai vợ chồng Maduro phải ngủ trong nhà tù Mỹ, được treo thưởng 25
triệu đô la. Cộng với bộ ba này là con trai độc nhất của cựu tổng thống,
Nicolas Maduro Guerra, được mệnh danh là « hoàng tử », cũng có nhiều
bằng chứng buôn cocain.
Vào
lúc 8:43 sáng giờ miền Đông ngày 7 tháng 1, Bộ Tư lệnh Châu Âu của Mỹ thông báo
trên mạng xã hội rằng họ đã bắt giữ một tàu chở dầu của Nga ở Bắc Đại Tây
Dương. Khoảng nửa giờ sau, Bộ Tư lệnh miền Nam của Mỹ thông báo bắt giữ một tàu
chở dầu không quốc tịch khác, tàu "Sofia", trong vùng biển quốc tế.
Thư
ký báo chí Nhà Trắng Levitt tuyên bố tại một cuộc họp báo rằng tàu chở dầu của
Nga bị Mỹ bắt giữ đã vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ, và thủy thủ đoàn có thể
phải đối mặt với việc truy tố vì vi phạm luật pháp Mỹ. Nếu cần thiết, họ sẽ bị
đưa đến Hoa Kỳ để xét xử.
Về
tàu chở dầu không quốc tịch khác bị quân đội Mỹ bắt giữ ở vùng biển Caribê cùng
ngày, Levitt cho biết Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ đang hộ tống tàu này đến Hoa
Kỳ để xử lý cuối cùng.
Công
đạo là công pháp quốc tế hay là luật pháp quốc tế, hình thành trên nền tảng
tuyên ngôn nhân quyền và các công ước quốc tế được hầu hết các quốc gia trên
thế giới phê chuẩn hoặc ký kết.
Công
đạo bảo vệ trật tự thế giới, bảo vệ chủ quyền các quốc gia, nhưng tối thượng là
bảo vệ con người trên hành tinh với đầy đủ quyền làm người vốn có của họ.
Công
đạo không bảo vệ nguyên thủ quốc gia độc tài cùng nhà nước của chúng, khi nhà
nước đó vi phạm nhân quyền.
Ngày
07/01 các quan chức hàng đầu Venezuela đã có một "Cuộc họp quan trọng"
bàn về kế hoạch "Giải cứu vợ chồng bác Maduro" đang bị giam giữ trên
đất Mỹ.
Kế
hoạch chi tiết giữ bí mật tuyệt đối không được tiết lộ (Nghe phong thanh đồn
đoán không loại trừ phương án bị bắt cách nào giải cứu y chang theo cách đó).
Trong
một diễn biến khác, bác Diosdado Cabello Bộ trưởng Nội vụ đã rơi nước mắt, nghẹn
ngào, xúc động ca ngợi bà Flores vợ của bác Maduro : Khi lực lượng Mỹ đột kích
nơi ở của vợ chồng ông Maduro, bà Flores đã "dũng cảm đối mặt những kẻ tấn
công" và kiên quyết nói rằng họ phải đưa cả bà đi cùng.
Theo
Đài Fox News, Tổng tư lệnh quân đội Iran, ông Amir Hatami, ngày 07-01 tuyên bố
Cộng hòa Hồi giáo Iran coi làn sóng gia tăng các phát ngôn nhằm vào nước này là
một mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia.
"Chúng
tôi sẽ không dung thứ cho những lời lẽ đó nếu không có phản ứng thích
đáng" - Hãng thông tấn nhà nước IRNA dẫn lại phát biểu của ông Hatami.
1.
"Mỹ rút khỏi 66 tổ chức quốc tế ; Venezuela mua hàng hóa Mỹ".
Liên
quan : "Mỹ cấm nhập 12 nhóm loài thủy sản : Nghề biển phải chuyển đổi,
thích nghi". Ông
lớn, ông có quyền, huhu.
Liên
quan : "Campuchia bắt, dẫn độ trùm lừa đảo Chen Zhi sang Trung Quốc".
Cũng bèn.
2.
"Yêu cầu tổng rà soát các cơ sở trợ giúp xã hội sau vụ học viên bị đánh chết"-
Vầng, dân hay nói là mất bò mới lo làm chuồng, hihi. Liên quan : "Phối hợp
xác minh phản ánh liên quan Dự án Nuôi em Nghệ An".
3.
"Đánh phụ nữ tại chung cư ở Hà Nội, Đặng Chí Thành bị tuyên 6 tháng
tù"- Nếm cái tết trong tù cũng là một trải nghiệm không tồi Thành nhé.
Việc
tuồn thịt heo nhiễm dịch tả với số lượng cực lớn vào Halong Canfaco là một tội
ác kinh tởm.
Người
tiêu dùng rùng mình với nghi vấn : Có chắc đây là lần đầu tiên ? Sản phẩm của
công ty đồ hộp Hạ Long đã có bao nhiêu năm sử dụng nguyên liệu độc hại ? Và còn
bao nhiêu công ty thực phẩm khác táng tận đến mức này ?
Mặc
dù phía công ty biện bạch rằng 9 đối tượng bị khởi tố không phải nhân viên công
ty, nhưng việc 120 tấn thịt bệnh nằm chần dần trong kho đông lạnh và 2 tấn đã
được sản xuất thành thịt hộp, lại là bằng chứng của việc không hề “vô can”.
Liên Hiệp Quốc dè dặt, đồng minh của Maduro bị động
Le Monde
sau khi ra hẳn một số chuyên đề dày cộp hôm qua nay điểm qua hệ quả tại
nhiều nước trên thế giới, trong khi Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc có
thái độ dè dặt về vụ Mỹ bắt Nicolas Maduro. Các nước châu Âu - ngoài Đan
Mạch lo âu cho Groenland – chỉ nhắc lại các nguyên tắc chính của luật
pháp quốc tế.
Tại trụ sở Liên Hiệp Quốc ở New York, cách tòa án
xét xử Nicolas Maduro có 5 kilomet, các hàng ghế màu đỏ dành cho những
nhà ngoại giao các nước không phải là thành viên Hội Đồng Bảo An bị các
phái đoàn châu Mỹ la-tinh chiếm toàn bộ, cho thấy tính chất lịch sử của
cuộc họp. Phe phản đối Mỹ do Nga và Trung Quốc cầm đầu. Đại sứ Nga tố
cáo « dấu hiệu quay lại kỷ nguyên thống trị của Mỹ bằng vũ lực một cách phi pháp », cả một sự mỉa mai khi Nga đang xâm lược Ukraina.
Người
ta có thể chê Venezuela nghèo, chê quản lý kém, chê đủ thứ. Nhưng nếu nói về
phòng không, thì theo truyền thông của họ : “Đây không phải dạng vừa đâu !”
Báo
chí chính thống mô tả, Venezuela không xây phòng không để trưng bày. Họ chơi
theo tư duy chiến tranh thật : Đa tầng đa lớp, phủ kín từ ngọn cỏ lên tận mây
xanh. Đúng kiểu ai bước chân vào cũng phải cân não.
Hơn
5.000 tên lửa vác vai Igla-S rải khắp lãnh thổ. Trực thăng, UAV hay máy bay bay
thấp mà ló mặt ra là thành bia tập bắn ngay. Không cần phô trương, cứ xuất hiện
là thấy... lạnh sống lưng.
